Rio

W umowie z wykonawcą gmina powinna ustalić nie tylko zakres usług, lecz także górny limit kwoty, jaką może otrzymać wykonawca. Jeśli tego zabraknie, regionalna izba obrachunkowa będzie mogła uznać, że naruszono reguły finansów publicznych. Nie wszystkie JST o tym pamiętają - pisze Konrad Różowicz, partner Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna.

Regionalna izba obrachunkowa podważyła zapisy wieloletniej prognozy finansowej gminy w zakresie planowanego przedsięwzięcia. Chodzi o zadanie w postaci budowy przedszkola z infrastrukturą, które wprowadziliśmy do WPF. Na ten cel ustaliliśmy limit wydatków na lata 2023–2025 w wysokości 5 mln zł, z kolei suma limitów zobowiązań opiewa na kwotę 5,2 mln zł. Chcieliśmy w ten sposób zabezpieczyć się przed ewentualnymi podwyżkami usług. Izba jednak orzekła o unieważnieniu uchwały rady gminy w sprawie zmiany WPF. Czy powinniśmy się odwołać?

Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują różne działania w stosunku do mienia samorządowego, co ma odzwierciedlenie np. w uchwałach, zarządzeniach oraz innych rodzajach dokumentów. Być może z powodu dużej liczby przepisów porozrzucanych w różnych aktach prawnych samorządom zdarza się popełniać błędy. Natomiast ich aktywność w tej sferze podlega weryfikacji przez organy nadzoru, czyli wojewodów, oraz przez organy kontroli, czyli regionalne izby obrachunkowe.

Regionalne izby obrachunkowe przypominają, że jego powołanie jest obowiązkowe. Włodarz nie może zrezygnować z obsadzenia stanowiska, powołując się na chęć cięcia wydatków

Czy w związku ze śmiercią pracownika samorządowego można sfinansować z gminnego budżetu zakup wieńca pogrzebowego oraz pokryć koszty kondolencji w prasie lokalnej?

Już niedługo droga do kredytów, pożyczek czy emitowania obligacji przez gminy czy powiaty może się wydłużyć i skomplikować. Jeżeli zatem JST zależy na tym, aby skorzystać z prostszych i szybszych covidowych zasad (czyli bez opinii RIO), wydaje się, że to ostatni moment na podjęcie decyzji w tym zakresie

Za niespełna miesiąc, czyli 15 listopada, minie termin składania projektów uchwał budżetowych oraz projektów uchwał w sprawie wieloletnich prognoz finansowych. Ta powinność zarządów jednostek samorządu terytorialnego wynika z art. 238 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964; dalej: u.f.p.). I chociaż obowiązki te nie są niczym nowym dla samorządów wszelkich szczebli, to jednak rokrocznie w projektach uchwał budżetowych, a następnie w samych finalnych uchwałach budżetowych, zdarzają się nieprawidłowości. W poniższym artykule zwracamy uwagę na najczęściej powtarzające się błędy, głównie odwołując się do praktyki nadzorczej regionalnych izb obrachunkowych.

20 września 2022 r. weszła w życie ustawa z 15 września 2022 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1964; dalej: nowelizacja z 15 września). Wprowadziła ona zmiany przede wszystkim – jak wskazuje jej nazwa – do ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1672; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964), w tym m.in., o czym już pisaliśmy, pozwoliła na to, by możliwe było wypłacenie samorządom już w 2022 r. (jako zwiększenia dochodów z PIT) równowartości przyszłorocznej subwencji rozwojowej, oraz zwiększyła kwoty wypłacane samorządom o dodatkowe 5,9 mld zł.Zawiera ona jednak również inne, nie mniej istotne dla samorządu modyfikacje, w tym przepisy przejściowe o bardzo istotnym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Chodzi o przepisy poluzowujące reguły wydatkowe z art. 242 i 243 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964). Z liberalniejszego podejścia do owych reguł jednostki samorządu terytorialnego będą mogły skorzystać przy konstruowaniu uchwał budżetowych na 2023 r. i na kolejne lata.

W związku z prognozowanymi problemami finansowymi samorządów skarbnicy chcieliby wzmocnienia swojej pozycji prawnej w strukturach JST. Postulat ten popiera Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych

Rodzice powinni płacić wyłącznie za zakup artykułów żywnościowych niezbędnych do przyszykowania posiłków, a nie za ich przygotowanie i dowóz. Pozostałe koszty ma ponosić gmina – uważa Krajowa Rada Regionalnych Izby Obrachunkowych (KR RIO). Domaga się zmiany prawa.

Regionalna izba obrachunkowa zarzuciła naszemu wójtowi nieprawidłowości dotyczące wieloletniej prognozy finansowej. Chodzi o rozbieżności między danymi zawartymi w prognozie a harmonogramem płatności rat z umowy kredytowej. W WPF raty były niższe. Czy zarzut jest zasadny?

Tydzień temu pisaliśmy, że nawet nawał zajęć związanych z napływem uchodźców i wejściem w życie specustawy ukraińskiej nie uzasadnia zatrudniania osób, które miałyby wykonywać te zadania na podstawie umów cywilnych. Eksperci wskazali jednak, że taka forma pracy jest do przyjęcia, jeśli chodzi o pozyskanie wsparcia zewnętrznego, np. usług tłumacza języka ukraińskiego.

Radni, określając warunki przyznawania dotacji prywatnym podmiotom prowadzącym żłobki lub kluby dziecięce, nie mogą wymagać dołączania przez nich zaświadczenia o wpisaniu placówki do rejestru, skoro jest on prowadzony przez gminę udzielającą dofinansowania.

Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych może od nowego roku wydawać w uzgodnieniu z resortem finansów wytyczne dotyczące stosowania przepisów o finansach publicznych. Dziś opinie poszczególnych izb są często rozbieżne, więc byłoby to dla JST bez wątpienia przydatne

Przepisy dopuszczają różnicowanie opłat za śmieci - w metodzie od gospodarstwa domowego - w zależności m.in. od liczby osób, rodzaju zabudowy lub zużycia wody, ale nie dopuszczają uzależniania ich od powierzchni mieszkania - tak Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie tłumaczy zakwestionowanie stołecznej uchwały w tej sprawie.

Niejednomyślne i nieprzewidywalne decyzje regionalnych izb obrachunkowych w sprawie uchwał śmieciowych powodują, że gminy rezygnują z elastycznych rozwiązań, na czym tracą mieszkańcy

Po reformie izby mają kontrolować także samorządowe spółki. Zmieni się też sposób wyboru ich prezesów. - W instytucjach zależnych od samorządu ukrywane jest zadłużenie. Chcemy, by było widoczne i dla kontrolerów izb obrachunkowych, i dla obywateli - mówi Paweł Szefernaker, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji.

RIO w trakcie kontroli podważyła metodę ewidencjonowania operacji ze sprawozdań budżetowych Rb-27S i Rb-28S jednostek budżetowych gminy. Na kontach 901 i 902 ujmowano dane zbiorczo z pominięciem podziałek klasyfikacji budżetowej. Czy jest to błąd?

Gmina chce spłacić kredyt do końca roku, a nie – jak zakładano w pierwotnym harmonogramie – do czerwca 2022 r. Czy zmianę tę musi zaopiniować RIO? Czy jest ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych?