Kiedy przy wyborze wykonawcy stosować procedury konkursowe

Procedurą dającą taką możliwość jest konkurs. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie Prawo zamówień publicznych konkurs jest przyrzeczeniem publicznym, w którym przez publiczne ogłoszenie zamawiający przyrzeka nagrodę za wykonanie i przeniesienie prawa do wybranej przez sąd konkursowy pracy konkursowej, w szczególności z zakresu planowania przestrzennego, projektowania urbanistycznego, architektoniczno- budowlanego oraz przetwarzania danych.

Zasady konkurencyjności

Przewidziana w ustawie Prawo zamówień publicznych procedura konkursu (art. 110 - art. 127) nie jest trybem udzielenia zamówienia publicznego. W rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych procedura konkursu umożliwia zamawiającemu (organizatorowi konkursu) wybór autora (lub autorów) najlepszej pracy konkursowej przy zachowaniu zasad konkurencyjności. Jednocześnie w przeciwieństwie do trybów przetargowych, prowadząc procedurę konkursową zamawiający może ustanowić niemierzalne kryteria oceny złożonych prac konkursowych. Istotnym elementem procedury konkursowej jest poufność autorów złożonych prac konkursowych. W konkursie autorzy prac konkursowych są nieznani zamawiającemu do momentu wybrania najlepszej pracy - dopiero wówczas odtajnia się jej autorów oraz autorów pozostałych złożonych prac. Przypomnijmy, że w przypadku trybów przetargowych wykonawcy składający ofertę są znani od momentu publicznego otwarcia ofert a nie od chwili ogłoszenia wyboru najkorzystniejszej oferty.

Przyjęte w obowiązującym stanie prawnym rozwiązanie w zakresie braku możliwości identyfikacji autorów prac konkursowych do czasu wyboru najlepszej pracy ma umożliwić obiektywny wybór najlepszej ze złożonych prac. Między innymi dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe jest przyjęcie subiektywnych kryteriów oceny prac konkursowych.

Przykładowo w konkursie możliwe jest ustalenie jako kryteria oceny złożonych prac:

● atrakcyjność proponowanych rozwiązań,

● walory plastyczne, estetyczne,

● walory funkcjonalne,

● trwałość zastosowanych rozwiązań,

● oryginalność pomysłu,

● jakość użytych materiałów.

Warto zaznaczyć, że w procedurze konkursu zamawiający (organizator konkursu) nie ma obowiązku ustalenia kryterium ceny realizacji zamówienia. Maksymalny koszt wykonania pracy (rozumiany jako faktyczny koszt zrealizowania zaprezentowanego pomysłu) może zostać określony przez zamawiającego jeszcze przed ogłoszeniem konkursu w regulaminie konkursowym.

Sąd konkursowy

Ustawa Prawo zamówień publicznych określa tylko podstawowe wymogi związane z funkcjonowaniem sądu konkursowego, pozostawiając kierownikowi zamawiającego znaczną swobodę w określeniu zasad działania powołanego sądu konkursowego. Na mocy Prawa zamówień publicznych, do obowiązków kierownika zamawiającego lub osoby przez niego upoważnionej należy sprawowanie nadzoru nad sądem konkursowym w zakresie zgodności prowadzonego konkursu z przepisami ustawy i regulaminem konkursu oraz zatwierdzenie wyników bądź unieważnienie konkursu.

Realizując dyspozycję wynikającą z art. 101 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych kierownik zamawiającego powołując sąd konkursowy powinien określić jego organizację, skład i tryb pracy.

Opracowując zasady należy pamiętać o wymogu, aby członkami sądu konkursowego były wyłącznie osoby posia¬dające kwalifikacje umożliwiające ocenę zgłoszonych prac konkursowych z tym, że jeżeli przepisy szczególne wymagają posiadania uprawnień do opracowania pracy konkursowej, aby co najmniej 1/3 członków sądu konkursowego, w tym jego przewodniczący, posiadała wymagane uprawnienia.

Kto może wziąć udział

Uczestnikami konkursu mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Jeżeli przepisy szczególne wymagają posiadania uprawnień do opracowania pracy konkursowej, uczestnikami konkursu mogą być wyłącznie osoby fizyczne posiadające wymagane uprawnienia lub podmioty posługujące się osobami fizycznymi posiadającymi wymagane uprawnienia.

W konkursie mogą również startować uczestnicy występujący wspólnie czyli w formie tzw. konsorcjum. Warunkiem zakwalifikowania do udziału w konkursie jest spełnienie wymogów formalno - prawnych określonych przez zamawiającego w ogłoszeniu o konkursie.

Obowiązek publikacji ogłoszeń o prowadzonych konkursach powstaje zawsze gdy wartość przedmiotu konkursu przekracza równowartość 14 000 euro netto obliczonych według stałego kursu wynoszącego 1 euro = 4,0196 zł.

Informacji o konkursach, których wartość jest wyższa od wskazanej powyżej kwoty należy szukać:

● na tablicy ogłoszeń w siedzibie zamawiającego,

● na stronie internetowej ogłaszającego przetarg,

● na stronie internetowej Biuletynu Zamówień Publicznych (www.uzp.gov.pl).

Jeżeli wartość konkursu przekracza tzw. progi unijne (zamówienia o wartości nie mniejszej niż 130 000 euro - progi unijne określa art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych) ogłoszenie o konkursie musi zostać, zamiast w Biuletynie Zamówień Publicznych, zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, który publikowany jest w wersji elektronicznej (również w języku polskim) na stronie internetowej http://ted.europa.eu

Kiedy warto ogłosić

Niewątpliwie zaletą procedury konkursowej jest możliwość porównywania złożonych prac w oparciu nie o kryteria całkowicie wymierne jak cena czy termin realizacji bądź okres gwarancji ale przede wszystkim poprzez uwzględnienie kryteriów niemierzalnych.

W związku z tym konkurs jest procedurą, którą warto stosować w szczególności do zamówień obejmujących autorski pomysł składającego pracę konkursową.

W praktyce stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych konkursy najczęściej ogłasza się na:

● opracowanie koncepcji oraz projektów architektonicznych bądź urbanistycznych np. budynków (szkół, przedszkoli, domów kultury, ulic, skwerów),

● koncepcje kreatywne kampanii reklamowych, wizerunkowych,

● aranżacje wystaw zarówno stałych jak i czasowych eksponowanych np. w muzeach,

● aranżację powierzchni użytkowej w budynkach użyteczności publicznej.

Uwzględniając dotychczasową praktykę oraz obowiązujący stan prawny można stwierdzić, że konkurs warto ogłaszać przede wszystkim w przypadku gdy zamawiający zamierza uzyskać autorski zindywidualizowany produkt o wymaganej jakości, a cena jego wykonania ma znacznie istotne, ale nie wiodące.

Konkurs warto ogłaszać przede wszystkim w przypadku gdy zamawiający zamierza uzyskać autorski zindywidualizowany produkt o wymaganej jakości, a cena jego wykonania ma znacznie istotne, ale nie wiodące.

Marek Okniński