finanse publiczne

Ministerstwo Finansów (MF) chce, aby w Centralnym Rejestrze Umów wskazywana była wartość umowy bez VAT. W uwagach część jednostek podnosi, że będzie to wymagało od urzędników dodatkowych wyliczeń, ponieważ w zawieranych dokumentach wpisywane są kwoty brutto. Wątpliwości dotyczą też tego, jak w niektórych przypadkach prawidłowo udostępnić informację o czasie obowiązywania umowy.

W uruchamianym od 1 lipca 2026 r. Centralnym Rejestrze Umów ustawodawca wymaga ujawnienia szczegółowych danych – od numeru i daty zawarcia kontraktu przez jego wartość i oznaczenie stron aż po źródła finansowania i adnotację o aktualnym statusie. Z publikacji będą zwolnione m.in. informacje niejawne, stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy i dane osobowe.

Ujemne saldo kasy państwa było o 13 mld zł mniejsze od planu z ustawy budżetowej. Wyraźnie poniżej prognoz były dochody, ale nie zrealizowano też ponad 50 mld zł wydatków.

Pytanie: Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała zakup upominków dla trenerów zwycięskich drużyn sportowych w postaci lokalnego produktu – wina – na łączną kwotę ponad 1 tys. zł. Zarzuciła, że wydatek nie spełnia kryterium zadania własnego gminy z zakresu kultury fizycznej i sportu. Czy taki wydatek jest nielegalny?

Stabilizacja długu publicznego powinna być priorytetem polityki gospodarczej i przedstawiane dotychczas przez rząd działania mogą okazać się niewystarczające dla realizacji tego celu, ocenia Rada Fiskalna (RF). Według rady konsolidacja fiskalna musi obejmować wiele rozwiązań, zarówno po stronie wydatkowej, jak również trwałe zwiększenie dochodów publicznych.

Deficyt budżetu państwa po styczniu wyniósł 3,7 mld zł. Dochody wyraźnie poprawiły się względem stycznia ubiegłego roku, ale po stronie wydatkowej zwraca uwagę obsługa długu. Jej koszty podwoiły się rok do roku.

– W ramach troski o właściwe wydatkowanie pieniędzy publicznych wydajemy dodatkowe kwoty na publikację danych – zauważa w rozmowie z DGP dr Grzegorz Kubalski, zastępca dyrektora biura Związku Powiatów Polskich. Absurdów związanych z ostatecznym kształtem Centralnego Rejestru Umów jego zdaniem jest wiele.

Niekorzystny trend demograficzny w Polsce generuje niższe wpływy z podatków PIT oraz składek zdrowotnych i emerytalnych. Potrzeby pożyczkowe państwa rosną, zwiększają się koszty obsługi długu publicznego. Wszystko po to, by sfinansować deficyt wynikający z niekorzystnej demografii.

Pytanie: RIO zarzuciła pracownikom naszego zakładu budżetowego, że doprowadzili do przedawnienia należności za wodę i ścieki. Działanie to nie było jednak celowe – dyrekcja zakładała, że wystarczy wysłanie wezwań do zapłaty, dlatego nie podjęliśmy czynności na drodze sądowej. Czy doszło do naruszenia przepisów? Czy grozi nam odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych?

Wzrost podatków i ograniczenie wydatków publicznych w krótkim okresie nigdy nie jest korzystne dla tempa wzrostu gospodarczego. Takie kroki nie są też popularne społecznie. Ale równoważenie finansów publicznych w średnim i długim okresie jest korzystne dla gospodarki i opłacalne dla polityków bez względu na to, czy już sprawują, czy dopiero będą sprawować władzę.

Warto śledzić to, jak z problemami budżetowymi próbują radzić sobie takie gospodarki, jak francuska czy brytyjska. Nie dla satysfakcji, że „oni mają gorzej”. Tylko dlatego, że wkrótce możemy znaleźć się w całkiem podobnym położeniu. O ile już w nim nie jesteśmy – stan finansów publicznych w Europie komentuje zastępca redaktora naczelnego DGP Łukasz Wilkowicz.

W Polsce powtarza się, że podatek dochodowy od osób fizycznych jest wysoki, a wcale tak nie jest. Wpływy z PIT w relacji do PKB są niższe niż w krajach rozwiniętych - mówi Geoff Gottlieb, szef misji Międzynarodowego Funduszu Walutowego w Polsce. Wskazuje, jakie są najnowsze rekomendacje MFW dla rządu i banku centralnego. Mówi też o wpływie AI i migrantów z Ukrainy na polski rynek pracy i o tym, co pomogłoby obniżyć koszty kredytów.

Sejm powołał siedmioosobową Radę Fiskalną. Jej zadaniem będzie kontrola rządu w zakresie przygotowywania ustaw budżetowych i dokumentów dla Unii Europejskiej dotyczących polityki fiskalnej. Nowy organ ruszy z początkiem 2026 roku.

PYTANIE: Od stycznia zwolni się stanowisko głównego księgowego w szkole podstawowej. Na ogłoszenie o konkursie wpłynęła m.in. oferta osoby mającej odpowiednie wykształcenie podyplomowe (ukończyła studia podyplomowe z ekonomii), ale nie ma ona wymaganej trzyletniej praktyki zawodowej w księgowości. Czy taka osoba może objąć stanowisko głównego księgowego?

Najnowsze prognozy dotyczące perspektyw Funduszu Ubezpieczeń Społecznych są wyraźnie lepsze niż te sprzed roku. Chociaż przed nami pogorszenie sytuacji demograficznej, to w najbliższych latach ZUS... pomoże w stabilizowaniu sytuacji finansów publicznych.