Coraz więcej oskarżeń o dumping

Jak podaje Światowa Organizacja Handlu (WTO), rządy wszczęły w 2008 roku 208 postępowań przeciwko nieuczciwie wycenianemu importowi: rok wcześniej takich posunięć było 163, czyli rekordowo mało.

Najświeższe dane nasilają obawy, iż pełzający protekcjonizm – czyli postępowania antydumpingowe i inne podobne środki – mogą doprowadzić do przedłużenia załamania gospodarczego i wstrzymywać ożywienie. WTO przewiduje, że handel światowy skurczy się w tym roku o 9 proc., najsilniej od ponad 60 lat.

Najwięcej kroków antydumpingowch wszczęły w 2008 roku Indie (prawie co czwarty), a także Brazylia i Turcja. Najczęściej dotyczyły one importu wyrobów stalowych, przy czym ponad 1/3 odnosiła się do ich eksportu z Chin.

Postępowania antydumpingowe pojawiają się zwykle z pewnym opóźnieniem w stosunku do cyklu koniunkturalnego, co sugeruje, że pod koniec roku, gdy coraz więcej firm będzie szukać ochrony przed konkurencją za pomocą procedur prawnych, może nastąpić prawdziwy ich wysyp. Najwięcej takich przypadków (366) odnotowano w 2001 roku, po pęknięciu bańki spółek internetowych.

Według reguł WTO nałożenie ceł antydumpingowych możliwe jest dopiero wówczas, gdy jakaś branża udowodni, że towary importowane mają nie tylko niższe ceny aniżeli w kraju pochodzenia, ale że wskutek ich przywozu poniosła szkody.

Skargi, dotyczące nieuczciwego wszczęcia postępowań antydumpingowych oraz zastosowania innych środków ograniczających handel, stanowiły temat ponad połowy ze 147 paneli dyskusyjnych, jakie odbyły się w WTO od jej powołania w 1995 roku.

Za swoisty barometr tych postępowań uważa się kondycję przemysłu stalowego, wobec którego w ciągu minionych 15 lat wszczynano je najczęściej.

– Najważniejsze pytanie dotyczy tego, co będzie się działo w firmach stalowych – mówi ekspert ds. handlu, zauważając, że posunięcia podejmowane przez duże kraje, jak USA, naśladują zazwyczaj inne państwa.

Kiedyś mechanizmy antydumpingowe wykorzystywały niemal wyłącznie kraje uprzemysłowione, dziś sięgają po nie najczęściej państwa rozwijające się. Od 1995 roku najwięcej takich spraw wniosły do WTO Indie. Drugie i trzecie miejsce zajmują USA i Unia Europejska, ale Brazylia, Argentyna i Turcja prawie je doganiają.

Chiny, które są głównym przedmiotem działań antydumpingowych, same również zaczynają się nimi energicznie posługiwać.