księgi rachunkowe

Od przyszłego roku księgi rachunkowe trzeba będzie prowadzić po osiągnięciu co najmniej 2,5 mln euro przychodów netto, a nie – jak dziś – 2 mln euro. O jedną czwartą pójdą też w górę w limity zobowiązujące niektóre podmioty (np. spółki z o.o.) do poddawania badaniu rocznych sprawozdań finansowych oraz pozwalające na stosowanie uproszczeń.

Od 1 stycznia 2025 r. księgi rachunkowe trzeba będzie prowadzić po osiągnięciu co najmniej 2,5 mln euro przychodów netto, a nie jak dziś – 2 mln euro.

Połączenia jednostek są nieodłączną częścią procesów gospodarczych. Muszą być w związku z tym także prawidłowo odzwierciedlone w rachunkowości. A to wcale nie jest łatwe. Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 295; dalej: u.r.) zawiera wprawdzie już od 30 lat regulacje wskazujące na zasady rozliczania połączeń, ale zmiany, jakie zachodzą, powodują, że księgowi mają wiele wątpliwości. Aktualną interpretację i objaśnienia można znaleźć w stanowisku Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie ustalania wartości godziwej dla potrzeb rozliczania połączeń jednostek metodą nabycia (Dz.Urz. Min.Fin. z 2024 r. poz. 23; dalej: stanowisko). Księgowi w tym obszarze mieli najwięcej problemów. Okazuje się bowiem, że wartość tego samego składnika aktywów lub pasywów może być ustalona w różny sposób. Pojawiały się więc pytania, jakie założenia należy przyjąć, jak udokumentować wyliczenia, aby wartość ustalona na potrzeby rozliczenia fuzji była uznana za prawidłową i najrzetelniej odzwierciedlającą daną transakcję przejęcia. Omawiane stanowisko będzie pomocne w tym zakresie. Warto jeszcze zauważyć, że ma ono zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2024 r. lub po tym dniu, z możliwością jego wcześniejszego zastosowania.

Początek roku nie przyniósł za wiele nowych regulacji z zakresu rachunkowości, ale czekamy na nowelizację ustawy o rachunkowości związaną z wdrażaniem zmian w dyrektywach unijnych. Ze względu na napięty harmonogram prac Sejmu w poprzednim roku tematy te zostały przeniesione na 2024 r. i obecnie jest przygotowywany projekt zmian w przepisach. Będą one dotyczyły między innymi zmian w progach pozwalających na stosowanie różnych uproszczeń. Nie oznacza to oczywiście, że już teraz nie ma zmian w rachunkowości, bo są. Od 1 stycznia 2024 r. jednostki stosujące Krajowe Standardy Rachunkowości zaimplementowały nowe stanowisko KSR w sprawie wykazywania działalności przewidzianej do zaprzestania lub zaprzestanej oraz ujawniania informacji na ten temat (Dz.Urz. Min. Fin. z 2023 r. poz. 105). Na publikację czeka również przyjęte 14 listopada 2023 r. stanowisko w sprawie ustalania wartości godziwej dla potrzeb rozliczania połączeń jednostek metodą nabycia. KSR założył, iż stanowisko to będzie obowiązywało dla sprawozdań za okresy roczne rozpoczynające się 1 stycznia 2024 r. lub później. Ze względu na zakres tematyki podjętej w tym akcie prawnym brak publikacji przed końcem 2023 r. nie jest przeszkodą, aby stanowisko to było stosowane w rachunkowości w 2024 r.Należy też pamiętać o tym, że na sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych i ewidencjonowanie zdarzeń wpływ mają nowe lub zmienione przepisy w innych dziedzinach prawa. Dotyczyć to może np. sposobu ewidencjonowania i rozliczania dotacji zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz.U. poz. 1723) czy ujmowania kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów powstałych z produktów wprowadzonych przez nich do obrotu. Powyższe regulacje mogą wymagać wprowadzenia do ksiąg rachunkowych nowych kont oraz aktualizacji zapisów polityki rachunkowości.