ochrona ludności

Maciej Kupaj, prezydent Legnicy, podczas debaty otwierającej X Kongres Perły Samorządu w Toruniu przedstawił ocenę gotowości polskich samorządów do radzenia sobie z kryzysami o globalnym charakterze.

W piątek wchodzą w życie przepisy, które wprowadzają nowe punkty schronienia dla mieszkańców. Doprecyzowują one też kwestię finansowania samorządowych inwestycji wieloletnich, takich jak budowa schronów. Padają pytania o dostępność punktów schronienia dla mieszkańców.

Przepisy o ochronie ludności i obronie cywilnej, które wchodzą w życie 29 maja, pozwalają uznać za punkt schronienia praktycznie wszystkie obiekty zapewniające minimalne zabezpieczenie przed zagrożeniami. Państwo przyznaje więc, że nie uda się szybko stworzyć systemu pełnowartościowych schronów i ukryć.

Miasta w ankiecie przeprowadzonej przez Związek Miast Polskich oceniły realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 w minionym roku. Okazuje się, że dużej części z nich nie udało się wydać wszystkich pieniędzy m.in. na uzupełnienie magazynów na wypadek wojny.

Prezydent podpisał kwietniową nowelizację ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która m.in. wprowadza nowy rodzaj miejsc, w których obywatele mają się ukrywać w przypadku klęski żywiołowej czy nalotu dronów – punkty schronienia. W związku z tym konieczne jest uregulowanie obecności tych punktów w Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (dalej: Centralna Ewidencja OZO).

Wojewodowie podpisali już pierwsze umowy z samorządami na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności. Budowa nowych schronów i modernizacja starych ruszą najprawdopodobniej w przyszłym roku. W pierwszej kolejności będą modernizowane istniejące obiekty zbiorowej ochrony.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawiło propozycję nowych wytycznych dotyczących tworzenia budowli ochronnych (schronów i ukryć) w budynkach użyteczności publicznej. Nie wszędzie będą musiały powstać takie schronienia dla mieszkańców.

W coraz bardziej niestabilnym geopolitycznie i w związku z tym pełnym wyzwań z zakresu szeroko rozumianego bezpieczeństwa Grupa MTP realizuje ambitny i oryginalny projekt. Są nim zbliżające się Targi Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej PROTEGA 2026. O szczegółach tego wydarzenia mówi Dagmara Suprun, dyrektor Targów PROTEGA.

Ostatnio do wielu urzędów napływają pytania dotyczące stanu przygotowań jednostki samorządu terytorialnego do sytuacji kryzysowych. Niektóre z nich zawierają listę nawet kilkudziesięciu zapytań o działania JST w zakresie ochrony ludności albo prośby o bardzo szczegółowe wskazanie zasobów w dyspozycji wójta. Z treści nie zawsze wynika, kim jest osoba składająca wniosek.

W nowelizacji przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej doprecyzowane zostały m.in. regulacje dotyczące zwolnienia inwestora z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej czy powierzenia Narodowemu Instytutowi Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW) rozdzielania części funduszy. Powstaną też nowe punkty schronienia.

Senatorowie z komisji: samorządu terytorialnego i administracji państwowej, praw człowieka i praworządności oraz ustawodawczej poparli poprawki o charakterze systemowym, legislacyjnym i redakcyjnym do nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Zmodyfikowany ma być też przepis dotyczący zwolnienia z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej.

Włodarze obu szczebli samorządów muszą jasno podzielić obowiązki, koszty oraz odpowiedzialność. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadza wymóg podpisania porozumienia. Ustawodawca uznał, że to pomoże skuteczniej reagować na zagrożenia i kryzysy. Przygotowaliśmy wzór dokumentu. Podpowiadamy, co powinno się w nim znaleźć, aby chronić interesy JST.

Posłowie przegłosowali nowelizację ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej. Ma ona m.in. zapewnić finansowanie inwestycji wieloletnich. Powstaną też punkty schronienia przed klęskami żywiołowymi, a także np. nalotami dronów. Wątpliwości dotyczyły tego, czy powinny one spełniać określone warunki techniczne.

Posłowie z Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych rozpatrzyli projekt nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Nie obyło się jednak bez kontrowersji. Opozycja zgłaszała wątpliwości co do projektowanych punktów schronienia. Sposób procedowania projektu nie spodobał się natomiast przedstawicielom samorządów.

Przepisy nakładają obowiązek ustalenia z szefem powiatowej lub miejskiej Państwowej Straży Pożarnej zasobów należących do gminy, w tym sprzętu, wyposażenia i personelu, które służby ratunkowe będą mogły wykorzystać m.in. w sytuacjach kryzysowych. Ustawodawca nie określił jednak szczegółów takiego dokumentu. Wskazujemy najważniejsze elementy, które powinny się w nim znaleźć oraz zamieszczamy wzór.

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i skierował go do Sejmu. Jedną z istotnych zmian jest wprowadzenie możliwości wyznaczania punktów schronienia. Mają one chronić mieszkańców m.in. w przypadku nalotu dronów.

Od miesięcy samorządy domagają się, aby środki z rządowego programu m.in. na budowę schronów nie musiały być rozliczane do końca danego roku. Według resortu finansów projekt nowelizacji przepisów w tej sprawie nie pozwala wydłużyć rozliczeń w ramach ochrony ludności.

Nie ukrycia, schrony czy miejsca doraźnego schronienia mają w pierwszej kolejności zapewnić bezpieczeństwo przed zagrożeniami, np. nalotem dronów. MSWiA chce na razie zapewnić punkty schronienia wyznaczane przez straż pożarną.