Nie wszystkie należności pracownika są jednakowo chronione

Ochronie przed możliwością dokonywania potrąceń nie podlegają świadczenia należne pracownikowi, których nie można traktować w kategoriach wynagrodzenia za pracę.

Kwestia dopuszczalności dokonywania potrąceń przez pracodawcę w rozumieniu art. 87 kodeksu pracy łączy się ściśle z pojęciem wynagrodzenia za pracę. Przepisy prawa pracy jednak tego pojęcia nie definiują. Wynagrodzenie za pracę jest w istocie zbiorczą nazwą dla rozmaitych wypłat dokonywanych przez pracodawcę na rzecz pracownika.

W konsekwencji w oparciu o treść cytowanego przepisu powstał problem prawny, czy należne pracownikowi odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania stosunku pracy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy są objęte ochroną przed potrąceniem i czy w konsekwencji pracodawcę obowiązują wskazane w przepisie art. 87 k.p. reguły postępowania.

Zagadnienie to rzeczywiście może budzić kontrowersje. Świadczy o tym chociażby to, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego odnaleźć można stanowiska sprzeczne w tym zakresie.

I tak Sąd Najwyższy w wyroku z 12 maja 2005 r. (I PK 248/04, OSNP 2006/1-2/12) opowiedział się za tym, iż odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa podlega ochronie przed możliwością dokonywania potrąceń, gdyż odszkodowanie, jak i wynagrodzenie za pracę, jest świadczeniem ze stosunku pracy o charakterze pieniężnym i powinno być traktowane jak wynagrodzenie, które pracownik otrzymałby, gdyby nie został w sposób bezprawny pozbawiony możliwości wykonywania pracy.

W nowszym orzeczeniu podejmującym tę kwestię, SN przedstawił jednak zupełnie odmienny pogląd (wyrok SN z 6 stycznia 2009 r., II PK 117/08, LEX nr 738349). Sąd stwierdził, iż pomimo tendencji do szerokiego rozumienia przedmiotu ochrony przewidzianej w przepisach art. 87 - 91 k.p. wskazać należy, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie mają charakteru periodycznego, tak jak normalne wynagrodzenie za pracę. Przysporzenia te mają bowiem charakter czysto odszkodowawczy i nie odwzajemniają wykonanej pracy. Przekonujący jest w szczególności argument, iż ochronie przed możliwością dokonywania potrąceń przewidzianej w art. 87 k.p. nie podlegają przysługujące pracownikowi od pracodawcy świadczenia, których nie można traktować w kategoriach wynagrodzenia za pracę lub innych świadczeń związanych z pracą, uregulowanych w dziale trzecim kodeksu pracy.

@RY1@i02/2012/038/i02.2012.038.21700020d.802.jpg@RY2@

Jacek Bojarski radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna w Warszawie

Jacek Bojarski

radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna w Warszawie