Dowodem zapłaty wynagrodzenia nie musi być potwierdzenie przelewu

Stosownie do treści przepisu art. 143a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych w przypadku zamówień na roboty budowlane, których termin wykonywania jest dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli umowa przewiduje zapłatę wynagrodzenia należnego wykonawcy w częściach, warunkiem zapłaty przez zamawiającego drugiej i następnych części należnego wynagrodzenia za odebrane roboty budowlane jest przedstawienie dowodów zapłaty wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom, którzy zostali zatwierdzeni przez zamawiającego w trybie przewidzianym w ustawie p.z.p. Natomiast w przypadku nieprzedstawienia przez wykonawcę wszystkich dowodów zapłaty, o których mowa w ust. 2 pkt 1) wspomnianego przepisu, nakłada na zamawiającego obowiązek wstrzymania wypłaty wykonawcy/podwykonawcy należnego wynagrodzenia za odebrane roboty budowlane w części równej sumie kwot wynikających z nieprzedstawionych dowodów zapłaty.

Podwykonawstwo zaakceptowane

Przytoczona regulacja została wprowadzona ustawą nowelizującą z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy -Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1473) w celu zapewnienia płynności finansowej wykonawców, podwykonawców i dalszych podwykonawców zamówień publicznych, których przedmiotem są roboty budowlane, a także zwiększenia częstotliwości wypłacanego im wynagrodzenia oraz zagwarantowania tym podmiotom gwarancji terminowej i pełnej zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane.

Należy przy tym wskazać, iż przytoczona regulacja dotyczy wyłącznie umów o podwykonawstwo robót budowlanych, które zostały zaakceptowane przez zamawiającego, oraz o podwykonawstwo dostaw lub usług, które zostały przedłożone zamawiającemu, a więc co do których zastosowanie znalazł tryb notyfikacji/akceptacji umów o podwykonawstwo wprowadzony wspomnianą na wstępie ustawą nowelizującą. Należy również pamiętać, iż wspomniany przepis stosuje się jedynie do takich umów, w których termin realizacji inwestycji przekracza dwanaście miesięcy.

Dowód sprecyzowany w umowie

Analizując wzajemne relacje podmiotów stosunków prawnych powstałych w wyniku przeprowadzenia procedur przewidzianych ustawą p.z.p., należy zwrócić uwagę, iż przy interpretacji tego przepisu mogą pojawić się kontrowersje przy próbie określenia, czym jest dowód zapłaty wymagalnego wynagrodzenia.

Ustawodawca nie sprecyzował bowiem ani wprost, ani poprzez umieszczenie przykładowego katalogu, jakie dokumenty mogą stanowić dowody zapłaty wymagalnych zobowiązań. W szczególności wątpliwości budzi to, czy zamawiający może sprecyzować w treści umowy, jakie dokumenty uznaje za takie dowody. Zasadniczo należy opowiedzieć się za dopuszczalnością takiego rozwiązania, jednakże będzie ono zawsze podlegało cenie przez pryzmat podstawowych zasad prawa zamówień publicznych i wprowadzone postanowienia nie będą mogły być sprzeczne z celem uchwalonej regulacji.

Inne rodzaje dowodu zapłaty

Osobnym zagadnieniem jest sytuacja, kiedy zamawiający nie przesądzi omawianej kwestii w treści zawartej umowy, skutkiem czego będzie stosowanie wprost w tym zakresie przepisów ustawy p.z.p. W powszechnym odbiorze tej regulacji nie budzi wątpliwości, iż dowodem zapłaty wymagalnego zobowiązania może być wyciąg z rachunków bankowych lub faktura VAT. Należy jednakże uznać za prawidłowe rozwiązanie polegające na przedstawieniu zamawiającemu oświadczeń wykonawcy oraz podwykonawcy lub dalszych podwykonawców w zakresie spełnienia wymagalnego wynagrodzenia i przedmiotu, za który dokonano zapłaty wynagrodzenia.

Co istotne, w przypadku przedstawienia dokumentu, z którego treści nie będzie wynikała wątpliwość co do spełnienia wymagalnego wynagrodzenia i przedmiotu, za który dokonano zapłaty wynagrodzenia, brak będzie podstaw do domagania się przez zamawiającego innych dokumentów, które w jego ocenie mogą być bardziej pożądane (np. wyciąg z rachunku bankowego zawierający potwierdzenie przelewu), bowiem działanie takie będzie stanowiło nieproporcjonalne wykroczenie poza zakres określony dyspozycją przytoczonego na wstępie przepisu prawa.

Analiza praktyki po wprowadzeniu przedmiotowej regulacji budzi obawy, czy instytucja potwierdzenia zapłaty nie będzie nadużywana i traktowana instrumentalnie. Kwestia ta zostanie najpewniej rozstrzygnięta w najbliższym czasie przez judykaturę.

@RY1@i02/2014/227/i02.2014.227.21100020a.802.jpg@RY2@

Łukasz Michał Mackiewicz,

radca prawny