Korzystne zmiany dla wykonawców w zamówieniach publicznych

Celem znowelizowanych przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, które dzisiaj wchodzą w życie, jest przeciwstawienie się skutkom kryzysu finansowego. Mają one zaradzić kłopotom przedsiębiorców związanych z brakiem płynności finansowej i przyspieszyć procedury realizowania inwestycji infrastrukturalnych.

W myśl nowych przepisów zamawiający musi zwrócić wadia wszystkim wykonawcom niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty lub unieważnieniu postępowania. Jedynie nie będzie miał on tego obowiązku wobec przedsiębiorcy, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą. Dotychczas zamawiający najczęściej zwracał wadium dopiero wtedy, gdy upłynął termin związania ofertą albo zawarto już umowę w sprawie zamówienia publicznego.

Innym antykryzysowym rozwiązaniem wprowadzonym do noweli jest możliwość udzielania przez zamawiających zaliczek przedsiębiorcom na prowadzenie np. robót budowlanych, dostaw czy usług. Zamawiający może udzielić wykonawcy zaliczki na poczet wykonania zamówienia, jeżeli zostało to przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zaliczki będą mogły być przekazywane przez zamawiających również, gdy zamówienie jest współfinansowane np. przez Unię Europejską. Jedynie wykonawca, który został wybrany w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub z wolnej ręki, nie otrzyma zaliczki.

Możliwe też będzie kilkakrotne otrzymanie zaliczki, w przypadku gdy przedsiębiorca wykaże wykonanie zamówienia w zakresie już udzielonej zaliczki. Nowe przepisy zabezpieczają też interesy zamawiających. Uzyskali oni prawo zażądania zabezpieczenia przez wykonawcę zaliczek. W przypadku gdy wyniesie ona 20 proc. wartości zamówienia, ma on nawet obowiązek zażądania zabezpieczenia w typowych formach dla zamówień publicznych.

Zwiększeniu konkurencyjności postępowań ma natomiast służyć rozwiązanie, które umożliwia wykonawcom powoływanie się na wiedzę, doświadczenie, potencjał techniczny i personalny oraz zdolności finansowe innych podmiotów, niezależnie od charakteru łączących ich z nimi stosunków. Wystarczy, że przedstawią zobowiązanie innego podmiotu do udzielenia im wsparcia. Nowe przepisy oznaczają otwarcie drzwi na potrzeby wykonawców w zakresie korzystania przez nich z podwykonawców.

Nowelizacja wprowadziła też istotną zmianę dotyczącą wniosków przedsiębiorców o wyjaśnienie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Wszystko po to, by ukrócić dotychczasowy proceder wysyłania do zamawiających setek pytań, które utrudniały postępowania, zwłaszcza o charakterze inwestycyjnym. Od 7 grudnia, bo wtedy wszedł w życie (z dniem publikacji ustawy) odpowiedni przepis (art. 38) umożliwiający przedsiębiorcy składanie wniosków o wyjaśnienie specyfikacji do końca dnia, w którym upływa połowa wyznaczonego terminu składania ofert, ustawodawca ustalił jednocześnie, że przedłużenie terminu składania ofert nie będzie miało wpływu na termin składania wniosków o wyjaśnienie specyfikacji.

Zamawiający musi też odpowiedzieć na wniosek przedsiębiorcy niezwłocznie, jednak nie później niż:

● sześć dni przed upływem terminu składania ofert,

● cztery dni przed terminem składnia ofert w przetargu nieograniczonym oraz w negocjacjach z ogłoszeniem, jeżeli zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia,

● dwa dni przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne (zmienią się po 1 stycznia 2010 r.).

Nowela to także nowe wysokości opłat sądowych za wniesienie skargi do sądu okręgowego na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. Ich wysokość budzi niepokój przedsiębiorców, gdyż w praktyce może ona ograniczyć dostęp do wymiaru sprawiedliwości. I tak opłata stała od skargi na czynności zamawiającego po otwarciu ofert będzie ustalana procentowo od wartości przedmiotu zamówienia. Ma to być 5 proc. tej wartości, nie więcej jednak niż 5 mln zł. Natomiast od skargi na czynności zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przed otwarciem ofert będzie to pięciokrotność wpisu wniesionego od odwołania.

Zgodnie z nowymi przepisami zamawiający uzyskał też prawo do wprowadzenia w ogłoszeniu o zamówieniu publicznym warunku mówiącego, że o udzielenie zamówienia mogą się ubiegać wyłącznie wykonawcy, u których ponad 50 proc. zatrudnionych stanowią osoby niepełnosprawne.

Nowelizacja weszła w życie 22 grudnia, poza artykułem dotyczącym wniosków o wyjaśnienie specyfikacji, który wszedł w życie z dniem publikacji - 7 grudnia.

Jerzy Kowalski

jerzy.kowalski@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 206, poz. 1591).