Polska musi uwzględnić nowe dyrektywy unijne

Termin implementacji przepisów wprowadzonych wskazanymi poniżej dyrektywami do porządku prawnego państw członkowskich Unii Europejskiej upływa 18 czerwca 2016 r. Natomiast już 17 kwietnia 2014 r. weszły w życie między innymi dwie niżej wskazane unijne dyrektywy regulujące problematykę zamówień publicznych i koncesji:

● Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014 rok, str. 65), dalej "dyrektywa klasyczna 2014/24/UE",

● Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014 r., str. 243), dalej "dyrektywa sektorowa 2014/25/UE.

Wskazać należy, że dyrektywa klasyczna 2014/24/UE wprowadza zupełnie nowe, niewystępujące w uchylonej dyrektywie 2004/18/WE rozwiązania, które stanowią ponad 30 proc. jej zapisów, co wymusza konieczność modyfikacji rozwiązań prawnych obecnie istniejących w polskim systemie zamówień publicznych.

Potrzebne zmiany prawa

Zakres zmian, jakie będą musiały nastąpić w polskiej ustawie - Prawo zamówień publicznych, będzie znaczący dla przebiegu procedur udzielania zamówień publicznych.

Zmiany będą miały przede wszystkim na celu:

● uproszczenie procedur udzielania zamówień publicznych i ich uelastycznienie,

● lepsze wykorzystanie negocjacji jako sposobu doprecyzowania warunków realizacji umowy o wykonanie zamówienia publicznego,

● zmniejszenie formalnych obowiązków nakładanych na wykonawców, np. poprzez wprowadzenie obowiązku złożenia wszystkich dokumentów co do zasady przez wykonawcę, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą, a nie przez wszystkich wykonawców składających oferty,

● elektronizację zamówień publicznych.

Nowe dyrektywy wymuszają dalsze promowanie poprzez odpowiednie rozwiązania formalno-prawne wykorzystania kryteriów pozacenowych oraz:

● wybór oferty w oparciu o kryterium cyklu życia produktu,

● użycie przyjaznych dla środowiska sposobów produkcji,

● promowanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

W zakresie zamówień z obszarów usług kultury, ochrony zdrowia, prawnych, hotelarskich, gastronomicznych zmiana dyrektyw prowadzi do dalszego uproszczenia procedur udzielania zamówień publicznych poprzez:

● podwyższenie progu kwotowego, od którego istnieje obowiązek przestrzegania przepisów ustawy dla usług z wyżej wskazanych grup,

● umożliwienie zastosowania kryteriów jakościowych, takich jak dostępność, ciągłość i trwałość oferowanych kluczowych usług,

● umożliwienie określenia własnej procedury udzielenia zamówienia składającej się co najmniej z obowiązku odpowiedniego upublicznienia informacji o wszczęciu postępowania i zawarcia umowy oraz przestrzeganiu zasad równego traktowania wykonawców.

Prace prowadzone przez Urząd Zamówień Publicznych w zakresie wdrożenia wyżej wymienionych dyrektyw Parlamentu Europejskiego mają na celu uregulowanie w sposób kompleksowy systemu zamówień publicznych uwzględniając specyfikę różnych reżimów udzielania zamówień publicznych, takich jak reżim udzielania zamówień klasycznych, reżim udzielania zamówień sektorowych, a także reżim udzielania zamówień w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa.

Komunikacja elektroniczna

Założenia nowelizacji przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych opracowywane w związku z wymogami wprowadzonymi przez Parlament Europejski przewidują między innymi, że wszelka komunikacja i wymiana informacji między zamawiającym a wykonawcą, tj. publikacja ogłoszeń, udostępnianie dokumentów, składanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i ofert oraz wymiana informacji będzie odbywać się z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Środki komunikacji elektronicznej będą miały zastosowanie w odniesieniu do składania dokumentów na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu. Do polskiej ustawy zostanie wdrożona także możliwość zastosowania w postępowaniu, z uwagi na wyspecjalizowany charakter zamówienia, narzędzi i urządzeń elektronicznych lub formatów plików, które nie są ogólnie dostępne lub które nie są obsługiwane za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji pod warunkiem zaoferowania alternatywnych środków dostępu, takich jak swobodny dostęp do tych narzędzi i urządzeń w siedzibie zamawiającego, przez internet lub za pomocą prowadzonego przez zamawiającego alternatywnego kanału elektronicznego. Środkiem komunikacji elektronicznej, który zapewni wymianę informacji między zamawiającym a wykonawcą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym składanie wniosków i ofert, będzie profil nabywcy. W odróżnieniu od profilu nabywcy funkcjonującego na gruncie dyrektyw, profil nabywcy w rozumieniu przepisów znowelizowanej ustawy p.z.p. będzie narzędziem elektronicznym umożliwiającym publikację ogłoszeń, udostępnianie dokumentów zamówienia, przesyłanie pytań przez wykonawców i udzielanie odpowiedzi przez zamawiających, przesyłanie innych informacji przez zamawiających, przesyłanie i odbiór wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz ofert. Zatem strona internetowa zamawiającego, która obecnie jest miejscem upubliczniania określonych informacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, przestanie być miejscem zamieszczania informacji o zamówieniach udzielanych przez zamawiającego. Ogłoszenia i dokumenty zamówienia upubliczniane na profilu nabywcy będą dostępne dla każdego podmiotu, zaś pozostałe usługi profilu, w tym: przesyłanie pytań, udzielanie odpowiedzi, składanie ofert i wniosków będą dostępne po zarejestrowaniu. Z uwagi na fakt, iż przepisy dyrektyw zezwalają państwom członkowskim na odroczenie do 18 października 2018 r. terminu wdrożenia obowiązkowej komunikacji elektronicznej, z wyjątkiem przesyłania ogłoszeń, udostępniania dokumentów zamówienia, oraz instytucji stricte elektronicznych jak: aukcja elektroniczna, katalogi elektroniczne, dynamiczny system zakupów, w przepisach przejściowych do ustawy p.z.p. nastąpi przesunięcie obowiązku korzystania z profilu nabywcy do 18 października 2018 r.

Zmiany w zakresie odwołań

Planowana zmiana przepisów ustawy p.z.p. obejmuje również modyfikację środków ochrony prawnej.

Przewiduje się wprowadzenie uregulowań dotyczących postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, tj.: określenie podmiotów, którym będzie przysługiwać prawo do wniesienia odwołania na takich zasadach, jak w dyrektywie odwoławczej, brak ograniczania przedmiotu odwołania w przypadku zamówień poniżej progów unijnych; wskazanie przesłanek wniesienia odwołania po zawarciu umowy w celu jej unieważnienia; wprowadzenie takich samych terminów na wnoszenie odwołania, bez względu na wartość zamówienia; wskazanie terminów wnoszenia odwołań przed zawarciem umowy i po zawarciu umowy; wprowadzenie zasady orzekania w składach trzyosobowych z jednoczesnym określeniem katalogu spraw, w których izba orzeka jednoosobowo (np. w sprawach prostych oraz poniżej progów unijnych).

@RY1@i02/2015/075/i02.2015.075.211000100.802.jpg@RY2@

Marek Okniński