Powolny rozpęd jądrowego renesansu

„Nasz przemysł nie może ryzykować utraty konkurencyjności z powodu decyzji o zamknięciu elektrowni jądrowych bez uprzedniego zapewnienia realnej alternatywy ze strony innych bezemisyjnych źródeł” – to zdanie ponad 30 podmiotów sektora, które zaapelowały w zeszłym tygodniu do hiszpańskiego rządu o dialog i renegocjację porozumienia z 2019 r. w sprawie pożegnania z atomem. Dwa tygodnie wcześniej uchwałę o podobnym wydźwięku przyjął, z inicjatywy centroprawicowej Partii Ludowej (liderki sondaży na półmetku kadencji), hiszpański Kongres. Parlamentarzyści wezwali gabinet Pedra Sáncheza do wydłużenia pracy istniejących elektrowni jądrowych. Rezolucja podkreśla rolę atomu w transformacji energetycznej z punktu widzenia dekarbonizacji, stabilności i bezpieczeństwa dostaw oraz cen prądu.

Zmiana nastawienia

Hiszpania, z siedmioma reaktorami, które odpowiadają za ponad 20 proc. wytwarzanej w kraju energii elektrycznej, wciąż należy do grona 10 krajów z największymi aktywami w energetyce jądrowej na świecie. Zgodnie z przyjętymi pod koniec ubiegłej dekady ustaleniami w ciągu ośmiu lat – poczynając od 2027 r., kiedy ma zostać wyłączony pierwszy z hiszpańskich ponad 1000-megawatowych bloków – Hiszpania ma się stać całkowicie zdenuklearyzowana. W momencie zaplanowanych wyłączeń żaden z hiszpańskich reaktorów nie będzie miał 50 lat od dnia przyłączenia do sieci. Zgodnie z rekomendacjami międzynarodowych organizacji w przypadku większości reaktorów nie ma przeciwwskazań dla pracy przez 60 lat i dłużej (kilka reaktorów tej samej technologii, które ma Hiszpania, otrzymało już w Stanach Zjednoczonych licencje na pracę do 80 lat). Możliwość dłuższej eksploatacji w przypadku hiszpańskich jednostek potwierdzały analizy i przeglądy bezpieczeństwa. W tym samym czasie, kiedy Madryt projektował swój plan pożegnania z atomem, Międzynarodowa Agencja Energii szacowała, że reaktory jądrowe dostosowane do wydłużonej eksploatacji, są najtańszym ze źródeł dostępnych na rynku UE, oferującym energię średnio o połowę taniej niż nowo wybudowane instalacje wiatrowe czy fotowoltaika.