Andrzej Krajewski

Określanie Indii mianem perły w koronie Imperium Brytyjskiego było jak najbardziej uzasadnione. Bo to dzięki ogromnym indyjskim zasobom Zjednoczone Królestwo wyrosło w XIX w. na największe imperium w dziejach.

Stany Zjednoczone wydarły Kubę hiszpańskim kolonizatorom, obiecując jej mieszkańcom wolność i demokrację. Jednak największe korzyści z interwencji odnieśli amerykańscy plantatorzy. Dziś wielu sojuszników Donalda Trumpa kalkuluje, że interwencja na wyspie mogłaby się okazać równie dochodową inwestycją - pisze Andrzej Krajewski.

Gra o dominację w Arktyce, jaką Stany Zjednoczone prowadziły z ZSRR, sprawiała, że w jednym z najzimniejszych miejsc świata było bardzo gorąco. Niemal równie gorąco jest obecnie, gdy Donald Trump kłóci się z sojusznikami o Grenlandię.

Przekształcenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej w federalne państwo było w 1965 r. strategicznym celem Komisji Europejskiej, kierowanej przez Niemca Waltera Hallsteina. Ale prezydent de Gaulle nie negocjował, tylko wywrócić stolik.

Połączenie demokratycznych krajów Europy we wspólnotę gospodarczą stało się, wbrew tradycyjnemu izolacjonizmowi, jednym z kluczowych projektów Waszyngtonu po II wojnie światowej. Dziś Amerykanie się z niego wycofują.

Z początkiem nowego roku papierowe listy staną się w Danii przeszłością. Podobne zmiany wkrótce zajdą w innych krajach, bo tradycyjna korespondencja przestała być uważana za ważną formę kontaktu, a tym bardziej wartą doskonalenia sztukę.

Dla nazistowskich Niemiec jedyną szansą na zwycięstwo były ekonomiczne zasoby Europy. Ale choć wojska Adolfa Hitlera podbiły niemal całą Europę i zaczęły grabić jej dobra, III Rzesza nie potrafiła ich wykorzystać, by odnieść decydujące zwycięstwo.

Druga wojna światowa wywołała w Europie falę egalitarnych nastrojów. W Wielkiej Brytanii laburzyści połączyli idee państwa opiekuńczego z centralnym zarządzaniem. Premier Clement Attlee znacjonalizował kopalnie węgla, firmy energetyczne, kolej i linie lotnicze. Reformy te szybko podchwycili Francuzi.

Ideę państwa opiekuńczego stworzyli lewicowi idealiści, ale wcielali ją w życie cyniczni pragmatycy, którzy widzieli w tym szansę na wzmocnienie swoich rządów. Wprowadzona w Niemczech rewolucyjna zmiana promieniowała na całą Europę. Do 1914 r. państwowe systemy emerytalne i obowiązkowe ubezpieczenia przyjęły Francja, Wielka Brytania i kilka innych krajów.