Unia rynków dobra czy zła?

Likwidacja barier, które wciąż blokują swobodny przepływ kapitału na terenie europejskiej wspólnoty, to zasadniczy cel projektu, jaki nazwano unią rynków kapitałowych. Miałaby ona - zgodnie z zamysłem Komisji Europejskiej - zacząć funkcjonować w praktyce już w 2019 r.

Przed miesiącem Bruksela zakończyła konsultacje dotyczące idei jednolitego europejskiego rynku kapitałowego. Szczegóły ogłoszono w tzw. zielonej księdze. Zebrano opinie m.in. Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, parlamentów narodowych, środowisk finansowych oraz przedstawicieli poszczególnych organizacji rynku kapitałowego i wkrótce ma zostać przedstawiony harmonogram wprowadzenia unii rynków kapitałowych.

Kapitał dla firm

CMU ma być, co podkreślają przedstawiciele KE, projektem o przełomowym znaczeniu dla zjednoczonej Europy. Jednak każda zmiana status quo, a szczególnie tak duża, budzi zarówno nadzieje, jak i obawy. Dotyczy to egzystencji poszczególnych krajowych rynków i giełd, w tym również giełdy warszawskiej.

- Plan unii rynków kapitałowych to dla GPW zarówno szansa, jak i zagrożenie - mówi mecenas Konrad Konarski, partner w Baker&McKenzie. Podkreśla, że w innych częściach świata, zwłaszcza w Ameryce Północnej, finansowanie poprzez rynek kapitałowy i finansowanie bankowe, to dwa równorzędne sposoby na zdobycie kapitału. Na Starym Kontynencie, w tym także w Polsce, firmy finansują się natomiast głównie kredytami bankowymi. - Jeżeli w Europie uda się zwiększyć udział rynków kapitałowych w finansowaniu biznesu, to zyskają na tym wszystkie europejskie giełdy, w tym GPW - uzasadnia Konarski.

- Sektor bankowy ma oczywiście wciąż dominujące znaczenie w finansowaniu unijnej gospodarki - przyznaje Zbigniew Jagiełło, prezes PKO BP. - Jednak w efekcie kryzysu gospodarczego, którego początkiem był upadek banku Lehman Brothers, a także z powodu regulacji, które potęgują różnego rodzaju wymogi kapitałowe i płynnościowe, nie jest w stanie spełnić oczekiwań w postaci stymulacji wzrostu gospodarczego w krajach Unii Europejskiej - dodaje. W jego opinii właśnie dlatego w Brukseli zrodził się pomysł, aby taką rolę w większej niż dotychczas części przejęły rynki kapitałowe. Problem w tym, że są one rozdrobnione i niejednorodne i właśnie stąd pomysł unii rynków kapitałowych.

Co nas może niepokoić?

- Zagrożeniem dla naszej giełdy może być pomysł daleko idącej konwergencji rynków kapitałowych w Europie - uważa partner w Baker&McKenzie. Według niego są takie obszary, w których przydałoby się dalsze zbliżanie zasad działania rynków w poszczególnych krajach UE. - Dyrektywa prospektowa, dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID) czy Dyrektywa o prawach akcjonariuszy pokazały już, że ujednolicanie regulacji ma sens i pozytywnie wpływa na rozwój rynku. Warto starać się usunąć ciągle istniejące różnice, np. w opodatkowaniu instrumentów finansowych, postępowaniu upadłościowym emitentów czy procedurze zatwierdzania prospektów przez lokalnych regulatorów. Na pilne ujednolicenie w ramach całej UE czeka nawet tak podstawowa kwestia prawna, jak ustalenie własności i formy przenoszenia zdematerializowanych papierów wartościowych - wylicza mecenas Konarski.

Zarząd warszawskiej giełdy zdaje sobie z tego sprawę. - Do koncepcji zwiększenia znaczenia rynku kapitałowego w finansowaniu gospodarki UE, zwłaszcza małych i średnich firm, odnosimy się bardzo pozytywnie - mówi Paweł Tamborski, prezes GPW. Według niego należałoby się skoncentrować głównie na podnoszeniu poziomu transparentności rynku oraz na zachętach do średnio- i długoterminowego inwestowania. - Przy dopracowywaniu koncepcji trzeba jednak pamiętać o znaczeniu regionalnych rynków kapitałowych dla gospodarek poszczególnych państw. Ryzykiem dla polskiego rynku kapitałowego i krajowych przedsiębiorstw byłoby stworzenie takich warunków, które wspierałyby jedynie dalszy rozwój największych giełd europejskich - dodaje szef GPW.

Konrad Konarski jest zdania, że stworzenie jednego paneuropejskiego rynku, zwłaszcza z jednym omnipotentnym europejskim regulatorem, nie byłoby dla nas dobrym rozwiązaniem. - GPW zdobyła swoją obecną unikatową pozycję wśród europejskich giełd dzięki temu, że pozytywnie się wyróżniała. Działała sprawniej, umiała lepiej ściągać emitentów, zadbała o poparcie władz państwowych, nie bała się rozszerzać palety notowanych instrumentów i dbała o ich jakość, promując standardy ładu korporacyjnego lub komunikowania z rynkiem. Tę przewagę będzie miała szansę zachować tylko wówczas, jeżeli w ramach unii rynków kapitałowych lokalnym giełdom pozostawi się margines swobody i możliwość konkurowania - przekonuje mecenas.

Nie dla unifikacji

W jego opinii w ramach prac nad projektem CMU w interesie naszej giełdy byłoby popieranie idei unii rozumianej jako dalsze ujednolicenie regulacji i procedur oraz usunięcie barier pomiędzy rynkami. - Trzeba ustrzec się pokusy totalnej konsolidacji i stworzenia jednego europejskiego rynku kapitałowego lub, co sprowadza się do tego samego, kilkunastu identycznych rynków krajowych. Należy dbać o zachowanie lokalnych giełd z ich różnorodnością, specjalizacją regionalną lub branżową i choćby częściowo odmiennym poziomem regulacji i ryzyka - rekomenduje przedstawiciel Baker&McKenzie. Według niego nie da się zadekretować jednego rynku, który zadowalałby i fundusz HFT z Londynu, i inwestora indywidualnego z Lądka-Zdroju. - Jeżeli zabraknie różnorodności, konkurencji między rynkami lokalnymi i swobody ich wyboru, inwestorzy będą obracać europejskimi walorami na innych kontynentach albo na wirtualnych platformach obrotu. Po unii rynków kapitałowych pozostanie tylko Unia. Rynki i kapitał przeniosą się gdzie indziej - przestrzega Konarski.

A czy CMU jest dobrym pomysłem dla Polski? - Mamy na razie za mało informacji co do szczegółów i kierunków rozwoju tego projektu, by odpowiedzieć na takie pytanie - mówi prezes Jagiełło. - Nasza gospodarka, nasz system bankowy i nasz rynek kapitałowy są na innym szczeblu rozwoju niż dojrzałe rynki bankowe i kapitałowe starych krajów UE. Dlatego też powinniśmy zaangażować się w proces tworzenia ładu unii rynków kapitałowych, aby znać nadchodzące zmiany i wykorzystać je dla dobra polskiej gospodarki - podsumowuje prezes PKO BP.

@RY1@i02/2015/118/i02.2015.118.050000100.802.jpg@RY2@

FOT. MAT. PRASOWE

EKF to trzy dni dyskusji panelowych i dziesiątki wystąpień oraz debat. W tym roku w programie po raz pierwszy pojawią się debaty oksfordzkie: spotkanie pod hasłem "Warto być w strefie euro" poprowadzi Jan Krzysztof Bielecki. Na zdjęciu jeden z paneli z ubiegłorocznego kongresu

Bartłomiej Mayer

 bartlomiej.mayer@infor.pl