Pracownikowi niedopuszczonemu do pracy przysługuje wynagrodzenie

Wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za wykonywanie pracy. Tylko wyjątkowo ma on prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy pracownik jedynie biernie oczekiwał na wezwanie pracodawcy do świadczenia pracy.

Pracownik może otrzymać wynagrodzenie, jeżeli był gotów do wykonywania pracy, lecz okazało się to niemożliwe z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wynika to z art. 81 par. 1 k.p., według którego pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania i doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Przysługuje mu wówczas wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką miesięczną lub godzinową, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został określony, wówczas w wysokości 60 proc. wynagrodzenia. W każdym jednakże razie wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia minimalnego.

Przepis powyższy przewiduje zatem dwie przesłanki zachowania prawa do wynagrodzenia mimo nieświadczenia pracy. Są to zachowanie przez pracownika gotowości do pracy oraz doznanie przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy uniemożliwiających wykonywanie pracy. Tak też wypowiadał się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 18 sierpnia 2005 r. (I PK 32/05 OSNP 2006/11-12/184). Gotowość pracownika do świadczenia pracy jest pojęciem, którego przepisy prawa pracy jednoznacznie nie określają, dlatego też istotne znaczenie ma tu wykładnia tego sformułowania dokonana przez Sąd Najwyższy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że za gotowość do pracy w rozumieniu art. 81 par. 1 k.p. należy uznać sytuację, gdy pracownik był zdolny do wykonywania pracy w czasie i miejscu określonym w umowie i pozostawał zgodnie z art. 128 par. 1 k.p. do dyspozycji pracodawcy. Pracownik pozostaje przy tym w dyspozycji pracodawcy, gdy oczekuje na możliwość podjęcia pracy na terenie zakładu pracy lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę, ewentualnie w miejscu wskazanym przez siebie i podanym pracodawcy do wiadomości.(np. na polecenie pracodawcy oczekuje w domu na wezwanie do pracy). Przy czym pracodawca musi wiedzieć o gotowości pracownika do podjęcia pracy. Cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są więc: zamiar wykonywania pracy, faktyczna zdolność do jej świadczenia, uzewnętrznienie tej gotowości oraz pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Natomiast bierne oczekiwanie na wezwanie pracodawcy do świadczenia pracy nie uzasadnia prawa do wynagrodzenia przewidzianego w art. 81 k.p. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 23 października 2006 r. (I PK 110/06 Monitor Prawa Pracy 2007/1/43). Oznacza to, że pracownik miałby prawo do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, gdyby pomimo stawienia się w zakładzie pracy został przez pracodawcę niedopuszczony do świadczenia pracy. Przy czym istnienie gotowości pracownika do wykonywania pracy można by też uznać wówczas, gdyby wykazał on, że oddał się do dyspozycji pracodawcy i w dyspozycji tej pozostawał. Samo zaś bierne czekanie pracownika bez uzewnętrznienia gotowości do pracy, aż pracodawca wezwie go do świadczenia pracy, nie może zostać uznane za gotowość do pracy i nie może to stanowić podstawy otrzymania wynagrodzenia określonego w art. 81 k.p.

@RY1@i02/2011/096/i02.2011.096.209.002b.001.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik, sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach