ochrona ludności

Włodarze obu szczebli samorządów muszą jasno podzielić obowiązki, koszty oraz odpowiedzialność. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadza wymóg podpisania porozumienia. Ustawodawca uznał, że to pomoże skuteczniej reagować na zagrożenia i kryzysy. Przygotowaliśmy wzór dokumentu. Podpowiadamy, co powinno się w nim znaleźć, aby chronić interesy JST.

Posłowie przegłosowali nowelizację ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej. Ma ona m.in. zapewnić finansowanie inwestycji wieloletnich. Powstaną też punkty schronienia przed klęskami żywiołowymi, a także np. nalotami dronów. Wątpliwości dotyczyły tego, czy powinny one spełniać określone warunki techniczne.

Posłowie z Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych rozpatrzyli projekt nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Nie obyło się jednak bez kontrowersji. Opozycja zgłaszała wątpliwości co do projektowanych punktów schronienia. Sposób procedowania projektu nie spodobał się natomiast przedstawicielom samorządów.

Przepisy nakładają obowiązek ustalenia z szefem powiatowej lub miejskiej Państwowej Straży Pożarnej zasobów należących do gminy, w tym sprzętu, wyposażenia i personelu, które służby ratunkowe będą mogły wykorzystać m.in. w sytuacjach kryzysowych. Ustawodawca nie określił jednak szczegółów takiego dokumentu. Wskazujemy najważniejsze elementy, które powinny się w nim znaleźć oraz zamieszczamy wzór.

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i skierował go do Sejmu. Jedną z istotnych zmian jest wprowadzenie możliwości wyznaczania punktów schronienia. Mają one chronić mieszkańców m.in. w przypadku nalotu dronów.

Od miesięcy samorządy domagają się, aby środki z rządowego programu m.in. na budowę schronów nie musiały być rozliczane do końca danego roku. Według resortu finansów projekt nowelizacji przepisów w tej sprawie nie pozwala wydłużyć rozliczeń w ramach ochrony ludności.

Po uwagach samorządów i Rządowego Centrum Legislacji MSWiA zdefiniowało nową formę ukrycia. Nadal wątpliwości budzi jednak brak warunków technicznych, które miałyby spełniać punkty schronienia. Mają one chronić mieszkańców np. przed nalotem dronów.

Samorządy od miesięcy apelowały o przedłużenie terminu na wydanie tegorocznej puli pieniędzy z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. Wypłaty ruszyły we wrześniu i realizacja wielu zakupów nie byłaby możliwa do końca tego roku. Rząd przedłużył termin do 31 marca 2026 r.

Według samorządów sposób powiadamiania mieszkańców o zagrożeniach jest nieskuteczny, co pokazał wrześniowy przelot dronów nad Polską. Chodzi o to, że obywatele przyzwyczaili się do dźwięku syren alarmowych, które uruchamiane są np. przy akcjach ochotniczych straży pożarnych. Ich zdaniem w nowym systemie ochrony ludności i obrony cywilnej powinno się to zmienić.

Deweloper nie uniknie obowiązku zorganizowania w garażach podziemnych nowo budowanych budynków miejsc doraźnego schronienia w razie wojny. Jeśli tego nie zrobi, nie otrzyma pozwolenia na budowę ani na użytkowanie swojej inwestycji.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce, aby komendanci powiatowi (miejscy) Państwowej Straży Pożarnej ewidencjonowali miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludności. Wybrane garaże czy parkingi mają dać schronienie m.in przed nalotem dronów.

Rząd po tegorocznych doświadczeniach w rozdziale pieniędzy z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 zdecydował się na zmiany. Doprecyzowano m.in, że liczba sprzętu podana w programie ma charakter minimalny, a nie maksymalny. Jeśli starczy pieniędzy, będzie można zakupić więcej np. pickupów.

Wiesław Leśniakiewicz: Jeśli samorządy wydadzą pieniądze niezgodnie z programem, to konsekwencją może być konieczność ich zwrotu do budżetu państwa. Chcemy uniknąć np. termomodernizacji budynków, które nawet nie mogą być zastosowane jako tymczasowe schronienia

"Dla kogo mamy kupować te pojazdy? Jeśli dla gmin, to nie jest to dobre rozwiązanie. Jeśli natomiast ma być to jakiś kluczowy podmiot ochrony ludności – to jak najbardziej tak" - mówi Wiesław Leśniakiewicz, wiceszef MSWiA w rozmowie z DGP. Dodaje, że wydatki na ochronę ludności są stale monitorowane.

MSWiA zapowiedziało zmiany w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Finansowanie ma być przeznaczone m.in. na "działania edukacyjno-szkoleniowe i promujące" ochronę ludności. Według samorządów tak ogólny zapis otwiera pole do nadużyć.