Jakie mogą być skutki umów-zleceń

Będzie to możliwe po zawarciu z nią kolejnych dwóch umów.

Zgodnie z art. 22 par. 1 - 1² k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w tych warunkach jest zawsze zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę umowy zawartej przez strony. W takim przypadku nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną.

Zamiana podstawy zatrudnienia z pracowniczego na pozapracowniczy bez zmiany rodzaju pracy, jej natężenia i charakteru nie jest w świetle prawa pracy właściwa i zwykle stanowi o pozorności zatrudnienia pozapracowniczego lub o obejściu prawa (wyrok SN z 14 grudnia 2009 r., I PK 108/09, LEX 564760).

W myśl art. 25¹ par. 1 k.p. zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła jednego miesiąca.

Zgodnie z wyrokiem SN z 15 lutego 2000 r. (I PKN 512/99, OSNP 2001/13/439) przekroczenie jednego miesiąca, o którym mowa w tym przepisie, następuje, gdy przerwa między rozwiązaniem poprzedniej, a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę trwa co najmniej 31 dni (art. 114 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Regulacja ta nie dotyczy umów o pracę na czas określony zawartych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym, sezonowym albo zadań realizowanych cyklicznie (art. 25¹ par. 3 k.p.). Ma ona natomiast zastosowanie w sytuacji, w której strony - mimo iż faktycznie zawarły (w warunkach przewidzianych w tym przepisie) umowy o pracę - nadały im inną nazwę, np. umów-zleceń (wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 394/97, OSNP 1998/20/595).

Pracodawca czytelniczki (spółka z o.o.) jest jednak przedsiębiorcą, w związku z czym do umów zawartych przez niego w 2011 roku mają zastosowanie przepisy ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, zwanej ustawą antykryzysową. W czasie jej obowiązywania art. 25¹ k.p. nie ma do niego zastosowania. W tym okresie musi on przestrzegać innych ograniczeń w zatrudnianiu pracowników na czas określony, wynikających z art. 13 ustawy antykryzysowej. Obowiązują one do 31 grudnia 2011 r.

Do umowy trwającej od 1 stycznia 2012 r. zastosowanie będzie miał art. 25¹ k.p. Jeśli więc, po rozwiązaniu umowy zawartej do 20 stycznia 2012 r., spółka ponownie dwukrotnie zatrudni czytelniczkę do obsługi biurowej na czas określony (choćby nazwała te umowy - świadczone w warunkach podporządkowania pracodawcy - umowami-zleceniami), a przerwa pomiędzy rozwiązaniem poprzedniej, a nawiązaniem kolejnej umowy nie będzie przekraczać miesiąca, to podpisanie drugiej takiej umowy spowoduje, że czytelniczkę będzie łączyć ze spółką stosunek pracy na czas nieokreślony.

Anna Puszkarska

radca prawny

Art. 22 par. 1 - 1², art. 25¹, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 2, art. 13, art. 34 ust. 1 - 2 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035 z późn. zm.).

Art. 114 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).