system kaucyjny

Pierwszy okres funkcjonowania systemu kaucyjnego pokazują, że zwrot butelek i puszek stał się dla Polaków częścią codziennych zakupów. O ocenę dotychczasowych efektów nowego rozwiązania, jego wpływ na rynek surowców wtórnych oraz wyzwania związane z rozbudową infrastruktury zapytaliśmy Roberta Szymana, dyrektora generalnego Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych. Publikujemy jego odpowiedź.

System kaucyjny kojarzy się głównie z kolejkami do recyklomatów i workami pełnymi puszek wożonymi w bagażniku auta. Teraz pojawia się nowe rozwiązane: odbiór opakowań spod drzwi mieszkania. Jedna z sieci uruchomiła usługę, w której kurier odbiera butelki i puszki przy okazji dostawy zakupów, a klienci odzyskują kaucję przelewem lub w formie kuponu. Czy tak będzie wyglądać przyszłość systemu kaucyjnego w Polsce i Europie?

Handel detaliczny wciąż patrzy na system kaucyjny głównie przez pryzmat organizacji zwrotów i obsługi klienta. Tymczasem z perspektywy prawa znacznie większym problemem mogą okazać się konsekwencje nieprzestrzegania przepisów. Ustawa przewiduje bowiem zróżnicowany i miejscami bardzo dotkliwy system sankcji — od kar za braki informacyjne po kary sięgające nawet 1 mln zł za uchybienia dokumentacyjne. Dla wielu placówek, szczególnie w handlu tradycyjnym, najpoważniejszym ryzykiem nie będzie więc sam start systemu, lecz brak pełnej zgodności z jego wymogami.

– Od początku systemu kaucyjnego zebrano już ponad 1 mld opakowań ze znakiem kaucji – poinformowała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska. Podczas konferencji prasowej mówiła też o roli operatorów systemu i niezwróconej kaucji.

Od 5 maja 2026 roku zasady zwrotu butelek uległy kluczowej zmianie, co może zaskoczyć wielu klientów marketu. Sprawdź, dlaczego podanie numeru telefonu to już za mało i jak korzystać z nowego e-Portfela, żeby nie blokować kolejki i błyskawicznie odzyskać kaucję. To musisz wiedzieć przed wizytą w sklepie

Ministerstwo Klimatu i Środowiska szczegółowo rozliczyło się z funkcjonowania systemu kaucyjnego. Z udzielonej przez ten resort odpowiedzi na interpelację poselską wynika, że sieć punktów zbiórki rośnie szybko, a wyniki selektywnej zbiórki napawają optymizmem. MKiŚ zabrało też głos w sprawie objęcia systemem jednorazowych butelek szklanych po alkoholu — tzw. małpek.

Sejmowe wypowiedzi pokazały, co łączy, a co dzieli koalicję rządzącą oraz opozycję w zakresie ochrony środowiska i energetyki. Dominowały komentarze na temat systemu kaucyjnego, Czystego Powietrza, gospodarki leśnej oraz OZE.

Czy w polskim systemie kaucyjnym pojawi się organizacja parasolowa? Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza takiego rozwiązania.

System kaucyjny miał być prosty, szczelny i neutralny finansowo. Po kilku miesiącach funkcjonowania widać, że nie spełnia żadnego z tych warunków. Co gorsza, działa poprawnie wyłącznie przy założeniu uczciwości wszystkich uczestników. Tam, gdzie to nie jest spełnione, nie tyle zawodzi, co w ogóle nie istnieje.

Przynajmniej raz oddało opakowanie w ramach systemu kaucyjnego 53 proc. Polaków - wynika z udostępnionego PAP badania. Jednocześnie wskazano, że 65 proc. ankietowanych orientuje się, na czym polega system kaucyjny.

– Od początku roku zebraliśmy już ok. 520 mln opakowań – poinformowała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska, podczas dzisiejszej konferencji prasowej dotyczącej systemu kaucyjnego. Przedstawiciele gmin coraz częściej alarmują, że mniej opakowań w żółtym worku to duże prawdopodobieństwo podwyżek opłat za śmieci.

Butelki PET i puszki mają kaucję. Kartony — nie. Czy producenci to wykorzystują? Poseł pyta, ministerstwo odpowiada. A branża jest tym razem wyjątkowo zgodna z resortem.

Pół roku po wejściu w życie systemu kaucyjnego przedsiębiorcy z branży napojowej nie mają pewności, jak traktować produkty wydawane nieodpłatnie na własny użytek — podczas degustacji, eventów czy w firmowych stołówkach. Rozbieżne stanowiska organów administracji publicznej sprawiają, że każda decyzja biznesowa w tym zakresie niesie ze sobą ryzyko prawne.

Chociaż części gmin trudno jest osiągać wymagane poziomy recyklingu, to większość co roku poprawia swoje wyniki. Pomaga m.in. uwzględnienie w wyliczeniach bioodpadów z kompostowników. Samorządy nadal obawiają się jednak skutków wdrożenia systemu kaucyjnego.

1 kwietnia mija pół roku od oficjalnego startu systemu kaucyjnego. Podczas debaty w redakcji Dziennika Gazety Prawnej przedstawiciele operatorów systemu, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, handlu oraz producentów napojów oceniali pierwsze miesiące działania systemu oraz wskazywali, co wymaga poprawy.

Butelki objęte systemem kaucyjnym muszą być zwracane razem z nakrętkami. A to właśnie nakrętki przez lata były zbierane na cele charytatywne. Teraz trzeba zmienić reguły.