Nadzór finansowy wymusił zatrzymanie zysków w bankach

Stanisław Kluza, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego

W niespokojnych czasach zatrzymanie zysków jest najprostszą i najlepszą formą wsparcia kapitałowego instytucji finansowych. W ciągu ostatniego pół roku nadzór przekonywał do tego m.in. banki działające w Polsce. Udało się.

Pod wpływem działań Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) zarządy i rady nadzorcze banków zdecydowały się zarekomendować akcjonariuszom niewypłacanie w 2009 roku dywidend. Warto pochwalić władze banków, które dyskretnie, ale skutecznie komunikowały się w tym zakresie z właścicielami. Zdaniem UKNF takie postępowanie członków zarządów banków stanowi dla nich najlepszą możliwą rekomendację w kontekście uchwał zwyczajnych walnych zgromadzeń akcjonariuszy w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania obowiązków.

W 2007 roku na wypłatę dywidend banki komercyjne przeznaczyły 5,7 mld zł, czyli 53 proc. zysku netto za 2006 rok. Z kolei w 2008 roku było to już 4,5 mld zł (40 proc. zysku netto za 2007 rok). W poprzednich latach, kiedy nadzór bankowy pozostawał poza KNF, większość zysków banki przeznaczały na wypłatę dywidendy. Liczby te świadczą o zmianie w polityce banków, które w 2008 roku wzmocniły swoją bazę kapitałową. Zdaniem nadzoru finansowego ten trend musi być kontynuowany.

Jednocześnie żadna z hipotez o transferze środków za granicę nie znajduje potwierdzenia w faktach. W rzeczywistości banki zredukowały lokaty zagraniczne z 58 mld zł w 2007 do 44,3 mld zł w 2008 roku. Jednocześnie wzrósł poziom zasilania polskich banków przez banki zagraniczne z 82,8 mld zł w 2007 roku do 160 mld zł w 2008 roku. Saldo tych przepływów, czyli różnica między należnościami a zobowiązaniami polskiego sektora wobec zagranicznych instytucji finansowych, wynosi minus 115 mld zł w 2008 roku (rok wcześniej saldo wynosiło minus 25 mld zł).

Z niemałym zaangażowaniem UKNF udało się wymusić na zagranicznych instytucjach finansowych zwiększenie finansowania polskiego sektora bankowego przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu powierzania środków bankom zagranicznym. Od momentu eskalacji zjawisk kryzysowych UKNF wprowadził obowiązek codziennego raportowania przez banki nowych ekspozycji wobec podmiotów zagranicznych. Ostrzegliśmy także przed transakcjami mającymi znamiona nieuzasadnionego transferowania środków do podmiotów macierzystych za granicą. W toku dziennego monitoringu nie stwierdzono takich transakcji.