Jak liczyć termin związania wykonawcy ofertą

W celu ochrony interesów wykonawców ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego ustawodawca ustalił maksymalne terminy związania ofertą, jakie w zależności od wartości zamówienia może określić zamawiający. Określa się je już w ogłoszeniu o przetargu nieograniczonym.

Stosownie do limitów wynikających z art. 85 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych zamawiający może wyznaczyć maksymalnie termin:

● 30 dni związania ofertą - jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy p.z.p. (zamówienia poniżej progów unijnych);

● 90 dni związania ofertą - jeżeli wartość zamówienia dla robót budowlanych jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20 mln euro, a dla dostaw lub usług - 10 mln euro;

● 60 dni związania ofertą - jeżeli wartość zamówienia jest inna niż określona w poprzednich punktach.

Wykonawca samodzielnie lub na wniosek zamawiającego może przedłużyć ten termin, z tym że zamawiający może tylko raz, co najmniej na trzy dni przed upływem terminu związania ofertą, zwrócić się do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o oznaczony okres, nie dłuższy jednak niż 60 dni.

W praktyce stosowania prawa zamówień publicznych kontrowersje budzi sposób ustalenia rozpoczęcia biegu terminu związania ofertą. Stosownie do postanowień zawartych w art. 85 ust. 5 ustawy p.z.p. rozpoczyna się on wraz z upływem terminu składania ofert.

Część zamawiających oblicza jednak termin związania ofertą z uwzględnieniem postanowień art. 111 ust. 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, to tego dnia się nie uwzględnia. Uwzględniając wskazany przepis k.c., niektórzy zamawiający nie jest wliczają dnia składania ofert do terminu związania złożoną w przetargu ofertą. Przedstawiciele takiego podejścia formalnego termin związania ofertą liczą od dnia następnego (pierwszego po upływie terminu składania ofert).

Wskazane powyżej podejście nie znajduje jednak zrozumienia w Krajowej Izbie Odwoławczej. W jej ocenie termin związania ofertą zaczyna swój bieg w dniu, w którym upływa termin składania ofert.

Potwierdza to np. wyrok KIO z 12 września 2008 r. (sygn. akt KIO/UZP/901/08). Według składu orzekającego, który wydał wskazany wyrok, przy liczeniu terminu związania ofertą uwzględnia się dzień składania ofert, na co jednoznacznie wskazuje brzmienie art. 85 ust. 5 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Ustawa p.z.p. zawiera bowiem własną, odrębną od przepisów k.c. regulację obliczania terminu związania ofertą.

Zgodnie z art. 115 kodeksu cywilnego, jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Wskazany przepis, na zasadzie wynikającej z art. 14 ustawy - Prawo zamówień publicznych, znajduje zastosowanie w zakresie ustalania końca terminu związania ofertą.

W konsekwencji jeżeli koniec terminu związania ofertą przypada w niedzielę, to upływa on dopiero w poniedziałek, co musi uwzględniać wykonawca, składając np. wadium przetargowe w formie gwarancji bankowej, której termin obowiązywania musi uwzględniać powyższe zasady obliczania terminów związania ofertą. To istotne, bowiem jeżeli wykonawca wybrany w wyniku rozstrzygnięcia przetargu odmówi podpisania umowy w okresie związania ofertą, traci wniesione wadium. Natomiast w przypadku gdy wadium nie jest wymagane lub upłynął termin związania ofertą, odmowa podpisania umowy nie wiąże się w praktyce z żadnymi konsekwencjami dla wykonawcy.

Marek Okniński