Ujmowanie rezerw

Pojęcia rezerw na zobowiązania i rezerw na koszty przyszłych okresów, czyli rozliczeń międzyokresowych kosztów, często są traktowane zamiennie. Te drugie zostały unormowane zapisami art. 39 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120; ost. zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 295). W świetle tych przepisów jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych. Ponadto jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności ze świadczeń wykonanych na rzecz danej jednostki przez jej kontrahentów, gdy kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny. Przy czym zgodnie z par. 14 rozporządzenia w sprawie rachunkowości oraz planów kont jednostki nie dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów wynikających z obowiązku wykonania przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych.

Z kolei rezerwy na zobowiązania tworzy się na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego. Rezerwy na zobowiązania w myśl art. 35d ust 1 pkt 2 u.r. są tworzone również na przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub w tej sprawie zawarto wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań.