WIBOR

Banki zaczęły już udzielać pierwszych kredytów indeksowanych o wskaźnik POLSTR, który stał się alternatywą dla WIBOR. Czy koszty kredytów pójdą w dół? I czym nowy wskaźnik różni się od dotychczasowego? Wyjaśniamy na przykładzie konkretnych wartości.

W ciągu trzech lat wskaźnik WIBOR 3M – będący podstawą wyliczania kosztu kredytów i rat – spadł o 1/3. Odczuwają to posiadacze kredytów ze zmiennym oprocentowaniem, których raty poszły w dół o ok. 25 proc. Łączne oszczędności konsumentów z tego tytułu sięgają 16 mld zł.

Nowy wskaźnik, który jest brany pod uwagę przy wyliczaniu kosztu kredytu i rat, ma być prostszy i bardziej przejrzysty. Niekoniecznie musi to jednak oznaczać spadek kosztu kredytu.

Opinia rzecznika Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie kredytów opartych o WIBOR uspokoiła banki, ale nie rozwiała wątpliwości klientów. Czy przeciętny konsument powinien rozumieć mechanizmy stojące za stawkami takimi jak WIBOR czy WIRON? Ekspert tłumaczy, że kluczowe jest zaufanie – a nie techniczne szczegóły.

Nawet gdyby przyjąć, że bank niewystarczająco jasno poinformował kredytobiorcę, czym jest WIBOR, to szanse na tańszy kredyt są nikłe – oceniają pełnomocnicy banków. Druga strona nie wyklucza jednak takiego scenariusza. To echa czwartkowej opinii rzecznik generalnej TSUE w sprawie WIBOR-u.

Unijne prawo pozwala sądom badać umowy kredytów, w których zmienne oprocentowanie oparto na wskaźniku WIBOR. Sądy mogą dokonywać oceny uczciwości postanowień umownych oraz badać to, czy ich zapisy dotyczące mechanizmu działania WIBOR-u są zrozumiałe dla kredytobiorców - tak wskazała Laila Medina, rzecznik generalna TSUE.

Kredytobiorcy liczą, że czwartkowa opinia otworzy im drzwi do podważania umów kredytowych w złotych. Pełnomocnicy banków nie mają wątpliwości, że stanowisko nie przyniesie przełomu

W Polsce nasila się debata wokół kredytów o zmiennym oprocentowaniu opartym na wskaźniku WIBOR. Jego gwałtowny wzrost w latach 2021–2022 istotnie zwiększył raty kredytów, co skłoniło wielu konsumentów do kwestionowania postanowień umownych i kierowania spraw do sądów. Spór ma charakter systemowy, a oczekiwany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) może okazać się przełomowy.

Wysokie raty, brak wpływu na treść umowy i skomplikowany mechanizm oprocentowania – to powody, dla których coraz więcej firm zastanawia się, czy kredyt oparty na wskaźniku WIBOR został udzielony zgodnie z prawem. Choć przedsiębiorcy nie mają ochrony tak szerokiej jak konsumenci, nie są całkowicie bezbronni.

Kredytobiorcy liczą, że luksemburski trybunał pozwoli im na kwestionowanie WIBOR-u, czyli wskaźnika służącego do wyliczania poziomu oprocentowania zadłużenia. Banki studzą entuzjazm i przewidują wyrok korzystny dla siebie.

Podczas postępowania przed TSUE w sprawie dotyczącej WIBOR-u przedstawiciele PKO BP wskazali, że WIBOR działa zgodnie z prawem unijnym i krajowym, a jego stosowanie nie może być oceniane jako nieuczciwy warunek umowy - poinformował w środę bank.

Po deklaracji prezesa NBP Adama Glapińskiego, że obniżka stóp jest możliwa już w maju w dół poszły rynkowe stawki WIBOR i swapów stopy procentowej. Efekt: kredyty stają się tańsze, choć stopy oficjalne jeszcze nie zostały obniżone.

Niemal 480 mld zł mogą sięgnąć łączne roszczenia klientów banków w przypadku zakwestionowania stawki WIBOR – oszacowali ekonomiści z Uniwersytetu Łódzkiego. Przygotowują oni raport w ramach programu analitycznego Warszawskiego Instytutu Bankowości związanego ze Związkiem Banków Polskich.

POLSTR – tak będzie nazywał się nowy wskaźnik referencyjny, który zastąpi WIBOR – zdecydował w czwartek komitet, który zajmuje się reformą wskaźników.

Pod koniec maja Marcin Borkowski, sędzia Sądu Okręgowego w Częstochowie, skierował do Trybunału Sprawiedliwości UE cztery pytania prejudycjalne dotyczące możliwości badania przez sądy wskaźnika referencyjnego WIBOR (sprawa C -471/24). Sędzia poprosił TSUE również o wskazanie, ,,czy zapisy umowy dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR można traktować jako stojące w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodujące znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, z uwagi na niewłaściwe poinformowanie konsumenta odnośnie narażenia na ryzyko zmiennej stopy procentowej”.