Kiedy dyrektorowi oddziału trzeba zapłacić za godziny nadliczbowe

Czytelnik był zatrudniony na stanowisku dyrektora oddziału spółki z o.o. Zarząd spółki narzucił mu ograniczenia w zakresie liczby pracowników wyższego szczebla. W tej sytuacji czytelnik musiał sam wykonywać dodatkowe obowiązki po godzinach pracy i w soboty. Czy mimo swego kierowniczego stanowiska może domagać się wynagrodzenia za godziny nadliczbowe?

Do ustalenia, czy czytelnikowi należy się dodatkowe wynagrodzenie, niezbędne jest ustalenie, czy wadliwa organizacja pracy w oddziale była spowodowana jego decyzjami, czy została mu narzucona przez zarząd spółki.

Zgodnie z art. 151⁴ kodeksu pracy zasadą jest, że pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że w sytuacji gdy osoby zatrudnione na kierowniczych stanowiskach muszą - na skutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy - systematycznie przekraczać obowiązujące je normy czasu pracy, mają prawo do zapłaty za nadgodziny (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 12 marca 1976 r., I PR 13/76, OSNCP 1976/10/230, z 26 marca 1976 r., I PRN 9/76, LEX 14304, z 8 czerwca 2004 r., III PK 22/04, OSNP 2005/5/65 oraz z 14 grudnia 2004 r., II PK 106/04, OSNP 2005/15/221). Takie stanowisko akceptowane jest także w najnowszym orzecznictwie SN (por. wyrok z 6 kwietnia 2011 r., II PK 254/10, LEX 949026).

Jeśli w przypadku opisanym w pytaniu czytelnik, mimo swego kierowniczego stanowiska, nie miał wpływu na stan zatrudnienia w oddziale i musiał świadczyć dodatkową pracę na skutek rozwiązań narzuconych mu przez zarząd, spółka powinna zapłacić mu za nadgodziny. Jeśli jednak czytelnik posiadał autonomię w zakresie ustalania stanu zatrudnienia lub przynajmniej mógł ubiegać się o zapewnienie prawidłowej obsady pracowniczej, a wykonywanie obowiązków w dodatkowym czasie pracy wynikało z jego uchybień, jego prawo do dodatkowego wynagrodzenia jest wątpliwe.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 151⁴ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).