Europa Środkowa

Informacje o redukcji sił amerykańskich we wschodniej Europie nie stanowią zaskoczenia – Waszyngton sygnalizował takie plany od dawna. Nie są też powodem do paniki, bo strategiczny sens obecności wojsk USA w tym rejonie świata nie zależy od ich liczebności. A przynajmniej – nie bezpośrednio.

W krajach Europy Środkowej największe kontrakty zbrojeniowe wciąż płyną za Atlantyk. Oprócz Polski tę drogę wybiera m.in. Rumunia, kupując abramsy, a samoloty F-35 stają się regionalnym standardem.

Migracja zarobkowa do Rosji i handel z tym państwem wpłynęły pozytywnie na gospodarki krajów Azji Środkowej. Prognozy wzrostu są tam dziś wyższe niż dla Starego Kontynentu.

Działania Pekinu wobec zagranicznych firm doradczych wskazują na dalsze osłabianie relacji z Zachodem.

Liczba i wartość chińskich inwestycji w naszym regionie regularnie spadają. Relacjom nie pomagają otoczenie geopolityczne i chińsko-rosyjska kooperacja.

W ostatnich dniach z formatu współpracy Chin z Europą Środkową wycofały się Estonia i Łotwa. Wcześniej uczyniła to Litwa.

Po upływie trzech miesięcy od rozpoczęcia barbarzyńskiej inwazji Rosji na Ukrainę znalezienie rozwiązań pozwalających na zakończenie wojny wydaje się coraz mniej prawdopodobne.

Minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau oświadczył w wywiadzie dla słowackiego dziennika "SME", że Zachód ma wypaczony obraz Europy Środkowej, a UE nie powinna uzurpować sobie większej władzy.

- Mamy masę krytyczną, którą nie dysponują państwa regionu, ale wykorzystamy ją odpowiednio tylko we współpracy z innymi - Ronald Binkofski, prezes Honeywell* na Europę Środkową i Wschodnią.

Środowy wywiad Viktora Orbána dla słowackiego „Postoju” w wielu punktach przypomina manifest węgierskiego premiera o bezpieczeństwie w Europie Środkowej. Skrócić można byłoby go do zdania, że wszyscy wokół są przewrażliwieni na punkcie Rosji, a rządzący tym państwem Władimir Putin nie może być utożsamiany z całą Rosją.

Z uwagi na udział prezydenta Xi Jinpinga Chinom zależało, by na wczorajszym wirtualnym szczycie formatu „17 plus jeden” kraje Europy Środkowej były reprezentowane na najwyższym szczeblu. Nie wszystkie stolice regionu zapowiedziały uczestnictwo prezydenta lub premiera.

Co będzie dalej z unijnymi pieniędzmi? Kryzys wokół COVID-19 sprawił, że temat nadużyć finansowych znowu spadł z europejskiej agendy. Co prawda Unia wraca do rozmów na temat nowej siedmioletniej perspektywy budżetowej, ale priorytetem dzisiaj jest walka z gospodarczym spustoszeniem, jakie spowodował koronawirus. Chociaż teoretycznie trudno wyobrazić sobie lepszy moment do dyskusji o racjonalnym i praworządnym wydawaniu funduszy niż czas kryzysu.

Nowy szef Parlamentu Europejskiego David Sassoli powiedział gazecie "Corriere della Sera", że w UE "potrzebny jest szerszy udział wszystkich" krajów. Tak odpowiedział na pytanie, czy popełnia się błąd marginalizowania Europy Środkowo-Wschodniej.

Jest rok 1984, Europę Środkową ogarnął marazm. Po sierpniu 1980 r. i trwającym ponad rok festiwalu wolności polska Solidarność jest zmarginalizowana, podzielona oraz zepchnięta do podziemia. W Czechosłowacji żelazną ręką rządzi Gustáv Husák, kultura znalazła się pod kontrolą zamordystycznej frakcji partii komunistycznej, w radiu dominują kiczowate piosenki Karela Gotta. Na Węgrzech panuje gulaszowa stabilizacja – dzięki lekkiemu otwarciu gospodarki w sklepach pojawiły się zachodnie produkty, a trwające w stanie zbiorowej depresji społeczeństwo zajęło się konsumpcją.

W Europie Środkowej nastąpił kres pewnej epoki. Koniec okresu, który od 1989 r. charakteryzował się dynamicznymi reformami, integracją ze strukturami świata zachodniego i zaangażowaniem w budowę społeczeństwa obywatelskiego. Co nastąpi po nim? W którą stronę pójdzie Europa Środkowa?

Budzi kontrowersje od Waszyngtonu po Pekin, ale to w krajach Europy Środkowej przypisuje się George'owi Sorosowi próby destabilizowania państw. Jakie są związki finansisty z naszym regionem?

Bardzo ważnym zadaniem Europy Środkowej jest być adwokatem polityki "otwartych drzwi" do UE i NATO – powiedział prezydent Andrzej Duda w piątek w Bratysławie podczas forum GLOBSEC. Dodał, że Polsce zależy na tym, by zarówno NATO, jak i UE pozostały jednością.

Zwolennicy Brexitu próbują przekonywać, że Zjednoczone Królestwo jest wyjątkowe. Bardziej związane z byłymi koloniami niż z Europą. To teza, która doprowadzi Londyn do marginalizacji.

NATO zapowiada, że nie będzie dużych sił Sojuszu stacjonujących na stałe w Europie środkowej. Asystent sekretarza generalnego NATO Ted Whiteside oświadczył, że Sojusz potrzebuje raczej mobilnych sił, wystarczająco elastycznych, by można je było przemieszczać w różne miejsca, gdy będzie to potrzebne.