Grupa Ciech buduje w całym koncernie zintegrowany system zarządzania środowiskiem

W 2008 roku przychody grupy Ciech ze sprzedaży wyniosły około 3,8 mld zł, a zysk netto około 80 mln zł. Na ten wynik pracowało około 60 spółek grupy. W przyszłości bardziej niż dzisiaj będzie on zależał od umiejętności identyfikacji i eliminacji zagrożeń środowiskowych. W większości spółek produkcyjnych grupy Ciech już funkcjonuje system zarządzania środowiskowego zgodny z normą ISO 14001. Działania w zakresie kluczowych zagadnień związanych z ochroną środowiska koordynowane są przez Zespół ds. Ochrony Środowiska w Centrum Korporacyjnym Ciech, a zgodnie z przyjętą nową strategią grupy ma być stworzony zintegrowany system zarządzania środowiskiem w całym koncernie.

Dla konkurencyjności grupy szczególnie ważne jest zarządzanie ryzykami środowiskowymi wynikającymi z obowiązku rejestracji substancji zgodnie z tzw. rozporządzeniem REACH, z systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂ i z nowelizowanej właśnie dyrektywy o zintegrowanym zapobieganiu i kontroli zanieczyszczeń (IPPC).

Zgodnie z przepisami REACH producenci i importerzy środków chemicznych muszą zgłaszać używane substancje do rejestracji w Europejskiej Agencji Chemikaliów w Helsinkach. Z początkiem grudnia 2008 r. zakończyła się półroczna faza wstępnej rejestracji substancji. Spółki Ciech zgłosiły do rejestracji ok. 700 substancji wprowadzanych do obrotu w ilości powyżej 1 tony w roku. Daje to odbiorcom firmy pewność, że dostaną, co zamówili, a samej grupie czas na przygotowanie danych do pełnej rejestracji substancji, co będzie następowało w zależności od tonażu i rodzaju substancji w latach 2010, 2013 i 2018.

- Skutki finansowe wdrożenia rozporządzenia REACH zostały już wstępnie ocenione. Nie są to koszty, które mogą znacząco wpłynąć na wyniki działania grupy Ciech, bo chodzi o mniej niż 10 mln euro. Dla małych i średnich firm koszty realizacji tego rozporządzenia mogą być jednak nie do udźwignięcia, a kto nie dokona rejestracji substancji to nie będzie mógł ich wprowadzać do obrotu i wypadnie z rynku - mówi Agnieszka Cyms-Chmielewska, kierownik zespołu ds. ochrony środowiska w Biurze Strategii i Inwestycji Kapitałowych Ciech

Ograniczanie emisji CO₂ to w przeciwieństwie do wymogów rozporządzenia REACH żadna nowość. Firmy wiedzą, że w 2013 roku uprawnienia do emisji, które dostają teraz za darmo, będą musiały kupować na aukcjach, co podniesie ich koszty działania. W przypadku Ciechu problem jest bardziej złożony, bo produkcja sody może być uznana za sektor chroniony.

Teraz grupa ma trzy spółki podlegające systemowi handlu emisjami CO₂ - Vitrosilicon, gdzie system dotyczy linii do produkcji szkła w Żarach, Iłowie i Pobiedziskach; elektrociepłownię przyzakładową Zakładów Chemicznych Alwernia oraz elektrociepłownię spółki Soda Polska Ciech. Vitrosilicon rozważa możliwość zastosowania surowców dodatkowych do produkcji szkła. Dzięki temu spodziewana jest ok. 10-proc. redukcja emisji CO₂ do atmosfery przy topieniu szkła. Największym emitentem w grupie jest Soda Polska Ciech, która w 2008 roku rozpoczęła modernizację elektrociepłowni Janikowo.

- Głównym emitentem CO₂ w grupie jest elektrociepłownia Sody Polskiej Ciech i na jej modernizacji koncentrujemy działania ograniczające emisje CO₂. Jeśli uprawnień nam zabraknie to około 2010 roku, ale wtedy już pojawią się efekty modernizacji elektrociepłowni, które zmniejszą deficyt przydziału emisji CO₂. Natomiast później być może produkcja sody zostanie uznana za sektor narażony na zjawisko „carbon leakage”, przeniesienie produkcji poza terytorium Unii Europejskiej w rejony, w których nie obowiązują ograniczenia emisji CO₂. Gdyby tak się stało to dostawalibyśmy darmowe uprawnienia do emisji w oparciu o benchmarking - mówi Agnieszka Cyms-Chmielewska.

Niepewności jest więc sporo i nie będzie łatwiej. Wiele środowiskowych aktów prawnych Unii Europejskiej jest w fazie tworzenia lub nowelizacji. Mieszanką tych dwóch procesów jest nowelizacja dyrektywy o zintegrowanym zapobieganiu i kontroli zanieczyszczeń (IPPC), która zastąpi kilka innych dyrektyw. Nowa dyrektywa nie tylko zaostrzy normy emisji SO₂, NO₂ i pyłów, ale zapowiada się na to, że określające najlepsze dostępne technologie tzw. BREF-y nie będą już tylko wytycznymi przy wydawaniu zintegrowanych pozwoleń na działalność firm, ale że staną się prawem. Taki jest zamiar Komisji Europejskiej i odpowiednie zapisy są w projekcie nowej dyrektywy IPPC. Gdyby weszły w życie, oznaczałoby to, że trzeba by istniejące instalacje, czy to w chemii, czy metalurgii żelaza dostosować technicznie do parametrów opisanych w BREF-ach, czyli do najlepszych dostępnych technik.

- Nowelizacja dyrektywy IPPC przewiduje, że stosowane technologie będą musiały być zgodne z tak zwanymi BREF-ami, czyli dokumentami określającymi najlepsze dostępne techniki BAT. Jeśli ten projekt stanie się prawem, to do 2012 roku będziemy musieli dostosować nasze technologie do BAT-ów. Spółki Grupy Ciech w różnym stopniu odczują skutki proponowanych zmian, najbardziej dotkliwie te, które eksploatują elektrociepłownie - ze względu na konieczność kompleksowej modernizacji instalacji - uważa Agnieszka Cyms-Chmielewska.

Nadzieję na zmniejszenie dolegliwości daje stanowisko Polski w negocjacjach. Chcemy, żeby na przykład nowe wymagania dla energetyki obowiązywały dopiero od roku 2025, ale wiecznie się nie da odsuwać problemów w czasie. Trzeba je zacząć rozwiązywać.