Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Zamówienia publiczne

Nieprawidłowości popełniane przy szacowaniu wartości zamówienia

2 lipca 2018
Ten tekst przeczytasz w 5 minut

Obowiązkiem zamawiającego poprzedzającym wszczęcie postępowania jest obliczenie wartości szacunkowej zamówienia z zachowaniemzasady należytej staranności

Ustawa Prawo zamówień publicznych jednak nie definiuje pojęcia należytej staranności. Definicję pojęcia należytej staranności można wywieść z przepisów Kodeksu Cywilnego, który należytą staranność definiuje jako staranność ogólnie rozumianą w stosunkach danego rodzaju.

Stosownie do obowiązujących przepisów podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia.

Ustalona przez zamawiającego wartość szacunkowa zamówienia ma fundamentalne znaczenie dla przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W zależności od ustalonej wartości szacunkowej zamówienia wynika stopień sformalizowania procedury wyboru wykonawcy zamówienia. Ponadto wartość szacunkowa zamówienia wpływa na wiele elementów procedury udzielenia zamówienia publicznego.

W związku z tym zgodność ustalenia wartości szacunkowej zamówienia z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi element praktycznie każdej kontroli, która obejmuje zasady udzielania zamówień publicznych przez kontrolowanego zamawiającego.

W toku prowadzonych kontroli stwierdzane są różnego rodzaju nieprawidłowości związane z szacowaniem wartości zamówienia publicznego.

Zestawienie nieprawidłowości występujących statystycznie najczęściej, zwłaszcza w zakresie postępowań poniżej progów unijnych

Opis nieprawidłowości w szacowaniu wartości zamówienia publicznego

Naruszenie przepisu ustawy Prawo zamówień publicznych.

Zamawiający zobowiązany jest do ustalenia wartości zamówienia nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy lub usługi oraz nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli przedmiotem zamówienia są roboty budowlane. W konsekwencji brak wskazania w treści protokołu z postępowania (druk ZP) dokładnej daty ustalenia wartości szacunkowej zamówienia jest naruszeniem przepisów ustawy PZP.

Art. 35 ust. 1 ustawy PZP określa terminy w jakich musi być oszacowana wartość zamówienia.

W przypadku robót budowlanych ustalenie wartości zamówienia dokonuje się między innymi na podstawie kosztorysu inwestorskiego. Za nieprawidłowe uznać należy podawanie w kosztorysach inwestorskich jedynie miesiąca i roku sporządzenia danego dokumentu a nie daty dziennej sporządzenia kosztorysu.

§ 7 pkt 1f) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 130, poz. 1389)- strona tytułowa kosztorysu inwestorskiego zawiera datę opracowania tegoż kosztorysu inwestorskiego.

art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych - wartość zamówienia na roboty budowlane ustala się m.in. na podstawie kosztorysu inwestorskiego.

Brak wskazania podstawy ustalenia wartości zamówienia.

Zamawiający ma obowiązek wskazania na jakiej podstawie, w oparciu o jakie informacje i dane dokonał ustalenia szacunkowej wartości zamówienia.

Podanie podstawy ustalania wartości szacunkowej zamówienia wymagane jest w pkt 2 protokołu postępowania (druk ZP) jaki został wprowadzony Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 października 2010 r. w sprawie protokołu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. z 2010 r Nr 223 poz. 1458).

Zamawiający określając w protokole szacunkową wartość zamówienia, podał wartość, która nie uwzględnia wartości planowanych zamówień uzupełniających.

art. 32 ust 3 ustawy Prawo zamówień publicznych - zamawiający przewidując udzielenie zamówień uzupełniających, przy ustaleniu wartości zamówienia uwzględnia wartość zamówień uzupełniających.

Wartość zamówienia została podana w sposób orientacyjny np. "około 250 tysięcy zł". Szacunkowa wartość powinna być wyrażona konkretną, dokładną kwotą (szczególnie, gdy wartość zbliżona do odpowiedniego progu)

Zgodnie z art. 32 ust. 1 wartość zamówienia musi być ustalona w sposób należyty, co wyklucza wartości orientacyjne.

Szacunkowa wartość zamówienia uwzględniała podatek od towarów i usług VAT. W konsekwencji Zamawiający w sposób nieprawidłowy ustalił na podstawie tej wartości zawyżoną kwotę wadium

Art. 32 ust. 1 wskazuje, że wartość szacunkowa zamówienia ustalana jest w wartości netto.

Postępowanie było piątą w kolejności częścią całorocznego (kompleksowego) zamówienia na świadczenie określonych usług lub dostaw w danym roku budżetowym, które zamawiający postanowił udzielać w częściach, z których każda stanowiła przedmiot odrębnego postępowania. Określając wartość przedmiotowego zamówienia podał kwotę stanowiącą szacunkową wartość wyłącznie niniejszej części zamówienia, a nie kwotę stanowiącą łączną wartość poszczególnych części zamówienia

Art. 32 ust. 4, zgodnie z którym jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia.

W ramach jednego projektu, w odniesieniu do tego samego zadania zamawiający zawarł 3 umowy cywilnoprawne (poniżej 14 000 euro), których przedmiotem było świadczenie usług w zakresie reklamy. Wydatki te zostały zaplanowane w budżecie projektu, były udzielane w tym samym okresie, oraz były skierowane do tej samej grupy wykonawców. Skutkiem podziału było wydatkowanie środków publicznych bez stosowania procedur Prawa zamówień publicznych

Postępowanie zamawiającego naruszało zakaz dzielenia zamówienia w celu obejścia przepisów ustawy PZP (patrz art. 32 ust. 2).

W toku prowadzonego postępowania Komisja przetargowa wystąpiła z wnioskiem do Kierownika zamawiającego o korektę wartości zamówienia określoną we wniosku o uruchomienie postępowania przetargowego w związku z oczywistym błędem rachunkowym, jaki wystąpił w wycenie przedmiotu zamówienia. Kierownik zamawiającego wyraził zgodę na zmianę wartości przedmiotowego zamówienia.

Niedopuszczalna jest również aktualizacja kosztorysów inwestorskich po wszczęciu postępowania.

Zmiana wartości zamówienia w trakcie postępowania stoi w sprzeczności z art. 35 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli po ustaleniu wartości zamówienia nastąpiła zmiana okoliczności mających wpływ na dokonane ustalenie, zamawiający przed wszczęciem postępowania dokonuje zmiany wartości zamówienia. Z tego wynika, iż ustawa nie przewiduje możliwości zmiany wartości zamówienia po wszczęciu postępowania, nawet, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności mających wpływ na dokonane ustalenie.

Marek Okniński

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.