Firma nie może ograniczyć praw związku

Związki zawodowe swoje stanowiska kierują bezpośrednio do pracodawcy. Ten jednak nie odpowiada na pisma. W wydanej instrukcji wskazał, że zanim związek wystąpi z pismem, musi przedstawić sprawę bezpośrednim przełożonym w celu ustalenia, czy sprawa może być skierowana do pracodawcy.

Zakładowa organizacja związkowa ma m.in. prawo do zajmowania stanowiska wobec pracodawcy w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników. Może zajmować stanowisko w indywidualnych sprawach pracowniczych oraz uprawniona jest do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa.

Swoje wnioski, spostrzeżenia, skargi ma prawo kierować bezpośrednio do pracodawcy. Pracodawca jest jedynym podmiotem uprawnionym do nabywania uprawnień i zaciągania zobowiązań we własnym imieniu, a w przypadku jednostek organizacyjnych - w imieniu tej jednostki. Reguła ta dotyczy także kontaktów ze związkami zawodowymi.

Firma może jednak wyznaczyć osobę uprawnioną do kontaktu ze związkami zawodowymi i udzielić jej stosownego upoważnienia. Tak wyznaczona osoba musi mieć pełnomocnictwo do podejmowania wiążących decyzji w imieniu pracodawcy. W przeciwnym razie negocjacje i ustalenia dokonane przez nią nie miałyby mocy sprawczej.

Należy jednak zauważyć, że w sytuacji gdy pracodawca wyznacza bezpośredniego przełożonego do oceny prawnej działań związków zawodowych, nie udziela mu pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Wskazuje jedynie, by ten jednostronnie weryfikował takie działania. W ten sposób pracodawca ogranicza prawa związkowe i uniemożliwia bezpośredni kontakt z nim. Co oznacza, że działa bezprawnie. Związki powinny nadal bezpośrednio kierować swoje wystąpienia do firmy, pomijając ustanowioną bezprawnie procedurę weryfikacji.

W przypadku trudności związków zawodowych w bezpośrednim kontakcie z pracodawcą stanowisko związku powinno być przedkładane na piśmie. Brak reakcji firmy może być uznany za utrudnianie działalności związkowej. W przypadku podejrzenia naruszenia prawa (bezczynności pracodawcy) wnioski mogą być skierowane do inspekcji pracy.

Ewa Wronikowska

Art. 26, 28, 29, 35 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. nr 55, poz. 234 z późn. zm.).