W Iraku pachnie Afganistanem

Zaczęło się w ubiegły czwartek od zabójstwa przez Amerykanów w dronowym ataku w Bagdadzie Mushtaqa Taliba al-Saidiego, lidera Harakat Hezbollah al-Nujaba (HHN), organizacji wspieranej przez Iran. HHN stanowią część Sił Mobilizacji Ludowej (PMF), sojuszu ponad kilkudziesięciu grup powołanych dziesięć lat temu do walki przeciwko Państwu Islamskiemu (IS) przez cieszącego się w Iraku potężnym autorytetem wielkiego ajatollaha Alego as-Sistaniego. Teraz PMF są zintegrowane w systemie irackich sił bezpieczeństwa. Ale gdy w 2014 r. regularna iracka armia nie radziła sobie z IS, to właśnie zdominowane przez szyitów PMF powstrzymały ofensywę salafickich terrorystów i uniemożliwiły im szturm na Bagdad. A później odbijały terytoria, w tym Mosul. Przy wsparciu Stanów Zjednoczonych.

Relacje PMF z przebywającymi od 2003 r. w Iraku wojskami Stanów Zjednoczonych (z krótką przerwą) są napięte, do najgroźniejszej sytuacji doszło cztery lata temu w styczniu po zabójstwie przez Amerykanów w Bagdadzie na rozkaz Donalda Trumpa irańskiego gen. Kasima Sulejmaniego, legendarnego dowódcy elitarnych jednostek Al-Kuds. Następnego dnia irańskie wojsko odpowiedziało, wystrzeliwując rakiety balistyczne w dwie bazy USA w Iraku. Zgodnie z późniejszymi szacunkami prasy rannych zostało nawet ponad sto żołnierzy, ale nie było ofiar śmiertelnych. Spekulowało się, że Teheran miał jedynie na celu ostrzałem pokazać swoje zdolności, ale nie chciał rozlewu krwi, który zmusiłby Waszyngton do odpowiedzi wojskowej. Wtedy, na początku 2020 r., iracki parlament wezwał rząd do podjęcia działań, by zakończyć obecność zagranicznych żołnierzy w kraju. Ówczesny premier Iraku Adil Abd al-Mahdi zwrócił się do Departamentu Stanu USA z wnioskiem o opracowanie w tej sprawie mapy drogowej. De facto było to realizowane, bo Trump w latach 2020–2021 ograniczał liczbę oddziałów nad Tygrysem i Eufratem, ale tylko do pewnego poziomu.