Można ukarać dwa razy za to samo

Udzielenie jednej z kar porządkowych nie pozbawia, co do zasady, rocznego wynagrodzenia dodatkowego, chyba że przyczyną jej udzielenia było stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym lub praca w takim stanie. Pracodawca ma prawną możliwość żądania zbadania trzeźwości pracownika. Stawienie się pracownika do pracy w stanie po spożyciu alkoholu lub spożywanie go w godzinach pracy narusza podstawowe obowiązki pracownicze.

Brak przepisu

W kodeksie pracy (dalej: k.p.) brak jest przepisu, który zabraniałby karania pracownika dwa razy za to samo przewinienie. Warto jednak dodać, że do 29 listopada 2002 r. istniał art. 113¹ k.p., który zakazywał pozbawiania pracowników ukaranych karą porządkową uprawnień uzależnionych od nienagannej pracy.

Ograniczony katalog

Podstawowym warunkiem do uzyskania przez pracownika dodatkowego wynagrodzenia rocznego jest przepracowanie co najmniej 6 miesięcy u danego pracodawcy w roku, za który świadczenie to przysługuje.

Pomimo spełnienia tego warunku (okres pracy) dodatkowego wynagrodzenia pracownik może jednak nie otrzymać. Stanie się tak w przypadkach wymienionych w art. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym, tj.: nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy, trwającej dłużej niż dwa dni, stawienia się do pracy lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości, wymierzenia pracownikowi kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby, rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Jak w pytaniu wskazano, zgodnie z art. 108 k.p. pracownik został ukarany karą nagany. Co istotne jednak, katalogu z art. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym nie można rozciągać na jakiekolwiek inne przypadki, w tym np. przypadek dotyczący ukarania pracownika naganą z utratą dodatkowego świadczenia w postaci premii. Zatem co do zasady decyzja pracodawcy o zastosowaniu kary porządkowej (nagana, utrata premii) nie skutkuje w żaden sposób na uprawnienie pracownika do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Ważne przewinienia

Jednak w opisywanym pytaniu do oceny zasadności wypłaty trzynastki należy wziąć pod uwagę nie wymierzone kary, ale stan faktyczny, w którym doszło do zaistnienia konkretnych przewinień przez pracownika. W konsekwencji skoro pracownik stawił się do pracy lub przebywał w pracy w stanie nietrzeźwości (czyli swoim zachowaniem wypełnił przesłankę z art. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej), to istnieje podstawa do pozbawienia go dodatkowego wynagrodzenia w postaci trzynastki. Warto dodać, że od 1 lipca 2011 r. pracodawcy mogą żądać od swoich pracowników podejrzanych o stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywanie alkoholu w miejscu pracy poddania się badaniom stanu trzeźwości. Wtedy zmieniony został art. 17 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z nim na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej, a także na żądanie pracownika podejrzanego o stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego. Zabiegu pobrania krwi dokonuje fachowy pracownik służby zdrowia.

Po godzinach pracy

Mogą pojawić się również trudności przy dokonaniu prawnej oceny sytuacji faktycznych, w których pracownik znajduje się co prawda w stanie nietrzeźwości, ale przebywa na terenie zakładu pracy już po godzinach pracy. W takim przypadku stawienie się w zakładzie w stanie po spożyciu alkoholu stanowi naruszenie ustalonego porządku i dyscypliny pracy. Wskazane jest więc, aby zawrzeć w regulaminie pracy stosowne zapisy wskazujące, że takie zachowania stanowią ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

@RY1@i02/2014/045/i02.2014.045.21700110b.802.jpg@RY2@

Marcin Nagórek specjalista z zakresu prawa pracy

Marcin Nagórek

specjalista z zakresu prawa pracy

Podstawa prawna

Art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).

Art. 2 i 3 ustawy z 12 grudnia 1997r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1144 ze zm.).

Art. 5 ustawy z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 106, poz. 622).

Art. 17 ust. 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1356 ze zm.).