JST

Senat przyjął w czwartek, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Strona samorządowa zgłasza szereg postulatów dotyczących zmian w finansowaniu JST. Podczas wczorajszego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego odniósł się do nich wiceszef resortu finansów Sebastian Skuza.

Pominięcie ich w procedurze może powodować istotną wadę postępowania, skutkującą nawet stwierdzeniem nieważności uchwały wprowadzającej plan miejscowy albo podstawę do wznowienia sprawy o wydanie decyzji lokalizacyjnej. Autorką artykułu jest Aneta Fornalik, adwokat MPA, Sowisło Topolewski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych S.K.A.

To nie pierwszy raz, gdy rząd w końcówce roku planuje niespodziewany transfer miliardów złotych do samorządów. Ale zamiast wdzięczności, jest gniew.

Jeszcze w tym roku do regionów trafi jednorazowe wsparcie w wysokości ponad 13,6 mld zł. W zamian jednak za rok nie dostaną one pieniędzy z części rozwojowej subwencji ogólnej. Lokalni włodarze zwracają uwagę na punktowy charakter pomocy i pytają o rozwiązania systemowe

W związku z prognozowanymi problemami finansowymi samorządów skarbnicy chcieliby wzmocnienia swojej pozycji prawnej w strukturach JST. Postulat ten popiera Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych

W ostatnim czasie ze względu na pandemię mieszkańcy częściej korzystali z uprawnień, jakie daje ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) i występowali do placówek oświatowych o różnego rodzaju dane. O zwiększonym zainteresowaniu tymi kwestiami świadczą liczne wyroki sądów administracyjnych.

Rozstrzygają one spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i instytucjami rządowymi. Sprawdzają też zgodność z prawem aktów prawa uchwalanych przez organy stanowiące gmin, powiatów i województw - kwestię wyjaśnia Aneta Fornalik, adwokat MPA, Sowisło Topolewski Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych S.K.A.

By realizować zadania o charakterze publicznym, jednostki samorządu terytorialnego mogą powoływać spółki komunalne. W większości JST są to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działające na podstawie umowy poprzedzonej uchwałą rady gminy. Organami spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są rada nadzorcza i zarząd spółki oraz zbierające się zwykle raz w roku (do 30 czerwca) zgromadzenie wspólników. Zatwierdza ono bilans oraz rachunek zysków i strat w spółce, udziela absolutorium pozostałym organom spółki oraz podejmuje inne istotne decyzje.

Wojna w Ukrainie to wyzwanie nie tylko dla samych jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST) i ich jednostek organizacyjnych, lecz także dla pracujących w nich księgowych. Stanęły one przed nowymi zadaniami, a za sprawą ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju (dalej: specustawa) przed nowymi rozwiązaniami prawnymi z zakresu finansów publicznych. Swoje do spraw związanych z konfliktem w Ukrainie dołożyło też RIO przez wydanie nowych stanowisk. Wszystko to przez ostatnie tygodnie, na bieżąco opisywaliśmy w różnych dodatkach DGP. Dziś – w Księgowości Budżetowej – pora na małe podsumowanie.

Gdy na początku roku pisaliśmy o nowo wprowadzonych przepisach umożliwiających organowi reprezentującemu wszystkie regionalne izby obrachunkowe w kraju opracowywanie w porozumieniu z Ministerstwem Finansów jednolitych wytycznych w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych („Legislacyjny porządek w RIO? Polski Ład dąży do jednolitych stanowisk” w dodatku Samorząd i Administracja z 19 stycznia 2022 r., DGP nr 12), pojawiło się wiele pytań, jak faktycznie ma to wyglądać. Niepewność wynikała z tego, że treść nowej regulacji – czyli znowelizowanej w ramach Polskiego Ładu ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2137; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1927; dalej: ustawa o RIO) – nie była uzgodniona z Krajową Radą RIO i nieco ją i lokalne izby zaskoczyła. – Pojawiła się wątpliwość, jak powinna przebiegać procedura wydawania tych wytycznych – przyznaje Piotr Talaga, radca prawny z Kancelarii Mackiewicz Radcowie Prawni. Według niego, w znowelizowanych przepisach pewne jest tylko jedno – że organem, który wydaje stanowisko, jest KR RIO, jednak trudno jest określić, czy zainicjowanie go należy do ministra finansów, czy też rada może działać z urzędu. Poza tym, czym tego typu wytyczne będą się różnić od tych, które do tej pory organ wydawał? Na te i na inne pytania odpowiadamy z pomocą KR RIO i ekspertów.

Ministerstwo Finansów skierowało do konsultacji projekt rozporządzenia, zakładającego wprowadzenie zwolnienia z podatku VAT dla usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym, świadczonych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, jednoosobowych spółek samorządu terytorialnego pod warunkiem że będą przekazane na cele mieszkaniowe.

Samorządy muszą obliczyć, jakie osiągnęły poziomy recyklingu za 2021 r., do końca marca. Zrobią to wedle nowych zasad, jednak wcale nie jest pewne, czy będzie to dla nich prostsze, a także czy wreszcie uda się wyeliminować praktyki podawania przez niektóre z nich nieprawdziwych danych

Odmawiając rozpatrzenia konkretnego wniosku o dostęp do danych publicznych, organ powinien umieć wykazać, że zajęcie się sprawą jest dla niego uciążliwe i utrudnia wypełnianie ustawowych zadań. Autorem artykułu jest dr Patryk Kuzior, adiunkt w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej.

W dodatku Samorząd i Administracja z 9 lutego 2022 r. „Walka z korupcją, czyli jak jest i co nowego w prawie od stycznia 20022 r.” (DGP nr 27) przeczytałem, że włodarze i parlamentarzyści nie będą mogli dorabiać w spółkach, w których udziały lub akcje ma Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zmienione przepisy weszły już w życie. Czy to oznacza, że obowiązuje już także wspomniany zakaz?