prawa pracownika

Poza wykonywaniem poleceń przełożonych, przestrzeganiem czasu pracy i przepisów bhp, zatrudniony musi zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Jeśli wbrew prawu udostępni poufne dane, grozi mu nie tylko odpowiedzialność cywilna, ale także karna.

Konieczność niezwłocznego wystawienia świadectwa pracy, wypłata podwładnemu należnych mu świadczeń pieniężnych i wyrejestrowanie go z ubezpieczeń to zasadnicze powinności szefa po wręczeniu wypowiedzenia.

Pracodawca ma przede wszystkim obowiązek wystawić dokumenty niezbędne do przyznania świadczenia i obliczenia jego wysokości. W niektórych przypadkach musi również aktywnie pomóc podwładnemu w zgromadzeniu odpowiednich zaświadczeń.

Działacze związkowi są szczególnie chronieni przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Jednak w szczególnych przypadkach, na przykład gdy dana osoba naruszy podstawowe obowiązki pracownicze, pracodawca nie powinien obawiać się wręczenia jej dyscyplinarki.

Zdaniem Rutkowskiego, głównego ekonomisty Banku Światowego do spraw polityki socjalnej i rynku pracy, rynek pracy w Polsce jest w tej chwili bardzo elastyczny, ale kosztem dużej nierówności. Zatem kierunek, w jakim należy zmierzać, to zmniejszenie różnicy w kosztach dla pracodawcy między umowami o pracę a umowami cywilno-prawnymi (zlecenie i o dzieło), bez likwidowania tych ostatnich.

Mobbing, niewypłacenie odszkodowania za wypadek czy zwolnienie dyscyplinarne uprawniają pracownika do wniesienia pozwu do sądu pracy. Jeśli to zatrudniony jest powodem, jest zwolniony z opłat - tylko w przypadku ewentualnej apelacji musi ponieść opłatę podstawową w wysokości 30 zł.

Pracodawca może upomnieć pracownika, nałożyć naganę czy karę pieniężną. Gdy jednak naruszy przy tym przepisy, zatrudniony może wnieść sprzeciw, a nawet wystąpić do sądu.

Pijaństwo, spóźnienia, załatwianie prywatnych spraw w godzinach pracy to tylko niektóre przewinienia, które podwładni starają się ukryć przed pracodawcami. Za niektóre z nich mogą im bowiem grozić kary, włącznie z utratą zatrudnienia.

Większość pracowników ma prawnie zagwarantowane jedynie prawo do piętnastominutowego, płatnego odpoczynku dziennie. Jednak na dodatkowy czas wolny w ciągu dnia mogą liczyć między innymi młodociani, niepełnosprawni oraz kobiety karmiące piersią.

Jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp, pracownik może powstrzymać się od wykonywania swoich obowiązków - jednak nie naruszy obowiązku świadczenia pracy tylko wtedy, gdy niezwłocznie powiadomi o tym fakcie swojego przełożonego.

Nie tylko pracodawca może rozwiązać z pracownikiem umowę w trybie natychmiastowym - w szczególnych przypadkach bez wypowiedzenia pracę może zostawić także sam pracownik.

Koleżanka z pracy zapytała mnie kiedyś, ile zarabiam. Nie chciałam powiedzieć, żeby nie sprawić jej przykrości – wydawało mi się, że mam więcej niż ona – opowiada pani Katarzyna. – Ona jednak drążyła tak długo, aż wydusiła ze mnie odpowiedź. Dałam się podejść, a teraz mam kłopoty, bo rozgadała w firmie i sprawa trafiła do szefa, z którym miałam nieprzyjemną rozmowę. Czy mogę ponieść karę za ujawnienie wysokości zarobków – pyta pani Dagmara

Konieczne są nowe regulacje wzmacniające organizacje reprezentatywne i przyznające uprawnienia związkowe nie tylko etatowym pracownikom. Zmian wymaga też ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych - mówi w wywiadzie dla DGP Jacek Męcina, wiceminister pracy i polityki społecznej

Wykonywanie poleceń pracodawcy należy do podstawowych obowiązków pracownika. Może on jednak odmówić wykonania polecenia przełożonego, jeśli jest ono sprzeczne z umową albo zagraża jego życiu lub zdrowiu.

Uległam wypadkowi w sklepie, w którym pracowałam. Wciąż jestem niezdolna do pracy. Wystąpiłam do ZUS o rentę i czekam na decyzję. Czy mogę też dochodzić odszkodowania od pracodawcy – zastanawia się pani Halina.

Pracodawca wyraził zgodę, żebym zapisała się na studia podyplomowe, które mogą przydać się na moim stanowisku. Ustaliliśmy też warunki, na jakich zwróci mi ich koszt. Gdy się upomniałam o pieniądze, stwierdził, że mi ich nie da, gdyż nie spełniłam oczekiwań. Czy istnieje możliwość wyegzekwowania jego zobowiązania – pyta pani Joanna.

W 2015 r. płaca minimalna będzie wyższa o 70 złotych, co dla pracownika oznacza nie tylko większe wynagrodzenie, ale także wzrost niektórych świadczeń. Jednak dla zatrudniającego go pracodawcy oznacza to znaczny wzrost kosztów pracy.