PPK to korzyści dla pracowników i pracodawców

Nowa forma dodatkowego zabezpieczenia pracowników na emeryturze będzie obowiązkowa dla wszystkich pracodawców. Konieczność utworzenia i prowadzenia PPK będzie się jednak pojawiać etapami.

Na raty

Najwcześniej – od 1 lipca 2019 r. – obejmie podmioty zatrudniające co najmniej 250 osób. Z początkiem 2020 r. dołączą do nich firmy mające co najmniej 50 pracowników, a od 1 lipca 2020 r. te, które mają ich co najmniej 20. Dla pozostałych pracodawców system będzie obowiązkowy od 1 stycznia 2021 r.

Eksperci zwracają uwagę, że wśród pracowników trzeba uwzględnić nie tylko tych w rozumieniu kodeksu pracy, ale wszystkich podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, czyli również osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych czy osoby wykonujące pracę nakładczą.

System jest skonstruowany tak, że wchodzą do niego z automatu wszyscy zatrudnieni, ale mimo wszystko jest dobrowolny, bo każdy ma prawo się z niego wycofać. Jeśli jednak pracownik zdecyduje się na udział w PPK, pracodawca będzie musiał odprowadzać przynajmniej 1,5 proc. jego wynagrodzenia. Będzie też mógł wnieść wpłatę dodatkową 2,5 proc. Wpłaty pracowników będą wynosiły 2 proc. wynagrodzenia, chyba że nie przekracza ono 1,2-krotności minimalnej stawki. Wówczas składka będzie mogła być obniżona do 0,5 proc. Pracownik będzie mógł też zadeklarować finansowanie wpłat dodatkowych w wysokości do 2 proc. płacy. Żeby zachęcić do oszczędzania na emeryturę, państwo dołoży od siebie każdemu 240 zł rocznie i jednorazową wpłatę powitalną w wysokości 250 zł.

Alternatywa

Nowym przepisom nie będą podlegały firmy, w których został uruchomiony program emerytalny, do którego przystąpiło co najmniej 25 proc. załogi, a składka podstawowa wynosi przynajmniej 3,5 proc. wynagrodzenia pracownika.

Łukasz Kuczkowski, radca prawny z Kancelarii Raczkowski Paruch, podpowiada jednak, by z decyzją w sprawie utworzenia programu emerytalnego nie czekać do ostatniej chwili. – Obecnie termin rejestracji takich programów przez Komisję Nadzoru Finansowego wynosi od dwóch do trzech miesięcy. Sama rejestracja jednak nie wystarczy. Konieczne jest jeszcze osiągnięcie wymaganego progu frekwencji pracowników w programie oraz odprowadzenie pierwszych składek – informuje Łukasz Kuczkowski.

Komu powierzyć pieniądze

Wybór instytucji finansowej, która będzie zarządzała i prowadziła PPK, należy do pracodawcy. W sytuacji, gdy działa u niego zakładowa organizacja związkowa należy to zrobić wspólnie z nią. Jeśli takiej nie ma, wybór musi nastąpić w porozumieniu z reprezentacją zatrudnionych. – Jeśli porozumienie w tej sprawie nie zostanie osiągnięte najpóźniej miesiąc przed terminem zawarcia umowy o zarządzanie PPK, pracodawca może samodzielnie dokonać wyboru instytucji finansowej – mówi Robert Stępień, radca prawny z kancelarii Raczkowski Paruch.

Partnerem dla zakładów pracy mogą być towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń i powszechne towarzystwa emerytalne. Naturalnym pierwszym kontaktem będzie jednak zwykle bank, tym bardziej że ma wiele w swoich grupach kapitałowych wymienionych instytucji finansowych. – Pracodawcy będą szukać informacji o PPK oraz odpowiedzi na pojawiające się pytania, a doradca bankowy, z którym pracodawcy współpracują i mają do niego zaufanie, może stać się pierwszym kontaktem przy wyjaśnianiu wątpliwości. Ponadto będzie mógł służyć pomocą przy wyborze odpowiedniej instytucji finansowej, która będzie prowadzić PPK w danym podmiocie – wyjaśnia Piotr Żak, dyrektor ds. klientów instytucjonalnych w PKO TFI.

Co trzeba będzie robić

Kolejnym krokiem, jak zaznacza Piotr Żak, jest podpisanie umowy o zarządzanie PPK oraz podpisanie w imieniu i na rzecz pracowników umów o prowadzenie PPK. Potem firma musi pamiętać o obliczaniu, potrącaniu i dokonywanie wpłat do PPK w terminach określonych w ustawie. Ale na tym obowiązki pracodawców się nie kończą. Są też zobowiązani do informowania pracowników między 55. a 70. rokiem życia o możliwości dobrowolnego przystąpienia do programu oraz wszystkich pracowników o tym, że mogą deklarować dodatkowe wpłaty na system. Po stronie pracodawcy jest też zawiadomienie instytucji finansowej o złożeniu przez pracownika deklaracji rezygnacji z PPK czy ponownym dokonywaniu wpłat w przypadku upływu okresu ważności takiego dokumentu.

– Nie można zapominać o tym, że do pracodawcy należy też obsługa transferu środków PPK od poprzednich pracodawców czy archiwizowanie dokumentów związanych z systemem – dodaje Piotr Żak.

Eksperci zwracają uwagę na korzyści z wprowadzenia PPK.

– Ustawodawca przewidział ulgi dla pracodawców prowadzących program poprzez zwolnienie dokonywanych wpłat ze składek na ubezpieczenia społeczne oraz możliwość uzyskania ulgi w podatku, ponieważ koszty prowadzenia PPK stanowić będą koszty uzyskania przychodu – wymienia Piotr Żak.

Ale nie tylko w ten sposób mogą zyskać firmy. Zaangażowanie pracodawców w budowanie długoterminowych oszczędności swoich pracowników powinno być docenione jako miejsce pracy bardziej atrakcyjne dla pracownika. – PPK jako część polityki personalnej, może służyć do pozyskiwania nowych pracowników oraz tworzenia wizerunku „przyjaznego pracodawcy” – uzupełnia Piotr Żak.

Kary dla pracodawców za naruszenie postanowień ustawy o PPK

• grzywna do 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń za ostatni rok obrotowy, w praktyce kwota do 1 mln zł za:

a) niezawarcie umowy o zarządzanie PPK w terminie,

b) nakłanianie pracownika do rezygnacji z PPK.

Poza tym przewidziana jest odpowiedzialność (grzywna od 1 tys. do 1 mln zł) za:

• niezawarcie w terminie umowy o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej,

• niedokonanie wpłat na czas do PPK,

• niezgłoszenie wymaganych danych lub zgłoszenie nieprawdziwych danych, udzielanie w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawianie ich udzielenia,

• nieprowadzenie dokumentacji związanej z obliczaniem wpłat do PPK.