Kadry i płace

Znowelizowane przepisy dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy wejdą w życie 8 lipca 2026 r. Pracodawcy będą mieli 12 miesięcy na zawarcie umów o pracę w przypadkach, w których spełnione są ku temu warunki, aby uniknąć sankcji w postaci grzywny.

Dyrektywa UE nie wprowadza nowych obowiązków dla pracodawców, lecz wzmacnia już istniejące reguły równego traktowania w sferze zarobków. W praktyce oznacza to przede wszystkim konieczność większej przejrzystości, oparcia decyzji na obiektywnych kryteriach oraz lepszego uporządkowania dokumentacji i procedur.

O kwalifikacji podejmowanych działań przez pracownika decyduje przede wszystkim to, czy są konieczne do wykonywania obowiązków i czy podejmuje je w interesie firmy, a nie wyłącznie swoim. Dlatego pracodawca powinien jasno określić w regulaminie pracy, od jakiego momentu zatrudniony pozostaje w gotowości do wykonywania zadań służbowych.

Zawarcie przez pracownika umowy zlecenia z podmiotem trzecim nie wyłącza jeszcze skutków składkowych po stronie własnego pracodawcy, jeżeli w rzeczywistości to on pozostaje beneficjentem wykonywanych czynności. W takim przypadku przychód uzyskany z tej umowy należy doliczyć do podstawy wymiaru składek ze stosunku pracy, nawet gdy zlecone zadania są odmienne.

Żonę pomagającą mężowi m.in. w obsłudze firmowego sekretariatu czy zdobywaniu nowych zleceń można uznać za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W takiej sytuacji istnieje obowiązek zgłoszenia jej do ubezpieczeń społecznych – potwierdził ZUS w odpowiedzi udzielonej przedsiębiorcy.

Odsunięcie działacza od zadań wynikających z umowy na czas pełnienia funkcji w organizacji związkowej nie zależy od swobodnej decyzji zakładu, jeżeli zostały spełnione przesłanki ustawowe i formalne wymogi wniosku. W praktyce najwięcej wątpliwości dotyczy dopuszczalności odmowy, wpływu ustania zatrudnienia lub mandatu na dalsze korzystanie z tego uprawnienia.

Rozwiązanie umowy o pracę w celu uzyskania prawa do emerytury, a następnie natychmiastowe ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy jest dopuszczalne i nie wymaga zachowania nawet jednodniowej przerwy. Taki model ma jednak istotne konsekwencje w sferze ubezpieczeń społecznych – zarówno w zakresie obowiązków zgłoszeniowych wobec ZUS, jak i ustalania podstawy wymiaru ewentualnych świadczeń.

Pracownikowi przysługuje wolne od pracy w razie pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem. Za ten czas zachowuje prawo do połowy wynagrodzenia obliczanego według zasad urlopu wypoczynkowego. Kwotę tę uwzględnia się w przeciętnym miesięcznym przychodzie stanowiącym podstawę świadczeń chorobowych, z dopełnieniem za miesiąc, w którym wystąpiła absencja.

Nowelizacja ustawy zasiłkowej dopuszcza przekazywanie wymaganych formularzy także drogą cyfrową, a nie wyłącznie na papierze. Nowe rozwiązania mają uprościć procedurę i obowiązki płatników składek oraz ubezpieczonych.