Pracownik niepełnosprawny ma prawo do dłuższego urlopu

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych może przynieść pracodawcy korzyści finansowe obejmujące zwolnienie z wpłat na PFRON, zwrot kosztów związanych z przyjęciem takich pracowników czy dofinansowanie ich wynagrodzenia. Wiąże się ono jednak także z określonymi ograniczeniami, które nakładają kodeks pracy i ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721)

Wyróżnia się trzy stopnie niepełnosprawności decydujące o ich przydatności zawodowej: znaczny, umiarkowany i lekki. Znaczny oraz umiarkowany stopień niepełnosprawności oznaczają niezdolność do pracy albo zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się natomiast osoby o naruszonej sprawności organizmu, która powoduje w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje pełnosprawna osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych. Osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności co do zasady nie powinno się zatrudniać poza warunkami pracy chronionej. Od tej zasady istnieją dwa wyjątki. Pierwszy obejmuje sytuacje, gdy pracodawca przystosuje stanowisko pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Dopuszczalne jest również zatrudnienie niepełnosprawnego o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w formie telepracy.

Pracodawca ma obowiązek uwzględniać ochronę zdrowia pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych. Czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do lekkiego stopnia niepełnosprawności nie może bowiem przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. W przypadku osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności czas ten musi być jeszcze krótszy i nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Niezależnie od stopnia niepełnosprawności przepisy zakazują zatrudniania osoby niepełnosprawnej w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Ograniczenia dotyczące czasu pracy pracowników niepełnosprawnych wyłączone są tylko w dwóch przypadkach. Po pierwsze gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę. Po drugie w odniesieniu do osób zatrudnionych przy pilnowaniu.

Pracownicy niepełnosprawni zaliczeni do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności uprawnieni są do dodatkowego urlopu. Wymogiem nabycia tego prawa jest przepracowanie jednego roku po dniu zaliczenia pracownika do jednego ze wskazanych stopni niepełnosprawności. Wymiar dodatkowego urlopu wynosi 10 dni. Prawa do dodatkowych 10 dni urlopu pracownik niepełnosprawny nie nabędzie tylko wtedy, gdy ze względu na uprawnienie wynikające z odrębnych przepisów przysługuje mu inny dodatkowy urlop lub ma on prawo do wyższego niż 26 dni wymiaru urlopu - przy czym te dodatkowe uprawnienia dają prawo do zwiększonego urlopu w wymiarze nie niższym niż 10 dni.

@RY1@i02/2011/130/i02.2011.130.209.002b.001.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu