Nie można zobowiązać banku do udzielenia kredytu

Stosownie do postanowień par. 1 ust. 1 pkt 9 Rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawców, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U. z 2013 r. poz. 231), aby uzyskać potwierdzenie spełniania przez wykonawcę warunku znajdowania się w sytuacji ekonomicznej zapewniającej wykonanie zamówienia, zamawiający może żądać informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w których wykonawca posiada rachunek, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy. Wskazany przepis nie daje jednak zamawiającemu możliwości żądania od wykonawcy ubiegającego się o uzyskanie zamówienia publicznego, aby w składanej ofercie przetargowej przedstawił zobowiązanie banku, na mocy którego zostanie udzielony kredyt dla realizującego zamówienie.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym dla spełnienia warunku dotyczącego zdolności kredytowej wykonawcy wystarczające jest przedstawienie zamawiającemu informacji, w której bank - wystawca dokumentu - informuje, że wykonawca ma zdolność do spłaty kredytu w określonej wysokości. Wskazanie w takim dokumencie, co należy zrobić, aby faktycznie uzyskać kredyt w wysokości określonej w wydanej informacji, nie stanowi podstawy do uznania, że wykonawca nie potwierdził posiadanej zdolności kredytowej w rozumieniu wymogów ustawy - Prawo zamówień publicznych i wyżej wskazanego rozporządzenia.

Również przedstawienie przez wykonawcę w składanej ofercie zaświadczenia, w którym bank informuje o zdolności kredytowej wykonawcy, zastrzegając jednocześnie, że nie jest to równoznaczne z przyznaniem kredytu, nie stanowi formalnych podstaw, aby np. na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych wezwać wykonawcę do przedstawienia zaświadczenia jednoznacznie potwierdzającego przyznanie linii kredytowej. Wskazać należy, że wymaganie od wykonawcy przedłożenia oświadczenia o zdolności kredytowej, które byłoby wiążące dla banku, wykracza poza zakres wyżej wskazanego rozporządzenia. Taki dokument byłby promesą udzielenia kredytu, a żądanie go nie znajduje podstaw w obowiązującym stanie prawnym.

Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo bankowe przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie, co oznaczałoby, że o zdolności kredytowej można mówić jedynie wtedy, gdy istnieje umowa kredytowa. Wyłącznie wówczas można bowiem ustalić, jakie są terminy spłaty. Taka interpretacja nie uwzględniałaby jednak realiów obrotu gospodarczego oraz specyfiki postępowania o zamówienie publiczne. Wykonawca ubiegający się o zamówienie nie ma pewności jego uzyskania, dlatego bezcelowe byłoby wcześniejsze zawarcie umowy kredytowej. Celem żądania informacji o zdolności kredytowej jest zapewnienie zamawiającemu wiarygodności źródła informacji o możliwościach uzyskania kredytu przez wykonawcę, nie może to być jednak utożsamiane ze zobowiązaniem się banku do udzielenia kredytu w określonej wysokości.

Uwzględniając powyższe, zasadne jest przyjęcie zasady, zgodnie z którą wykonawcy, ubiegając się o uzyskanie zamówienia publicznego powinni mieć na uwadze, że przepisy rozporządzenia prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawców, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, nie dają zamawiającemu podstaw do wymagania od wykonawców przedstawienia dokumentów potwierdzających przyznanie kredytu w wysokości określonej postanowieniami specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Marek Okniński