Firma może dostać od ZUS układ ratalny, a od skarbówki ulgę w spłacie podatku

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Przedsiębiorca, który nie zapłacił składek w terminie, może się ubiegać w ZUS o rozłożenie długu na raty. W miesięcznych transzach płaciłby zaległe składki ubezpieczeniowe na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych. Żeby ZUS rozpoznał wniosek firmy, musi ona:

● złożyć wniosek o rozłożenie spłaty zadłużenia na raty wraz z dokumentacją,

● zapłacić składki emerytalne i zdrowotne za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na własne ubezpieczenia, tj. np. pracowników, zleceniobiorców wraz z odsetkami za zwłokę - za okres, którego ma dotyczyć ewentualna ulga,

● zapłacić koszty egzekucyjne, gdy zadłużenie objęte jest egzekucją prowadzoną przez dyrektora oddziału będącego organem egzekucyjnym lub spłaty ich w ramach układu ratalnego,

● terminowo i w pełnej wysokości opłacać składki bieżące (po złożeniu wniosku o ulgę).

Postępowanie przed ZUS o układ ratalny jest uznaniowe. Organ rentowy może udzielić ulgi, jeśli przemawiają za tym względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, w tym możliwości płatnicze dłużnika i stan finansów ubezpieczeń społecznych. ZUS opracował dla swoich jednostek organizacyjnych instrukcję, żeby ujednolicić zasady udzielania ulg i umarzania zaległych należności. Jej regulacje nie wiążą płatników, są to bowiem przepisy prawa wewnętrznego. Jednak w praktyce urzędnicy postępują zgodnie z instrukcją. ZUS podejmuje decyzję na podstawie dokumentów o stanie finansowym firmy.

Uwzględnienie przez ZUS wniosku o ulgę w formie ratalnej spłaty zadłużenia powoduje, że począwszy od dnia następnego po dniu wpływu pisma w tej sprawie, nie są naliczane odsetki za zwłokę. ZUS zobowiązany jest jednak doliczyć do każdej raty opłatę prolongacyjną. Rozłożenie spłaty długu na raty powoduje zawieszenie wcześniej wszczętych i niezakończonych postępowań egzekucyjnych dotyczących należności objętych ulgą.

Urząd skarbowy

Podatnik, który sam zalega z płatnościami, może wystąpić do fiskusa (urząd skarbowy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta) z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a więc w praktyce o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności. Zgodnie z art. 67a Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749) podatnik musi złożyć wniosek do organu podatkowego. Powinien więc napisać we wniosku, że wnosi o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie zapłaty podatku na raty, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami lub samych odsetek. Może też wnosić o umorzenie powstałej zaległości podatkowej. Musi jednak spełnić określone warunki. Musi też podać argumenty, które przekonają organ.

Jak wyjaśnia Łukasz Kupiec, ekspert podatkowy w KPMG, przesłankami uzasadniającymi udzielenie ulg są ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Są to jednak pojęcia nieostre i wartościujące.

- Argumenty, którymi podatnik może poprzeć swój wniosek o udzielenie ulgi, zależą zawsze od konkretnej sytuacji podmiotu wnioskującego o udzielenie ulgi - stwierdza ekspert.

Tłumaczy, że o ważnym interesie można mówić na przykład wtedy, gdy wartość zaległości podatkowej z odsetkami przekracza zdolności zarobkowe czy wartość majątku podatnika. Podatnik może też wykazywać, że zapłata zaległości spowoduje pozbawienie jego lub osób pozostających na jego utrzymaniu środków materialnych dostatecznych do pokrycia ich podstawowych potrzeb, co spowodowałoby potrzebę korzystania z pomocy społecznej.

- Ważnym interesem podatnika będzie też np. ponoszenie kosztów leczenia lub edukacji, swojej albo członków rodziny oraz sytuacja zdrowotna podatnika, nierokująca nadziei na poprawę jego sytuacji finansowej - podsumowuje ekspert KPMG.

Oszczędnościowe porozumienia z załogą

Prawo pracy pozwala na wspólne działania pracodawcy i załogi, którego efektem będzie czasowe ograniczenie wydatków na świadczenia. Zgodnie z przepisami, jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może być zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Przepisy nie określają, kto powinien wystąpić z inicjatywą zawarcia takiego porozumienia. Zgodnie z przepisami nie może ono trwać dłużej niż przez 3 lata.

Pracodawca nie może wybrać sobie partnerów do rozmów o porozumieniu. W imieniu załogi porozumienie negocjuje reprezentująca pracowników organizacja związkowa, a jeżeli w firmie nie działają związki, to negocjacje prowadzą przedstawiciele pracowników wyłonieni w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

Przekazuje on porozumienie właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Pracodawca w trudnej sytuacji finansowej zatrudniający mniej niż 20 osób, który nie ma zakładowego układu zbiorowego, może zawrzeć z załogą porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia niż wynikające bezpośrednio z umów o pracę.

Zasady zawieszania i okres, na jaki można tego dokonać, są takie same jak w przypadku porozumień zawieszających stosowanie wewnątrzzakładowych przepisów.

Tomasz Zalewski

Paweł Jakubczak

Łukasz Zalewski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 9¹ i art. 23^1a ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).