JST

Wojna w Ukrainie to wyzwanie nie tylko dla samych jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST) i ich jednostek organizacyjnych, lecz także dla pracujących w nich księgowych. Stanęły one przed nowymi zadaniami, a za sprawą ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju (dalej: specustawa) przed nowymi rozwiązaniami prawnymi z zakresu finansów publicznych. Swoje do spraw związanych z konfliktem w Ukrainie dołożyło też RIO przez wydanie nowych stanowisk. Wszystko to przez ostatnie tygodnie, na bieżąco opisywaliśmy w różnych dodatkach DGP. Dziś – w Księgowości Budżetowej – pora na małe podsumowanie.

Gdy na początku roku pisaliśmy o nowo wprowadzonych przepisach umożliwiających organowi reprezentującemu wszystkie regionalne izby obrachunkowe w kraju opracowywanie w porozumieniu z Ministerstwem Finansów jednolitych wytycznych w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych („Legislacyjny porządek w RIO? Polski Ład dąży do jednolitych stanowisk” w dodatku Samorząd i Administracja z 19 stycznia 2022 r., DGP nr 12), pojawiło się wiele pytań, jak faktycznie ma to wyglądać. Niepewność wynikała z tego, że treść nowej regulacji – czyli znowelizowanej w ramach Polskiego Ładu ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2137; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1927; dalej: ustawa o RIO) – nie była uzgodniona z Krajową Radą RIO i nieco ją i lokalne izby zaskoczyła. – Pojawiła się wątpliwość, jak powinna przebiegać procedura wydawania tych wytycznych – przyznaje Piotr Talaga, radca prawny z Kancelarii Mackiewicz Radcowie Prawni. Według niego, w znowelizowanych przepisach pewne jest tylko jedno – że organem, który wydaje stanowisko, jest KR RIO, jednak trudno jest określić, czy zainicjowanie go należy do ministra finansów, czy też rada może działać z urzędu. Poza tym, czym tego typu wytyczne będą się różnić od tych, które do tej pory organ wydawał? Na te i na inne pytania odpowiadamy z pomocą KR RIO i ekspertów.

Ministerstwo Finansów skierowało do konsultacji projekt rozporządzenia, zakładającego wprowadzenie zwolnienia z podatku VAT dla usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym, świadczonych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, jednoosobowych spółek samorządu terytorialnego pod warunkiem że będą przekazane na cele mieszkaniowe.

Samorządy muszą obliczyć, jakie osiągnęły poziomy recyklingu za 2021 r., do końca marca. Zrobią to wedle nowych zasad, jednak wcale nie jest pewne, czy będzie to dla nich prostsze, a także czy wreszcie uda się wyeliminować praktyki podawania przez niektóre z nich nieprawdziwych danych

Odmawiając rozpatrzenia konkretnego wniosku o dostęp do danych publicznych, organ powinien umieć wykazać, że zajęcie się sprawą jest dla niego uciążliwe i utrudnia wypełnianie ustawowych zadań. Autorem artykułu jest dr Patryk Kuzior, adiunkt w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej.

W dodatku Samorząd i Administracja z 9 lutego 2022 r. „Walka z korupcją, czyli jak jest i co nowego w prawie od stycznia 20022 r.” (DGP nr 27) przeczytałem, że włodarze i parlamentarzyści nie będą mogli dorabiać w spółkach, w których udziały lub akcje ma Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zmienione przepisy weszły już w życie. Czy to oznacza, że obowiązuje już także wspomniany zakaz?

Zanim to jednak zrobią, muszą ustalić, co jest przyczyną jego długów. Nie można bowiem pokryć ich wszystkich. Może to skutkować naruszeniem dyscypliny finansowej. 

Zdaniem resortu infrastruktury nie chodzi tylko o gminy przekraczające 50 tys. mieszkańców. Przy niektórych zamówieniach powyżej progów unijnych przepisy te obowiązują także mniejsze JST. To ważne dla wykonawców z takich branż, jak: przewóz osób, wywóz odpadów czy transport i dostarczanie poczty lub paczek.

21 października 2021 r. prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowela zmienia zasady ustalania dochodów samorządów zgodnie z programem Polski Ład.

- Pojawienie się SCT powinno przyśpieszyć wymianę samochodów na mniej emisyjne. Wiadomo, że z dnia na dzień nie zamienimy ich na elektryczne lub Euro 6, bo Polaków na to nie stać, ale ważne jest, byśmy jak najszybciej przestali kupować diesle - mówi Bartosz Piłat, ekspert Polskiego Alarmu Smogowego ds. polityk transportowych

Gmina planuje przekazać pomoc rzeczową na drogę wojewódzką (opracowanie dokumentacji projektowej pod nową ścieżkę pieszo-rowerową), z tym że pomoc ma być zagwarantowana uchwałą rady gminy w 2021 r., ale zostanie udzielona dopiero w 2022 r. z nowego budżetu. Jak to ująć od strony formalno-prawnej w dokumentacji finansowej?

Nasza gmina uzyskała środki z rządowego programu „Czyste powietrze”. Czy mogę zaklasyfikować wpływ tych środków w dziale 900, rozdziale 90019 i paragrafie 097?

Ustalając relację spłaty zobowiązań na lata 2022‒2025 do planowanych dochodów bieżących budżetu, włodarze mogą wybrać wskaźnik trzy- albo siedmioletni, w zależności od tego, który wariant jest dla nich bardziej korzystny.

Już wkrótce znaczna grupa polskich przedsiębiorców oraz podmiotów publicznych (szczegóły przedstawiamy obok w grafice) będzie musiała objąć ochroną sygnalistów, czyli osoby, które zgłaszają informacje na temat naruszeń, jakie pojawiają się w ich miejscu pracy. To zadanie, jakie stawia przed pracodawcami unijna dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, zwana potocznie dyrektywą o ochronie sygnalistów (Dz.Urz. UE z 2019 r. L 305, s. 17). Zadanie dość wymagające, bo czasu do przygotowań pozostało niewiele: sama dyrektywa powinna zostać implementowana we wszystkich państwach członkowskich UE do 17 grudnia br., a projekt polskiej ustawy, który został przedstawiony w połowie października, zakłada, że wejdzie ona w życie już po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. To z kolei oznacza, że wiele firm, a w tym także np. jednostki samorządu terytorialnego, chcąc zdążyć ze wszystkim na czas, powinno zacząć działać już dziś. I choć wydaje się to irracjonalne, bo przecież krajowe prawo nie jest jeszcze uchwalone, eksperci mówią, że warto zaplanować i przymierzyć się do działań, korzystając z przepisów unijnych i projektu polskiej ustawy, a finalnie dokonać ewentualnych modyfikacji już po wejściu jej w życie.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zakładającą przekazanie w 2021r. jednostkom samorządu terytorialnego (JST) 8 mld zł jako uzupełnienie subwencji ogólnej oraz wprowadzenie tzw. subwencji rozwojowej w kolejnych latach i określenie nowych zasad udziałów JST we wpływach z podatków dochodowych od osób fizycznych (PIT) i od osób prawnych (CIT), poinformowała Kancelaria Prezydenta.

Ustawa, która to gwarantuje, wchodzi w życie 1 listopada. Nie oznacza to jednak, że wraz z tym dniem wynagrodzenia włodarzy czy radnych będą zmienione automatycznie. Najpierw muszą być nowe przepisy wykonawcze, a potem uchwała rady w tej sprawie.