Plan ogólny: kiedy gmina uwzględni uwagę inwestora?Właściciele nieruchomości, przedsiębiorcy i deweloperzy podczas konsultacji społecznych dotyczących planu ogólnego, mogą składać uwagi do jego projektu. Te mogą dotyczyć np. zmiany strefy planistycznej lub – co dziś kluczowe – objęcia działki obszarem uzupełnienia zabudowy. Czy jednak postulaty mają szansę, by gmina je uwzględniła, czy też konsultacje są jedynie formalnością?Andrzej Zabojski•22 grudnia 2025
Obowiązujące zasady liczenia mieszkańców drenują portfele gmin. Co zrobią w sytuacjach kryzysowych?Niezwłocznie trzeba uporządkować kwestie prawne dotyczące ewidencjonowania ludności. Potrzebna jest nowa rejestracja mieszkańców powiązana z adresem urzędu skarbowego – apeluje do rządu Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS).Urszula Mirowska-Łoskot•22 grudnia 2025
Wypłata zasiłku celowego na pokrycie kosztów pogrzebu to nowe zadanie własne gminOd 2026 r. samorządy będą mogły przyznawać specjalne świadczenie na sfinansowanie nadzwyczajnych wydatków związanych z pochówkiem, jeśli standardowy zasiłek z ZUS lub KRUS nie wystarcza lub nie przysługuje. Jego kwota zależy od uznania administracyjnego.Damian Aptowicz•17 grudnia 2025
Senat zagłosował. Obsługa bonu ciepłowniczego ma być mniej kosztownaJeśli na terenie gminy nie ma ciepła systemowego albo jego cena nie przekracza 170 zł za 1 GJ, a mimo to jej mieszkaniec złożył wniosek o przyznanie bonu ciepłowniczego, to będzie on zostawiony bez rozpatrzenia. Samorząd nie będzie musiał wydawać decyzji odmownej w tej sprawie.Michalina Topolewska•10 grudnia 2025
Z orzecznictwa: jakie doświadczenie musi mieć kandydat na skarbnika JST?Za praktykę w księgowości należy uznać również nadzór nad pracą księgowych, jeśli obejmuje realną kontrolę nad wykonywaniem czynności z zakresu rachunkowości. Tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Aneta Fornalik•09 grudnia 2025
Dostawcę usług medycznych burmistrz musi wyłonić w trybie konkursowymPytanie: Do urzędu gminy wpłynął wniosek spółki z o.o., która zamierza realizować w 2026 r. usługi medyczne na terenie gminy (porady specjalistów, np. neurologa). Warunki oferty są promocyjne. Zależy nam na czasie. Czy wójt może podpisać umowę z wolnej ręki, czy powinien zachować tryb konkursowy?Marcin Nagórek•09 grudnia 2025
Gminy coraz więcej płacą za pobyt mieszkańców domu pomocy społecznej. Proponują przepisy pozwalające odzyskać część pieniędzyW przypadku gdy zmarł mieszkaniec domu pomocy społecznej, do którego kosztów pobytu gmina dopłacała przez lata, to powinna mieć ona prawo do dochodzenia poniesionych wydatków z jego masy spadkowej lub od jego spadkobierców. Taki postulat zgłosił Związek Gmin Wiejskich.Michalina Topolewska•28 listopada 2025
Czy gmina musi zarejestrować się w CRPA? Zapadł wyrok NSAGmina ma obowiązek zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych w związku z ogrzewaniem budynków użyteczności publicznej gazem ziemnym, jeśli za ich pośrednictwem prowadzi działalność gospodarczą. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•24 listopada 2025
Jak gmina powinna rozliczyć VAT od usług informatycznych zakupionych na potrzeby e-urzęduGmina (podatnik VAT czynny) rozpoczęła realizację projektu współfinansowanego ze środków UE. Jego głównym celem jest zwiększenie dostępności i jakości usług publicznych świadczonych przez urzędy przez udostępnienie nowych e-usług i informatyzację procedur wewnętrznych. Realizacja tego zadania mieści się w katalogu zadań publicznych i dotyczy wyłącznie działalności gminy jako organu władzy publicznej. 4 listopada 2025 r. zakończył się pierwszy etap prac. Usługi informatyczne wykonała firma Y (podatnik VAT czynny), która na udokumentowanie wykonanych prac wystawiła 7 listopada 2025 r. e-fakturę na kwotę brutto 12 300 zł, w tym VAT: 2300 zł. Gmina rozlicza się na zasadach ogólnych za okresy miesięczne (JPK_V7M). Nabyte w ramach tego projektu towary i usługi zostaną odpowiednio zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych gminy. Pomiędzy gminą a firmą Y nie zachodzą powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT. Jak rozliczyć VAT od wymienionych nakładów?Marcin Szymankiewicz•18 listopada 2025
Spór o granice. Poselski projekt ze społecznym poparciemPonad 90 proc. respondentów uważa za potrzebne wprowadzenie nowych zasad ustalania granic gmin. Tak wynika z konsultacji społecznych projektu nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym, który przygotowali posłowie PSL-Trzeciej Drogi.Urszula Mirowska-Łoskot•18 listopada 2025
Duże zmiany w dowodach osobistych: koniec z odbiorem tylko w swojej gminie. Oto lista ułatwień dla rodziców i seniorówNowelizacja ustawy o dowodach osobistych przyniesie istotne ułatwienia dla obywateli: odbiór dokumentu w dowolnej gminie, dłuższą ważność dla seniorów oraz cyfrowe zgłaszanie utraty dowodu dziecka. Projekt MSWiA ma usprawnić procedury i wprowadzić nowoczesne rozwiązania administracyjne.Marta Borysiuk•18 listopada 2025
Gmina musi udowodnić, że jej sposób obliczania proporcji jest bardziej reprezentatywnyJeśli gmina nie uzasadnia wyraźnie, dlaczego powinna stosować własną metodę, to ma obowiązek obliczać prewspółczynnik VAT za pomocą metody z rozporządzenia ministra finansów – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślił, że zasadą jest stosowanie sposobu obliczeń określonego w rozporządzeniu, a własny prewspółczynnik jest wyjątkiem, którego wykorzystanie trzeba odpowiednio uzasadnić.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•17 listopada 2025
Uwaga rodzice: zajęcia dodatkowe w przedszkolach publicznych bez opłat. Dyrektorzy placówek nie mogą żądać od rodziców dzieci pieniędzy za lekcje, które odbywają się w trakcie realizacji podstawy programowejRodzice dzieci uczęszczających do przedszkoli publicznych coraz częściej pytają o zasady finansowania zajęć dodatkowych. Przepisy wskazują, że placówki nie mogą obciążać rodziców kosztami takich aktywności – muszą one być opłacane z budżetu przedszkola.Justyna Klupa•16 listopada 2025
120 mln zł dla gmin na dziennych opiekunów i place zabaw przy żłobkachMinisterstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło nabór wniosków dla gmin w dwóch programach. W ramach pierwszego mogą dostać pieniądze na budowę lub rozbudowę placu zabaw przy żłobku lub klubie dziecięcym, a w drugim na zatrudnienie dziennych opiekunów.Michalina Topolewska•13 listopada 2025
Środki z dotacji budżetowej nie mogą trafiać na lokaty bankowe gminyGmina ma środki z dotacji z budżetu państwa, które czasowo uznaje za wolne. Chciałaby je ulokować na lokatach bankowych typu overnight, aby uzyskać dodatkowe dochody z odsetek. Czy ma do tego prawo?Marcin Nagorek•12 listopada 2025
Gmina wspierająca turystykę nie działa jako podatnik VATGmina, uczestnicząc w projekcie dotyczącym rozwoju turystyki i przekazując statek turystyczny stowarzyszeniu, działa w ramach realizacji zadań publicznych, a nie jako podatnik VAT – stwierdził NSA. W związku z tym orzekł, że zniesienie współwłasności statku przez gminę nie stanowi działalności gospodarczej, niezależnie od tego, że był on wykorzystywany do celów komercyjnych przez inne podmioty.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•08 listopada 2025
Usługi sąsiedzkie powoli rozwijają się w gminachRealizowanie usług opiekuńczych w formie sąsiedzkiej jest dla gmin nieobowiązkowe, dlatego w 2024 r. były one dostępne jedynie w co piątej gminie. Z takiej pomocy zapewnianej przez sąsiadów skorzystało 3,2 tys. seniorówMichalina Topolewska•05 listopada 2025
Czy możliwe jest powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na krótszy okres niż 5 lat?PYTANIE: Burmistrz miasta planuje powierzyć stanowisko dyrektora szkoły podstawowej na okres dwóch lat. Chciałby bowiem sprawdzić kandydata na to stanowisko, a potem podjąć decyzję o zatrudnieniu go na kolejne lata. Czy jest to dopuszczalne?Marcin Nagórek•05 listopada 2025
Zamiast kopciucha – spokój, ciepło i wsparcie. Gminni operatorzy pomagają mieszkańcom skorzystać z programu Czyste PowietrzeNie trzeba znać się na dotacjach, by wymienić stary piec na nowoczesne źródło ciepła. Wystarczy znać swojego gminnego operatora. Ponad połowa gmin w Polsce oferuje już bezpłatne wsparcie dla swoich mieszkańców w uzyskaniu bezzwrotnej dotacji z programu Czyste Powietrze.03 listopada 2025
Gmina nie może zrezygnować z ubezpieczania strażakówGmina szuka oszczędności w budżecie. Czy może nie wykupywać ubezpieczenia dla strażaków OSP i kandydatów na strażaków? Przepisy są niejednoznaczne, nie wiemy, jak interpretować ustawowy zapis „stosownie do posiadanych sił i środków”.Marcin Nagórek•29 października 2025