Jakie mogą być konsekwencje uwzględnienia odwołania w zamówieniach publicznych

Jeżeli umowa w sprawie zamówienia publicznego nie została zawarta - KIO może nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego lub nakazać unieważnienie czynności. Gdy natomiast umowa w sprawie zamówienia publicznego została już zawarta oraz zachodzi jedna z przesłanek nieważności tej umowy, określonych w art. 146 ust. 1, KIO może:

● unieważnić umowę albo

● unieważnić umowę w zakresie zobowiązań niewykonanych i nałożyć karę finansową (do 10 proc. wartości wynagrodzenia wykonawcy przewidzianego w umowie) w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy nie jest możliwy zwrot świadczeń spełnionych na podstawie umowy podlegającej unieważnieniu albo

● nałożyć karę finansową (do 10 proc. wartości wynagrodzenia wykonawcy przewidzianego w umowie) albo orzec o skróceniu okresu obowiązywania umowy w przypadku stwierdzenia, że utrzymanie umowy w mocy leży w ważnym interesie publicznym.

Jeśli umowa w sprawie zamówienia publicznego została zawarta w okolicznościach dopuszczonych w ustawie - KIO stwierdza jedynie naruszenie przepisów ustawy. Gdy naruszony został zakaz zawarcia umowy przed upływem terminów określonych w ustawie (art. 94 ust. 1 i 2) albo zakaz zawarcia umowy przed ogłoszeniem orzeczenia KIO (zasada "stand still"), a naruszenia te nie były połączone z naruszeniem innego przepisu ustawy, KIO nakłada na zamawiającego karę finansową w wysokości do 5 proc. wartości wynagrodzenia wykonawcy przewidzianego w umowie.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym nie mamy już do czynienia z bezwzględną nieważnością umowy, lecz jedynie z możliwością jej unieważnienia. Co więcej unieważnienie umowy może zostać ograniczone jedynie do zobowiązań jeszcze nie wykonanych - czyli może działać jedynie na przyszłość. KIO może nawet w ogóle odstąpić od unieważnienia umowy i poprzestać na nałożeniu kary finansowej lub skróceniu okresu obowiązywania umowy, jednakże jest to możliwe wyłącznie w przypadkach, w których leżałoby to w ważnym interesie publicznym. Jako ważny interes publiczny ustawodawca rozumie przede wszystkim interes ogólnospołeczny niestanowiący interesu gospodarczego związanego bezpośrednio z danym zamówieniem. Jedynie na zasadzie pewnego wyjątku jako ważny interes publiczny może zostać potraktowany interes gospodarczy w utrzymaniu ważności umowy, gdy unieważnienie umowy spowoduje niewspółmierne konsekwencje. I w tym wypadku trudno jednak dociec, co ustawodawca miał na myśli, można jedynie założyć, że chodzi tutaj o wyjątkową niewspółmierność ewentualnych kosztów związana z unieważnieniem umowy w stosunku do korzyści wynikających z jej unieważnienia.

KIO nie może w żadnym wypadku nakazać zawarcia umowy. Istotna jest także zasada, że KIO związana jest zarzutami podniesionymi w odwołaniu i nie może samodzielnie dopatrywać się innych uchybień postępowania, aniżeli te na które zwrócił uwagę odwołujący.

W wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze KIO rozstrzyga także o kosztach postępowania odwoławczego. Przy czym wniosek w tym zakresie powinien być złożony do czasu zamknięcia rozprawy. Generalną zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku - czyli w przypadku uwzględnienia odwołania kosztami obciążany jest zamawiający, zaś w przypadku jego oddalenia koszty obciążają odwołującego. Do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się: wpis oraz uzasadnione koszty stron, w tym koszty związane z dojazdem na rozprawę lub posiedzenie oraz wynagrodzenie pełnomocnika, jednak nie wyższe niż kwota 3600 zł. Jednak uzasadnione koszty stron - aby KIO zasądziła ich zwrot od przeciwnika - muszą być wykazane na podstawie rachunków.

@RY1@i02/2010/159/i02.2010.159.087.002b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Michał Sowiński, adwokat, partner Kancelarii Nowosielski Gotkowicz i Partnerzy Adwokaci i Radcy Prawni z Gdańska

Michał Sowiński

adwokat, partner Kancelarii Nowosielski Gotkowicz i Partnerzy Adwokaci i Radcy Prawni z Gdańska

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759).