cieśnina Ormuz

W poniedziałek nad ranem zakończyła się pierwsza runda negocjacji między Stanami Zjednoczonymi a Iranem w szwajcarskim kurorcie Bürgenstock. Główne rezultaty mają na razie charakter techniczny.

Porozumienie amerykańsko-irańskie i przywrócenie, na jego mocy, dostaw z Zatoki Perskiej tylko pozornie oznacza koniec burzliwych czasów na rynkach paliw. Spokojowi zagrażać będą z jednej strony napięcia polityczne, a z drugiej – dynamika rynków

Podpisanie porozumienia o zawieszeniu broni to dopiero początek trudnych negocjacji między USA a Iranem. Rozmowy mają potrwać dwa miesiące. Zawieszenie broni w Europie zostało przyjęte z ulgą, ale w Stanach Zjednoczonych i krajach Bliskiego Wschodu nie brakuje krytyki pod adresem Donalda Trumpa.

Choć porozumienie kończące wojnę ma zostać podpisane w piątek, to niektóre jego ustalenia już w praktyce obowiązują, przyczyniając się do spadku notowań ropy naftowej i gazu ziemnego. Normalizacja tranzytu statków przez cieśninę Ormuz zajmie przynajmniej kilka tygodni.

Europejski Bank Centralny postawił na szybkie podwyżki stóp w reakcji na szok naftowy wywołany konfliktem na Bliskim Wschodzie. Problem w tym, że gospodarka strefy euro jest dziś znacznie słabsza niż w 2022 r., a sama inflacja reaguje dużo mniej gwałtownie.

Donald Trump ma powody do radości. Wstępne pokojowe porozumienie z Iranem zostało osiągnięte. Potwierdził to premier Pakistanu Shebhaz Sharif. Do podpisana dokumentów ma dojść w piątek w Szwajcarii. Prezydent USA ogłosił jednocześnie koniec blokady cieśniny Ormuz.

Prezydent Stanów Zjednoczonych zaskoczył śmiałym oświadczeniem w sobotę wieczorem czasu polskiego. Donald Trump przekazał, że już w niedzielę dojdzie do podpisania porozumienia z Iranem, a to „natychmiast” wpłynie na otwarcie cieśniny Ormuz.

Jeśli ruch statków przez cieśninę Ormuz uda się przywrócić w najbliższych tygodniach, to największy kryzys na rynku ropy naftowej w historii zakończy się bez poważnych konsekwencji dla globalnej gospodarki. Jednak nawet w najbardziej optymistycznych scenariuszach podwyższone ceny paliw utrzymają się zapewne do końca roku. W przyszłości trzeba liczyć się z droższą żywnością.

Choć pierwsze dni kryzysu wokół Cieśniny Ormuz wywołały obawy o gwałtowny wzrost cen surowców i poważne zakłócenia gospodarcze, światowe rynki zachowały względny spokój. Jak podkreśla prof. Dorota Niedziółka ze Szkoły Głównej Handlowej, obecna stabilizacja może być jednak jedynie chwilowa, a prawdziwe konsekwencje konfliktu ujawnią się dopiero w dłuższej perspektywie.

Produkty żywnościowe na światowych rynkach były w maju o 2,9 proc. droższe niż rok wcześniej – wynika z danych FAO, oenzetowskiej agendy zajmującej się żywnością i rolnictwem. To najwyższe tempo wzrostu od września ub.r. W porównaniu z kwietniem ceny żywności na świecie były jednak nieznacznie niższe.

Wzrost cen paliw i wymuszona zmiana tras w ciągu kilku tygodni podniosły koszty transportu morskiego o 35 proc. Ruch tankowców przez Kanał Panamski był na przełomie kwietnia i maja niemal o połowę wyższy niż przed wybuchem wojny na Bliskim Wschodzie.

Korzystając z zawieszenia negocjacji, Iran umacnia kontrolę nad szlakiem, którym przed wojną transportowano 20 proc. zużywanej na świecie ropy. Od początku roku surowiec podrożał już ponad 80 procent.

Iran częściowo luzuje ruch w cieśninie Ormuz. Jak zapowiedział przewodniczący komisji bezpieczeństwa narodowego irańskiego parlamentu Ebrahim Azizi, decyzja już zapadła. Wkrótce ma zostać przedstawiony plan zarządzania ruchem statków w cieśninie Ormuz wzdłuż wyznaczonej trasy.

Hossę na rynku wspiera rosnące zapotrzebowanie związane z transformacją energetyczną, rozbudową centrów danych i rosnącymi wydatkami na zbrojenia. Według firmy S&P Global zapotrzebowanie na miedź do końca dekady wzrośnie do 33 mln ton, z 28 mln ton w 2025 roku.

Według sondażu Ipsos dla „Washington Post” wojna z Iranem jest wśród Amerykanów równie niepopularna jak wojna w Iraku w okresie największej przemocy w 2006 roku oraz wojna w Wietnamie na początku lat 70. To problem dla Donalda Trumpa i szansa zarówno dla Iranu, jak i dla... Chin