zielona transformacja

Utrzymywanie przy życiu instytucji, które mogą jeszcze się przydać w czasach lepszej politycznej koniunktury, i zabezpieczanie elementarnej spójności globalnego formatu negocjacji – to najwięcej, na co mogą liczyć w nowych realiach dyplomaci i aktywiści zajmujący się klimatem. Chyba że pogodzą się z nową skomplikowaną rzeczywistością.

Czy największy światowy emitent może stać się liderem wysiłków w dziedzinie ochrony klimatu? Na razie zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną – zaspokojone w istotnej mierze przez moce węglowe – może po raz kolejny odwlec w czasie zapowiadany przełom w dekarbonizacji gospodarki Chin.

Zgoda państw członkowskich na odroczenie nowych opłat za emisje CO2 może być początkiem głębszych zmian w polityce klimatycznej UE. Wysiłki dyplomatyczne na tym froncie nie powinny jednak być traktowane jako alternatywa dla działań tu i teraz, które zmobilizują niezbędne inwestycje w modernizację budynków i walkę z ubóstwem energetycznym.

Korekta ETS2 i nowa furtka do zmiękczenia celu na 2040 rok – to najważniejsze elementy nowego unijnego kompromisu w sprawach klimatycznych, ujętych w konkluzjach czwartkowego szczytu Rady Europejskiej. Na razie nie ma jednak mowy o realizacji najważniejszego celu Warszawy, czyli opóźnienia wejścia w życie nowych opłat za emisje.

Tym, co najbardziej razi przy bliższej analizie dorobku rządu, jest skrajna fasadowość konfliktu politycznego. Większość "autorskich" elementów programu rządzących partii poszła w zapomnienie, a pod ich nieobecność głównym kryterium oceny stała się zdolność kontynuacji projektów odziedziczonych po poprzednikach.

W energetyce wykorzystuje się wysokie i średnie napięcie, by w sposób efektywny i ekonomiczny przesyłać energię elektryczną na duże odległości, jednakże końcowy odbiorca energii wymaga dostawy niskiego napięcia do zasilania urządzeń elektrycznych. Niezbędnymi urządzeniami energetycznymi, których zadaniem jest zamiana energii elektrycznej średniego napięcia do poziomu napięcia niskiego są transformatory dystrybucyjne.

Zmiana wzorców konsumpcji energii jest prosta tylko w teorii. Kto jak kto, ale operator powinien rozumieć, że system energetyczny to nie miedziana płyta ani papier, który, jak wiadomo, zniesie wszystko.

Miliardy z programu, który miał złagodzić koszty społeczne nowego systemu opłat klimatycznych, mogą trafić tylko do części potrzebujących. Źródłem problemu są źle zaprojektowane warunki kwalifikacji do pomocy państwa, które pozostawią za burtą większość ubogich energetycznie. Nie wykluczamy modyfikacji zaproponowanych kryteriów – uspokaja rząd.

Jednym z głównych wątków tegorocznej edycji Europejskiego Kongresu Gospodarczego była rola sektora bankowego oraz szerzej – finansowego – w gospodarce. Dyskusje pokazały, w jaki sposób banki podchodzą do wyzwań, mówiono też o barierach stojących na przeszkodzie, aby kapitał mógł płynąć jeszcze szerszym strumieniem

Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach prezes mLeasingu Cezary Raczyński jasno nakreślił kierunki, w jakich zmierzają dziś instytucje finansowe w kontekście ESG. Jego zdaniem transformacja energetyczna to nie tylko wyzwanie, ale też realna szansa – zarówno dla firm, jak i dla sektora finansowego.

Rozwój sztucznej inteligencji będzie współkształtować przyszłość globalnej transformacji energetycznej. Przebieg tej technologicznej rewolucji i jej bilans z punktu widzenia planety jest jednak przedmiotem wątpliwości i sporów.

Wciąż brakuje technologii, które pomogłyby zmagazynować lub zagospodarować nadwyżki generowane przez OZE. Rewersem rozbudowy źródeł zależnych od pogody jest ból głowy operatorów, zmuszonych do coraz częstszych interwencji na rynku, i potrzeba dyspozycyjnych mocy stabilizujących system.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie uznało, że gmina, która korzysta z długoterminowej pożyczki z Krajowego Planu Odbudowy, powinna wpisać w uchwale budżetowej pełną kwotę zobowiązania. Bez tego uchwała rady tej jednostki o zaciągnięciu pożyczki jest nielegalna.

Tylko do końca kwietnia Bank Gospodarstwa Krajowego będzie przyjmował wnioski na preferencyjne pożyczki m.in. dla samorządów na zieloną transformację miast – zapowiedziała w poniedziałek Marta Postuła, wiceprezes państwowego banku. Reszta zostanie wykorzystana na stworzenie nowego Funduszu Bezpieczństwa i Obronności.

Funduszu Obronności i Bezpieczeństwa, na który została przekierowana część środków z KPO, będzie dysponował kwotą 25-26 mld zł, a nie 30 mld zł – powiedziała we wtorek minister funduszy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Dzięki tej zmianie zyskają samorządy, które otrzymają więcej pieniędzy na zieloną transformację.

W dniach 25-26 marca 2025 roku odbył się Polski Kongres Klimatyczny. Organizowane przez Europejską Fundację Inwestycji Zrównoważonych wydarzenie zgromadziło kluczowych interesariuszy – przedstawicieli rządów, biznesu, samorządów, nauki i organizacji pozarządowych – aby wspólnie omówić najważniejsze wyzwania i szanse związane z dekarbonizacją gospodarki oraz rozwojem zrównoważonych inwestycji.

Jak zmieniać gospodarkę oraz sektor energii, by były zrównoważone, przy jednoczesnym budowaniu poparcia społecznego dla tych zmian? Na jakim etapie jest zielona rewolucja i jaką rolę odegrają w niej administracja i podmioty prywatne? To pytania, na które odpowiedzi będą szukać eksperci podczas XVII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

Trzy lata temu opisywałem pracę Andreasa Pescatoriego i Martina Stuermera (obaj z MFW) – rzecz dotyczyła tego, że w wyniku zielonej transformacji energetycznej może i uniezależnimy się od paliw konwencjonalnych, ale ich miejsce zajmą inne surowce, bez których nie ma mowy o eksploatacji odnawialnych źródeł energii.