Czy za powierzone dobra zakładu pracy można odpowiadać solidarnie

Nie. Pracownicy nie mogą ponosić solidarnej odpowiedzialności.

W przypadku łącznego powierzenia zatrudnionym, z obowiązkiem wyliczenia się, mienia przechowywanego w wydzielonej części zakładu pracy (np. magazynie) stosuje się przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1974 r. Rozporządzenie stanowi wyraźnie, że pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jedynie w razie stwierdzenia, że niedobór w całości lub w części został spowodowany przez niektórych pracowników, za całość niedoboru lub jego określoną część odpowiadają tylko sprawcy szkody. Nie wyłącza to ich odpowiedzialności za resztę niedoboru wraz z pozostałymi pracownikami na zasadach wspólnej odpowiedzialności.

Wspólna odpowiedzialność pracowników za powierzone im mienie nie może być więc solidarna. Zgodnie z art. 366 kodeksu cywilnego solidarna odpowiedzialność dłużników polega bowiem na tym, że kilku dłużników jest zobowiązanych w ten sposób, iż wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od nich wszystkich łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Przy przyjęciu odpowiedzialności solidarnej każdy z zatrudnionych mógłby zatem w każdym przypadku (niezależnie od tego, kto spowodował niedobór) odpowiadać za całą szkodę. Zapis o solidarnej odpowiedzialności pracowników za powierzone im mienie byłby nieważny. W razie jego zamieszczenia w umowie o wspólnej odpowiedzialności zatrudnieni będą odpowiadać za szkody w równych częściach (por. wyrok SN z 24 lutego 1982 r., IV PR 21/82, LEX 1460).

Należy także pamiętać, że warunkiem ustanowienia wspólnej odpowiedzialności materialnej jest zawarcie umowy. W uchwale pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 1988 r. (III PZP 62/87, OSNC 1988/12/165) stwierdzono, że umowa ta zawarta bez zachowania formy pisemnej jest nieważna. Ponadto musi nastąpić powierzenie mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci wspólną odpowiedzialnością materialną na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem (lub z udziałem wskazanych przez nich osób) oraz zapewnienie im możliwości zgłaszania uwag w związku z przebiegiem i wynikami inwentaryzacji. Pracownikowi objętemu umową o wspólnej odpowiedzialności przysługuje prawo wglądu w księgi rachunkowe pracodawcy - w zakresie dotyczącym rozliczania powierzonego mienia, a także uczestniczenia w jego przyjmowaniu i wydawaniu.

@RY1@i02/2012/114/i02.2012.114.217000900.802.jpg@RY2@

Anna Puszkarska, radca prawny

Anna Puszkarska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 124-125 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 366 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Par. 1, 2, 6, 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 143, poz. 663).