system kaucyjny

Na ścianie siłowni Zdrofit wisi urządzenie do zgniatania butelek i tabliczka z instrukcją: „Zgnieć butelkę". Obok logotyp Żywiec Zdrój. Problem w tym, że od prawie pół roku obowiązują w Polsce przepisy, które zachęcają do czegoś zupełnie odwrotnego – przechowywania butelek w całości, po to, by je zwrócić i odzyskać 50 groszy kaucji.

Kilka dni temu na łamach „DGP” opisywaliśmy problem kolejnych niejasności interpretacyjnych w związku z obowiązującą tzw. ustawą kaucyjną. Przedsiębiorcy wydający napoje za darmo nie wiedzą, co w takich przypadkach powinno stać się z opakowaniami zwrotnymi i czy należy uwzględniać je przy wyliczaniu poziomu selektywnej zbiórki. Właśnie poznaliśmy stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tej sprawie.

Przedsiębiorcy nie wiedzą, jak powinni postępować z opakowaniami kaucyjnymi, gdy napoje są wydane konsumentowi lub kontrahentowi za darmo. Ustawa milczy na ten temat, a urzędy wydają niespójne interpretacje.

Magdalena Markiewicz: O szczelności systemu zdecyduje codzienna współpraca producentów, sklepów i konsumentów. Polacy traktują kaucję jak pieniądze, których nie opłaca się stracić. To właśnie ta ekonomiczna motywacja najsilniej napędza poziom zwrotów.

Producenci napojów w szklanych butelkach wielokrotnego użytku mogą prowadzić prywatne systemy zbiórki aż do końca 2028 r. To możliwe dzięki przepisom, które weszły w życie 18 lutego. Problem w tym, że mogą być one rozbieżnie interpretowane

Od października 2025 r. w całej Polsce działa system kaucyjny obejmujący plastikowe butelki do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra. Do ceny napoju doliczana jest kaucja: 50 groszy w przypadku plastiku i puszek oraz 1 zł w przypadku szkła zwrotnego. Ustawowy cel na pierwsze lata funkcjonowania systemu to osiągnięcie 77 proc. poziomu zbiórki opakowań, a docelowo – 90 proc. do 2029 r. Już teraz wiadomo, że realizacja tegorocznego progu będzie dużym wyzwaniem.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, wydłużającą do końca 2028 r. możliwość funkcjonowania prywatnych, bezparagonowych systemów zbiórki butelek szklanych obok funkcjonującego już ogólnopolskiego systemu kaucyjnego - podała kancelaria prezydenta.

Senat nie zgłosił poprawek do nowelizacji ustawy, która ma wydłużyć do końca 2028 r. możliwość funkcjonowania prywatnych, bezparagonowych systemów zbiórki butelek szklanych wielorazowego użytku obok funkcjonującego już ogólnopolskiego systemu kaucyjnego. Teraz nowela trafi do prezydenta.

Senackie komisje Gospodarki Narodowej i Innowacyjności oraz Klimatu i Środowiska nie zaproponowały we wtorek poprawek do ustawy, która ma umożliwić dalsze funkcjonowanie prywatnych systemów zbiórki butelek szklanych wielokrotnego użytku obok scentralizowanego systemu kaucyjnego.

Trzymiesięczny okres przejściowy pokazał, że ustawowy mechanizm zwrotu opakowań wystartował na bardzo małą skalę. Od października do listopada 2025 r. wypłacono kaucję za 500 tys. opakowań. Tymczasem w obrocie mamy nawet 13–14 miliardów butelek rocznie.

Ryzykownie jest przyzwyczajać się do zasad systemu kaucyjnego. Zwłaszcza gdy kolejne deklaracje Ministerstwa Klimatu i Środowiska brzmią stanowczo tylko do momentu, w którym resort - pod presją - zmienia reguły na ostatnią chwilę.

Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy, która ma umożliwić dalsze funkcjonowanie dotychczasowych prywatnych systemów zwrotu butelek szklanych wielokrotnego użytku, w których poziom zbierania wprowadzonych opakowań przekracza 90 proc.

Sejmowe komisje gospodarki i rozwoju oraz ochrony środowiska opowiedziały się za przyjęciem poselskiego projektu, który ma pozwolić na dalsze działanie istniejących systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku – poinformowała w czwartek w Sejmie posłanka KO Gabriela Lenartowicz.

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) staje się jednym z najważniejszych kierunków europejskiej i krajowej polityki środowiskowej. W 2026 roku jej znaczenie nadal będzie rosło, szczególnie w kontekście nowych obowiązków wynikających z ustawy kaucyjnej oraz presji na ograniczanie odpadów komunalnych. Samorządy - jako jednostki odpowiedzialne za lokalną gospodarkę odpadami - odgrywają kluczową rolę w budowaniu systemu cyrkularnego. Wciąż jednak, jak podkreślają eksperci, Polska nie posiada spójnej i długoterminowej wizji rozwoju GOZ.

Butelki ze szkła wielorazowego znajdą się w ustawowym systemie tylko, jeśli ich producent wyrazi taką chęć. Takie zmiany zapowiada Gabriela Lenartowicz, posłanka Koalicji Obywatelskiej. Obowiązujące dziś przepisy obligują do zbierania takich opakowań od 1 stycznia 2026 r.

Od 1 października 2025 r. oficjalnie działa już system kaucyjny i niektórzy z jego operatorów – tzw. podmiotów reprezentujących. Jakie nowe obowiązki podatkowe niesie ze sobą ten system i za co grożą kary? Na co warto zwrócić uwagę w kontekście podatkowych skutków uczestnictwa w nim i co budzi wątpliwości? Czy system kaucyjny wpływa na obowiązki w zakresie transakcji z podmiotami powiązanymi? Na pytania dotyczące tych kwestii odpowiadają eksperci MDDP oraz z kancelarii Osborne Clarke.