kapitalizm

Niemieckie partie lewicowe otwarcie krytykują kapitalizm. Skrajne postulaty kolektywizacji czy wywłaszczania wchodzą do debaty publicznej.

Czujesz się ofiarą kapitalizmu? Może dlatego, że rodzice czytali ci baśnie.

Wiecie, skąd się biorą wiedźmini, nieustraszeni pogromcy strzyg, kikimor i ghuli? Bywa, że ich szeregi są zasilane dzięki potężnemu prawu niespodzianki. Gdy jakiś wiedźmin uratuje komuś życie, lub jakoś inaczej się zasłuży, beneficjent czasem nieopatrznie go zapyta, czego sobie ów wiedźmin w zamian życzy. Wiedźmin taki wówczas może na przykład odpowiedzieć: „Dasz mi to, co już masz, a czego się nie spodziewasz”. Nieszczęśnik wraca potem do domu, a tu, powiedzmy, okazuje się, że żona w ciąży… no i wtedy takie dziecko, prastarym prawem niespodzianki, nie należy już do rodziców, ale do wiedźminów. Taki pech, takie przeznaczenie.

Brak świadomości istnienia różnych wariantów kapitalizmu zaowocował w czasie naszej transformacji forsowaniem jednej z możliwych jego wersji pod przykrywką przechodzenia do kapitalizmu jako takiego

- Jeśli pan wspomni o Tesli, to skoczy mi ciśnienie. Ta firma funkcjonuje tylko dzięki rządowym subsydiom. To przykład kapitalistycznego kolesiostwa - mówi Edward C. Prescott w rozmowie z DGP.

To one zbudowały potęgę przemysłową Łodzi, ale w każdym systemie - czy kapitalizmie, czy PRL-u - łódzkie robotnice były wykorzystywane. Transformacja przyniosła im bezrobocie i degradację w pamięci historycznej - mówi PAP Marta Madejska, autorka "Alei włókniarek".

Amerykanie celebrują święto pracy nie w maju, lecz z początkiem września. To wspomnienie walki amerykańskich robotników o 8-godzinny dzień pracy, którego tragiczną kulminacją były krwawe zajścia na chicagowskim Haymarket w maju 1886 r.

Pisanie o wielkich firmach może być ciekawe. Jednak pod warunkiem, że autor pozostanie sceptyczny wobec ich legendy. Książka Bartowa Elmore’a o koncernie Coca-Cola nie powstała na kolanach. I dlatego jest interesująca.

Po dwóch wiekach prosperity kapitalizm natrafia na bariery dalszej ekspansji. Przezwyciężenie tych barier doprowadzi do jego nowej konfiguracji

Polska jest psychologicznie, ekonomicznie i politycznie uzależniona od wielu amerykańskich gigantów technologicznych – Facebooka, Google czy Twittera – ale nie jesteśmy jeszcze, na razie, uzależnieni od Amazona.

Żyjemy w czasach, gdy żadna demonstracja obywatelska nie jest w stanie obalić rządu. W późnym kapitalizmie rządy są łamane innym rodzajem protestu. Oporem kapitału.

Nic dwa razy się nie zdarza / i nie zdarzy…” – tak pisała Wisława Szymborska, która poetką wielką była, a dziś już wiemy, że był to nie tylko komentarz na temat ulotności ludzkiego życia, ale także prorocze słowa dotyczące psychologii eksperymentalnej.

- O wiele łatwiej coś przewidzieć, jeśli najpierw dokona się ingerencji w zachowanie tak, by przybrało ono pożądane formy. Mówiąc wprost – rynek usiłuje nas, jako klientów i konsumentów, coraz mocniej popychać w preferowanym przez siebie kierunku, próbuje wpływać na nasze opinie, niekiedy wręcz zaganiać w określone miejsca niczym owce na pastwisku - mówi Shoshana Zuboff profesor amerykańskiej Harvard Business School.

Gdyby porównać kapitalistyczne społeczeństwa do budynków mieszkalnych, to położone na szczycie penthouse’y są oczywiście coraz bardziej przestronne. I pną się dalej i dalej ku niebu. Środek? Od lat popada w stagnację. Ale to nie jest nawet najgorsze. Najgorzej jest na samym dole. Tam podłoga na serio zaczyna się zapadać.

Kapitalizm kolesiów, który budujemy od ponad wieku, to ani kapitalizm per se, ani socjalizm, ani trzecia droga. To osobny system gospodarczy, w którym władzę dzierży bardzo wąska i niezmienna elita ekonomiczno-polityczna.

Dziś nietypowo, bo o historii kultury i muzyki popularnej. Ale nie do końca. Będzie również o gospodarce. Jedno z drugim jest bowiem bardzo mocno splecione.

Należę do ludzi, dla których „Dług” Krzysztofa Krauzego jest jednym z najważniejszych polskich filmów czasu transformacji. Wciąż niepokoi i każe wiele spraw przemyśleć sobie na nowo. Książka Davida Graebera może wywołać u czytelnika podobną reakcję.