Do których umów stosuje się ograniczenia z ustawy antykryzysowej

Jeśli spółka nie chce, aby łączył go z nią stosunek pracy na czas nieokreślony, będzie mogła zatrudnić go na czas określony dopiero od 3 marca 2012 r.

Zgodnie z ustawą z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, zwaną ustawą antykryzysową, jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony, zawartej przed jej wejściem w życie (czyli przed 22 sierpnia 2009 r.), przypada po 31 grudnia 2011 r., to umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. Oczywiście można rozwiązać ją wcześniej, np. na mocy porozumienia stron lub za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.). W przypadku takiej umowy nie obowiązuje jednak przewidziane w ustawie antykryzysowej ograniczenie zatrudnienia na czas określony do 24 miesięcy. Do umów na czas określony trwających w dniu wejścia w życie ustawy antykryzysowej nie stosuje się art. 25¹ k.p., ale do umów trwających 1 stycznia 2012 r. przepis ten ma zastosowanie.

Zgodnie z art. 25¹ par. 1 k.p. zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła miesiąca. Przekroczenie jednego miesiąca następuje, gdy przerwa między rozwiązaniem poprzedniej, a nawiązaniem kolejnej umowy trwa co najmniej 31 dni (por. wyrok SN z 15 lutego 2000 r., I PKN 512/99, OSNP 2001/13/439). Regulacja ta nie dotyczy jedynie umów o pracę na czas określony zawartych: w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym bądź sezonowym albo zadań realizowanych cyklicznie (art. 25¹ par. 3 k.p.).

W przypadku opisanym w pytaniu pracodawca, po umowie na okres próbny, zawarł już z pracownikiem dwie umowy na czas określony (od 1 maja do 31 lipca 2009 r. oraz od 3 sierpnia 2009 r. do 31 stycznia 2012 r.), do których ma zastosowanie przepis art. 25¹ k.p. W sytuacji gdy pracodawca zawrze z tą osobą kolejną (trzecią) umowę na czas określony, bez zachowania przerwy wynoszącej co najmniej 31 dni, będzie to równoznaczne z zawarciem z nią stosunku pracy na czas nieoznaczony. Jeśli pracodawca chce uniknąć tego skutku, musi zapewnić taką przerwę pomiędzy drugą i trzecią umową na czas określony. W sytuacji gdy druga umowa ulegnie rozwiązaniu 31 stycznia 2012 r., trzecia umowa na czas określony może być więc zawarta nie wcześniej niż 3 marca 2012 r.

Konsekwencją zastosowania fikcji prawnej z art. 25¹ k.p. jest trwanie umowy o pracę aż do jej rozwiązania mimo przekonania stron stosunku pracy (lub jednej z nich) o tym, że umowa zawarta na czas określony rozwiązała się z upływem okresu, na jaki została zawarta (wyrok SN z 3 lutego 2009 r., I PK 173/08, M.P.Pr. 2009/9/472). Niedopuszczenie pracownika do pracy przez pracodawcę pozostającego w błędnym przekonaniu o rozwiązaniu się terminowej umowy o pracę z upływem okresu, na jaki była zawarta, nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia (wyrok SN z 13 stycznia 2005 r., II PK 113/04, OSNP 2005/16/244).

Anna Puszkarska

radca prawny

Art. 25¹, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 2, art. 13, art. 34 ust. 1 - 2, art. 35 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035 z późn. zm.).

Art. 114 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).