Zamawiający musi posiadać kosztorys inwestorski

W przypadku gdy przedmiotem udzielanego zamówienia publicznego jest wykonanie robót budowlanych zamawiający zobowiązany jest przed ogłoszeniem przetargu lub wszczęciem postępowania w innym z trybów przewidzianych ustawą Prawo zamówień publicznych, posiadać kosztorys inwestorski. Kosztorys inwestorski nie jest jednak jedynym rodzajem kosztorysu, jaki powinien posiadać zamawiający przed ogłoszeniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie robót budowlanych.

Bezwzględny obowiązek

Obowiązek posiadania kosztorysu inwestorskiego przy zleceniu robót budowlanych wynika z normy zawartej w art. 33 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759 z późn. zm.) i ma charakter obowiązujący bez względu na wartość udzielanego zamówienia publicznego. Zamawiający zobowiązany jest posiadać kosztorys inwestorski również w przypadku udzielania zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki na wykonanie robót dodatkowych. Nie ma jednak obowiązku aby elementy cenotwórcze z kosztorysu podstawowego były tożsame z elementami cenotwórczymi zawartymi w kosztorysie inwestorskim na roboty dodatkowe.

Inwestor zobowiązany jest do sporządzania kosztorysu w celu:

● oszacowania wartości realizacji obiektu lub roboty przed zleceniem ich wykonania firmie budowlanej,

● obliczenia wartości wykonywanych robót dodatkowych nie objętych podstawowym zamówieniem,

● ustalenia wartości wykonywanych robót, które zostały zlecone bez określenia ich szczegółowego zakresu w zamówieniu,

● szacowania wartości odtworzeniowej istniejącego obiektu budowlanego.

W zależności od celu, dla jakiego sporządzany jest kosztorys, rozróżniamy:

● kosztorys ofertowy,

● kosztorys zamienny,

● kosztorys powykonawczy,

● kosztorys inwestorski.

Naczelnym zadaniem kosztorysu inwestorskiego jest ustalenie wartości szacunkowej wydatków przewidywanych do poniesienia przy wykonywaniu przygotowywanej roboty budowlanej. Kosztorys inwestorski opracowywany jest zarówno w przypadku zamówień na rynku komercyjnym jak i zamówień opłacanych ze środków publicznych.

Sposób sporządzania kosztorysu inwestorskiego dla celów związanych z udzielaniem zamówień publicznych określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 18 maja 2004 r. w sprawie określania metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno - użytkowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 130 poz. 1389).

Podstawę do sporządzania kosztorysu inwestorskiego stanowią:

● dokumentacja projektowa zawierająca przedmiar robót,

● specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych,

● założenia wyjściowe do kosztorysowania,

● ceny jednostkowe robót - dla metody kalkulacji uproszczonej,

● jednostkowe nakłady rzeczowe - dla metody kalkulacji szczegółowej,

● stawki i ceny czynników produkcji (robocizny, materiałów, pracy sprzętu) oraz wskaźnik narzutu kosztów pośrednich i zysku kalkulacyjnego - dla metody kalkulacji szczegółowej.

Kosztorys ofertowy

W celu ustalenia ceny, za którą wykonawca robót budowlanych zdecyduje się wykonać zamówienie należy uzyskać kosztorys ofertowy. Podstawą opracowania kosztorysu ofertowego jest przedmiar robót dostarczony przez zamawiającego (przedmiar robót - stanowi obliczenie ilości robót zaprojektowanych do wykonania w dokumentacji projektowej).

W przypadku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego kosztorys ofertowy stanowi załącznik do składanej w postępowaniu oferty. Zamawiający mając na celu uzyskanie prawidłowo sporządzonego kosztorysu ofertowego powinien określić wymogi związane z:

● metodą sporządzenia kosztorysu ofertowego (wskazując czy ma to być metoda kalkulacji szczegółowej w oparciu o ceny jednostkowe robót bądź metoda kalkulacji uproszczonej w oparciu o jednostkowe nakłady rzeczowe i stawki oraz ceny czynników produkcji,

● metodologią liczenia kosztów pośrednich i zysku do każdej z pozycji kosztorysowych lub w podsumowaniu kosztorysu,

● sposobem ustalania cen materiałów, kosztów pośrednich i zysku (zamawiający może wymagać określenia procentu wskaźników związanych z obliczeniem kosztów pośrednich i zysku lub wymagać wskazania kwotowego).

Kosztorys zamienny

Kosztorys zamienny w inwestycjach podlegających procedurom zamówień publicznych stanowi podstawę do ustalenia zamiany zakresu wykonywanych robót oraz należnego wykonawcy wynagrodzenia.

Kosztorys zamienny powinien opracować wykonawca robót budowlanych. Najczęściej roboty zamienne powstają w związku ze zmianą technologii wykonania zamówionych uprzednio robót budowlanych. Podstawą sporządzenia kosztorysu zamiennego powinien być kosztorys ofertowy i ustalone w umowie o wykonanie zamówienia publicznego zasady zlecania robót zamiennych.

Podstawy sporządzania kosztorysu zamiennego stanowią w szczególności:

● protokoły konieczności podpisane przez upoważnionych przedstawicieli zamawiającego i wykonawcy,

● dokumentacja projektowa robót koniecznych do wykonania lub przedmiary robót,

● normy nakładów rzeczowych zawarte w stosownych katalogach,

● ustalone w umowie o wykonanie robót podstawowych ceny jednostkowe.

Kosztorys powykonawczy

Roboty budowlane to nie tylko wykonywanie nowych obiektów i inwestycji lub modernizacji i rekonstrukcji w istniejących budynkach, ale również niewielkie roboty remontowe, których celem jest przywrócenie obiektu do stanu pierwotnego.

Do obliczenia wartości i rozliczenia remontów bieżących stosuje się kosztorys powykonawczy, ze względów na dużą częstotliwość i niewielki zakres tych robót.

Kosztorys powykonawczy sporządza się po wykonaniu robót.

Mały zakres robót remontowych i związane z tym niewielkie dla zleceniodawcy koszty powodują, że w przypadku remontów bieżących kosztorys powykonawczy jest szeroko wykorzystywany i bardzo przydatny. Podstawą do sporządzenia kosztorysu powykonawczego jest obmiar zrealizowanych robót. Wycena wykonanych robót przeprowadzana jest na podstawie uzgodnionych w umowie podstaw wyceny.

Kosztorysy powykonawcze mogą być w szczególności przydatne przy zamówieniach o wartości do 14 tys. euro lub w przypadku zamówień o skomplikowanym charakterze, gdzie "z góry" trudno jest ustalić ostateczną cenę realizacji przedmiotu zamówienia. Wyliczona na podstawie kosztorysu powykonawczego cena realizacji zamówienia jest ceną ostateczną, ustaloną w oparciu o zapisane w umowie składniki ceny kosztorysowej (tj. stawkę roboczogodziny, wysokość narzutów) oraz w oparciu o obmiar robót wykonanych w ramach przeprowadzonej roboty budowlanej (obmiar robót - obliczenie ilości robót, które faktycznie zostały wykonane w ramach umowy na realizację nowego obiektu lub roboty remontowej).

Prawidłowe sporządzenie każdego z rodzajów kosztorysów pozwala na zwiększenie prawdopodobieństwa bezkonfliktowego przeprowadzenia inwestycji.

Kosztorys zamienny w inwestycjach podlegających procedurom zamówień publicznych stanowi podstawę do ustalenia zamiany zakresu wykonywanych robót oraz należnego wykonawcy wynagrodzenia. Powinien go opracować wykonawca robót budowlanych

Edyta Partyn