Europejski Trybunał Praw Człowieka

Europejski Trybunał Praw Człowieka przypomniał na kanwie sprawy Kotow p. Rosji, że kara pozbawienia wolności w kontekście protestu czy też korzystania ze swobody wypowiedzi jest możliwa tylko w ekstremalnych sytuacjach i wymaga szczegółowego uzasadnienia ze strony sądów krajowych.

Associated Newspapers Limited – wydawcy „Daily Mail” i „Mail on Sunday” – zostały wytoczone dwa procesy. Pierwszy przez A.S., libijskiego biznesmena, po tym, jak portal MailOnline wskazał go jako podejrzanego w sprawie zamachu terrorystycznego w Manchester Arena w 2017 r. Drugi – przez E.H., psychologa klinicznego wymienionego w „Mail on Sunday” i MailOnline w kontekście znanego jako „Operation Midland” śledztwa dotyczącego historycznych przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci.

Sprawa A.L. i E.J. przeciwko Francji (skargi nr 44715/20 i 47930/21) dotyczyła legalności przejęcia danych z oprogramowania służącego grupom przestępczym. 7 grudnia 2018 r. prokuratura przy specjalnym międzyregionalnym oddziale sądu karnego w Lille wszczęła dochodzenie w sprawie EncroChat i jego użytkowników. Ustalono, że to narzędzie było wykorzystywane przez organizacje przestępcze działające we Francji. EncroChat działało jako zamknięta sieć smartfonów podłączonych do serwera we Francji. 

Dzięki połączeniu kilku skarg z Polski wyrok ETPC zabrzmi głośniej – uważają obrońcy praw człowieka. Pytanie, czy na tyle głośno, by w końcu rozwiązać problem systemowo

W wyroku w sprawie Y. i inni przeciw Szwajcarii (skarga nr 9577/21) Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny wypowiedział się w kwestii uznania określonego kraju za kraj „bezpieczny”, do którego deportacja nie stanowi zagrożenia dla praw i wolności jednostki. Tym razem za taki kraj uznano Albanię.

Pandemia COVID-19, oprócz bezprecedensowego wyzwania w dziedzinie ochrony zdrowia, stanowiła również pole doświadczalne dla prawa. Legislacja „covidowa”, wprowadzona bardzo często z naruszeniem standardów ochrony praw i wolności człowieka, do tej pory wywołuje prawne i społeczne reperkusje i kontrowersje. Również zakres zawieszania czy ograniczania obowiązujących gwarancji był – i nadal jest – kontestowany. Pokłosiem tych zagadnień zajmował się w ostatnich tygodniach również Europejski Trybunał Praw Człowieka, rozstrzygając w dwóch sprawach, w których pandemia COVID-19 i sposób reakcji na nią władz krajowych pozostawały w centrum skarg.

Zdarza się, że w wyniku odwołania do Wielkiej Izby Europejski Trybunał Praw Człowieka całkowicie zmienia swoje orzeczenie. Do takiego zwrotu akcji doszło w sprawie Fabbri i inni p. San Marino, w którym skład siedmiu sędziów uznał, że przewlekłe postępowanie prowadzone w sprawach zainicjowanych przez skarżących naruszyło ich prawa. W wyniku odwołania państwa ETPC zmienił wyrok, skupiając się przede wszystkim na niedopełnieniu wymogów formalnych przez skarżących.

Wyrok w sprawie Bielau przeciwko Austrii (skarga nr 20007/22), który zapadł 27 sierpnia br., dotyczy niezwykle istotnego zagadnienia odpowiedzialności lekarzy za treści, które wypowiadają lub publikują na tematy dotyczące medycyny, chorób i sposobów leczenia. Problem ten ujawnił się w całej swej ostrości w okresie pandemii COVID-19, jednak obecny był już wcześniej, o czym świadczy niniejsza sprawa. W 2016 r. dr Bielau, lekarz medycyny, na swojej stronie internetowej zaprzeczał istnieniu wirusów, skuteczności jakichkolwiek szczepionek, i temu, aby kiedykolwiek szczepionki pomogły w zwalczeniu jakiejkolwiek choroby.