Jak załatwiać formalności w urzędach

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej nie podlegają odrębnej rejestracji w rejestrze podmiotów - wpisowi podlega spółka cywilna.

Wpis do rejestru podmiotów następuje na podstawie wniosku składanego przez podmioty na formularzu RG-1. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą składają wniosek na formularzu RG-1 w urzędzie statystycznym (lub jego oddziale) działającym w województwie, na którego terenie osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania. O nadanie numeru REGON należy wystąpić w ciągu 14 dni od uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Gdy działalność będzie prowadzona w formie spółki cywilnej, wspólnicy wystąpią o nadanie jednego numeru REGON spółce. Spółka cywilna niemająca osobowości prawnej ani nawet podmiotowości jest jednak podmiotem gospodarki narodowej. Tylko gdyby każdy z małżonków był przedsiębiorcą niezależnym od drugiego, każdy miałby własny REGON. Z kolei w wariancie prowadzenia działalności przez jednego małżonka, gdy drugi będzie występował jako osoba współpracująca, o nadanie numeru REGON powinien wystąpić tylko małżonek przedsiębiorca.

Termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Ale trzeba pamiętać o sposobie ustalania tego terminu. Co do zasady, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli jednak wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie, np. jeśli, by powstało roszczenie, konieczne jest wypowiedzenie umowy, a przewiduje ona, że wypowiedzenie jest miesięczne, bieg przedawnienia rozpocznie się od pierwszego dnia po upływie wypowiedzenia.

Ponadto bieg przedawnienia nie rozpoczyna się (a rozpoczęty ulega zawieszeniu), gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju. Dopiero gdy ustanie ta przeszkoda, zacznie się bieg okresu przedawnienia. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Od 1 stycznia 2007 r. obowiązuje znowelizowany wcześniej przepis art. 16 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z nim przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców albo ewidencji jest obowiązany umieszczać w oświadczeniach pisemnych, skierowanych w zakresie swojej działalności do oznaczonych osób i organów, numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz posługiwać się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym. Filmówki służą właśnie załatwianiu wszelkich spraw w obrocie prawnym lub biznesowym (zamówienia, oferty handlowe itp.), dlatego najwygodniej jest wśród danych tam zawartych wydrukować na stałe także numer identyfikacji podatkowej.

Zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczenia można wytoczyć albo według przepisów o właściwości ogólnej, albo przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.

W sprawach cywilnych przepisy o właściwości ogólnej uregulowane są w kodeksie postępowania cywilnego. Zgodnie z nim powództwo przeciwko osobie prawnej (a taką, jako spółka akcyjna, jest każde towarzystwo ubezpieczeniowe) wytacza się według miejsca ich siedziby. Siedziba jest określona w umowie ubezpieczenia.

Zapewne wygodniej będzie złożyć pozew przed sądem cywilnym właściwym dla miejsca zamieszkania ubezpieczonego.

Może jednak być też tak, że z roszczeniem należy się udać wprost do producenta. Przesądza o tym treść umowy gwarancyjnej.

Zgodnie z kodeksem cywilnym przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Finansujący powinien wydać korzystającemu rzecz w takim stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili wydania finansującemu przez zbywcę i nie odpowiada wobec korzystającego za przydatność rzeczy do umówionego użytku.

Jednak finansujący obowiązany jest wydać korzystającemu razem z rzeczą odpis umowy ze zbywcą lub odpisy innych posiadanych dokumentów dotyczących tej umowy, w szczególności odpis dokumentu gwarancyjnego co do jakości rzeczy, otrzymanego od zbywcy lub producenta.

Na tej podstawie korzystający roszczenia zgłasza wprost do sprzedawcy (dealera) lub producenta, w zależności od tego, jak uregulowana jest kwestia gwarancji.

Obowiązek ubezpieczenia samochodu obciąża korzystającego (leasingobiorcę). Praktycznie jednak rzecz wygląda tak, że to leasingodawca ubezpiecza pojazd, a kosztami obciąża klienta. Dla obu stron jest to duże ułatwienie. Dla leasingobiorcy, bo oddaje samochód, który jest już ubezpieczony, w tym np. od kradzieży, a dla klienta, bo towarzystwo leasingowe potrafi wynegocjować z towarzystwem ubezpieczeniowym bardzo korzystne warunki ubezpieczenia. Koszty ubezpieczenia mocą umowy leasingowej mogą być wliczone w czynsz leasingowy albo np. zaliczone do pierwszej wpłaty.

W przypadku umów o dzieło wykonywanych na rzecz zleceniodawcy, który nie jest jednocześnie pracodawcą, nie ma obowiązku płacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a tym samym także na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Tylko w przypadku, gdy umowa o dzieło zawarta jest między podmiotami, które jednocześnie łączy kodeksowy stosunek pracy, wszystkim ubezpieczeniom - na zasadach analogicznych do umowy o pracę - podlega zleceniobiorca także z tytułu tej umowy.

Natomiast obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne występuje wówczas, gdy zleceniodawcę i zleceniobiorcę wiąże umowa zlecenia (za wyjątkiem przypadku, gdy jest ona wykonywana w ramach działalności gospodarczej). Wówczas obowiązek zgłoszenia do ZUS oraz naliczenia i pobrania składek spoczywa na zleceniodawcy (jako tzw. płatniku).

Zapisów w księdze przychodów i rozchodów dotyczących kosztów podróży służbowej (kol. 13), w tym również diet właściciela oraz osób z nim współpracujących, dokonuje się na podstawie rozliczenia tych kosztów sporządzonego na dowodzie wewnętrznym, zwanym rozliczeniem podróży służbowej.

Do rozliczenia należy dołączyć dowody (faktury) potwierdzające poszczególne wydatki. Jeżeli uzyskanie dowodu (faktury) nie było możliwe, pracownik musi złożyć pisemne oświadczenie o dokonanym wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania. Nie wymagają udokumentowania fakturami diety oraz wydatki objęte ryczałtem, a także koszty przejazdu własnym samochodem pracownika.

Żaden przepis dotyczący PIT nie nakłada na podatnika obowiązku dokumentowania w formie pisemnej sposobu, w jaki wyliczona została zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych płacona w trakcie roku podatkowego. Dotyczy to także przepisów regulujących prowadzenie księgi przychodów, które na 2007 rok, przynajmniej na razie, nie uległy zmianie.

Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale. Jest to formularz VAT-7K. Deklaracje składać należy także za kwartały, w których podatnik nie osiągnął obrotu podlegającego opodatkowaniu.