system kaucyjny

Czy w polskim systemie kaucyjnym pojawi się organizacja parasolowa? Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza takiego rozwiązania.

System kaucyjny miał być prosty, szczelny i neutralny finansowo. Po kilku miesiącach funkcjonowania widać, że nie spełnia żadnego z tych warunków. Co gorsza, działa poprawnie wyłącznie przy założeniu uczciwości wszystkich uczestników. Tam, gdzie to nie jest spełnione, nie tyle zawodzi, co w ogóle nie istnieje.

Przynajmniej raz oddało opakowanie w ramach systemu kaucyjnego 53 proc. Polaków - wynika z udostępnionego PAP badania. Jednocześnie wskazano, że 65 proc. ankietowanych orientuje się, na czym polega system kaucyjny.

– Od początku roku zebraliśmy już ok. 520 mln opakowań – poinformowała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska, podczas dzisiejszej konferencji prasowej dotyczącej systemu kaucyjnego. Przedstawiciele gmin coraz częściej alarmują, że mniej opakowań w żółtym worku to duże prawdopodobieństwo podwyżek opłat za śmieci.

Butelki PET i puszki mają kaucję. Kartony — nie. Czy producenci to wykorzystują? Poseł pyta, ministerstwo odpowiada. A branża jest tym razem wyjątkowo zgodna z resortem.

Pół roku po wejściu w życie systemu kaucyjnego przedsiębiorcy z branży napojowej nie mają pewności, jak traktować produkty wydawane nieodpłatnie na własny użytek — podczas degustacji, eventów czy w firmowych stołówkach. Rozbieżne stanowiska organów administracji publicznej sprawiają, że każda decyzja biznesowa w tym zakresie niesie ze sobą ryzyko prawne.

Chociaż części gmin trudno jest osiągać wymagane poziomy recyklingu, to większość co roku poprawia swoje wyniki. Pomaga m.in. uwzględnienie w wyliczeniach bioodpadów z kompostowników. Samorządy nadal obawiają się jednak skutków wdrożenia systemu kaucyjnego.

1 kwietnia mija pół roku od oficjalnego startu systemu kaucyjnego. Podczas debaty w redakcji Dziennika Gazety Prawnej przedstawiciele operatorów systemu, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, handlu oraz producentów napojów oceniali pierwsze miesiące działania systemu oraz wskazywali, co wymaga poprawy.

Butelki objęte systemem kaucyjnym muszą być zwracane razem z nakrętkami. A to właśnie nakrętki przez lata były zbierane na cele charytatywne. Teraz trzeba zmienić reguły.

Na ścianie siłowni Zdrofit wisi urządzenie do zgniatania butelek i tabliczka z instrukcją: „Zgnieć butelkę". Obok logotyp Żywiec Zdrój. Problem w tym, że od prawie pół roku obowiązują w Polsce przepisy, które zachęcają do czegoś zupełnie odwrotnego – przechowywania butelek w całości, po to, by je zwrócić i odzyskać 50 groszy kaucji.

Kilka dni temu na łamach „DGP” opisywaliśmy problem kolejnych niejasności interpretacyjnych w związku z obowiązującą tzw. ustawą kaucyjną. Przedsiębiorcy wydający napoje za darmo nie wiedzą, co w takich przypadkach powinno stać się z opakowaniami zwrotnymi i czy należy uwzględniać je przy wyliczaniu poziomu selektywnej zbiórki. Właśnie poznaliśmy stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tej sprawie.

Przedsiębiorcy nie wiedzą, jak powinni postępować z opakowaniami kaucyjnymi, gdy napoje są wydane konsumentowi lub kontrahentowi za darmo. Ustawa milczy na ten temat, a urzędy wydają niespójne interpretacje.

Magdalena Markiewicz: O szczelności systemu zdecyduje codzienna współpraca producentów, sklepów i konsumentów. Polacy traktują kaucję jak pieniądze, których nie opłaca się stracić. To właśnie ta ekonomiczna motywacja najsilniej napędza poziom zwrotów.

Producenci napojów w szklanych butelkach wielokrotnego użytku mogą prowadzić prywatne systemy zbiórki aż do końca 2028 r. To możliwe dzięki przepisom, które weszły w życie 18 lutego. Problem w tym, że mogą być one rozbieżnie interpretowane

Od października 2025 r. w całej Polsce działa system kaucyjny obejmujący plastikowe butelki do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra. Do ceny napoju doliczana jest kaucja: 50 groszy w przypadku plastiku i puszek oraz 1 zł w przypadku szkła zwrotnego. Ustawowy cel na pierwsze lata funkcjonowania systemu to osiągnięcie 77 proc. poziomu zbiórki opakowań, a docelowo – 90 proc. do 2029 r. Już teraz wiadomo, że realizacja tegorocznego progu będzie dużym wyzwaniem.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, wydłużającą do końca 2028 r. możliwość funkcjonowania prywatnych, bezparagonowych systemów zbiórki butelek szklanych obok funkcjonującego już ogólnopolskiego systemu kaucyjnego - podała kancelaria prezydenta.