Czy wykonawca może wystawić sobie referencje na podstawie remontu siedziby

Zamawiający na potwierdzenie spełniania warunku dotyczącego doświadczenia może od wykonawcy wymagać między innymi dokumentów potwierdzających, że wykazane zamówienia zostały wykonane należycie. W praktyce udzielania zamówień publicznych powstaje pytanie, czy możliwe jest potwierdzenie przez wykonawcę składającego ofertę przetargową informacji, z której będzie wynikać, że wykonawca wykonał usługi, dostawy bądź roboty budowlane spełniające wymogi zamawiającego w zakresie pożądanego doświadczenia jednak sam był jednocześnie wykonawcą i zamawiającym.

Co z przypadkiem wykonawcy prowadzącego działalność w zakresie robót budowlanych, który wykonał remont własnej siedziby będącej obiektem zabytkowym? Startując w przetargu, gdzie warunkiem udziału jest wykazanie wykonanie remontu w budynku zabytkowym, wykonawca wykazuje wykonane we własnym zakresie roboty, posługując się w tym celu referencją potwierdzającą, że zostały one wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończone.

W takiej sytuacji należy liczyć się z możliwością uznania przez zamawiającego, że przedstawione referencje wystawione przez podmiot następnie się nimi posługujący są niewiarygodne i nieobiektywne, a w konsekwencji nie mogą stanowić potwierdzenia wykonania uprzednio realizowanych zamówień.

Problematyka dotycząca możliwości uznania doświadczenia wykonawcy składającego ofertę, które uzyskał realizując zamówienia na swoje potrzeby będąc jednocześnie ich wykonawcą jak i zamawiającym była przedmiotem wyroków wydanych przez Krajową Izbę Odwoławczą.

Przykładowo w wyroku KIO z dnia 30 lipca 2010 r. sygn. akt: KIO/UZP 1526/10 skład orzekający uzasadniając podjęty wyrok oparł się na prawodawstwie europejskim, wskazując na art. 48 ust. 2 lit. a tiret drugie dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. UE 32004L0018) który stanowi, że dowody usług należy przedstawić w przypadku, gdy odbiorcą był nabywca prywatny, w postaci zaświadczenia wystawionego przez nabywcę, a w razie braku takiego zaświadczenia - w postaci oświadczenia wykonawcy. W przypadku, gdy odbiorcą jest nabywca prywatny, a taka sytuacja może mieć miejsce w Europie, a ze względu na wdrażanie systemu koncesji, a także partnerstwa publiczno-prywatnego również coraz częściej w Polsce - odbiorca jest tym samym podmiotem co nabywca i wobec tego musi mieć prawo do wystawienia sam sobie referencji.

W ocenie KIO, jeżeli z przedstawionych w ofercie dokumentów wynika, że istotnie jeden podmiot był zamawiającym, oraz wykonawcą to prowadzący postępowanie o zamówienie publiczne powinien uznać przedstawione dokumenty jako dopuszczalne o ile potwierdzają spełniania określonych warunków udziału w przetargu.

Ponadto opierając się na Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form w jakich tre dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2009 r. Nr 226 poz. 1817) wskazać należy, że § 1 pkt. 2 i pkt. 3 nie ograniczać kręgu podmiotów uprawnionych do wystawienia dokumentów potwierdzających należyte wykonanie usług i w związku z tym podmiotem uprawnionym do wystawienia dokumentów jest podmiot, który bezpośrednio te usługi zlecił i odebrał, tylko on jest bowiem władny ocenić należyte wykonanie zobowiązań wynikających z umowy.

W konsekwencji za dopuszczalne uznać należy przedstawienie referencji z treści której wynika, że wykonawcą zamówienia był ten sam podmiot, który zlecił jego realizację. Analogiczna teza wynika również z wyroku KIO z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt: KIO/UZP 315/09).

Marek Okniński