Jak wyliczać opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.088000300.802.jpg@RY2@

Mariusz Nawrot, główny specjalista w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, wiceprzewodniczący Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Krakowie

Prowadzenie sprzedaży alkoholu może odbywać się jedynie za zezwoleniem wydawanym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej: ustawa). Problematyka opłat za zezwolenia wywołuje wiele kontrowersji, gdyż z jednej strony jest to znaczne obciążenie dla przedsiębiorców prowadzących taką działalność. Z drugiej strony, wpływy z tzw. korkowego (kapslowego) stanowią niebagatelny dochód dla gmin w zakresie prowadzenia polityki społecznej. Dochody te przeznaczane są na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, przykładowo na: zakup usług w placówkach terapii uzależnień, zajęcia pozaszkolne w świetlicach i klubach, wspieranie działalności punktów konsultacyjnych i klubów abstynenta, finansowanie wyjazdów dla dzieci i młodzieży, pokrywanie kosztów sądowych i wydawania opinii przez biegłych w sprawie uzależnienia.

Podstawowym warunkiem korzystania z zezwolenia jest wnoszenie corocznej opłaty gminnej w wysokości określonej w art. 111 ustawy:

- 525 zł na sprzedaż napojów do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa,

- 525 zł na sprzedaż napojów powyżej 4,5 proc. do 18 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa),

- 2100 zł na sprzedaż napojów powyżej 18 proc. alkoholu.

Opłata ulega podwyższeniu w przypadku przedsiębiorców prowadzących sprzedaż alkoholu w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży alkoholu w roku poprzednim przekroczyła:

-37 500 zł dla napojów alk. o zawartości do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa - w takiej sytuacji opłata wynosi 1,4 proc. wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim,

- 37 500 zł dla napojów alk. o zawartości od 4,5 proc. do 18 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa) - w takiej sytuacji opłata wynosi 1,4 proc. wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim,

- 77.000 zł dla napojów alk. o zawartości powyżej 18 proc. alkoholu - w takiej sytuacji opłata wynosi 2,7 proc. wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim.

Przedsiębiorcy, których roczna wartość sprzedaży poszczególnych rodzajów alkoholu nie przekroczyła powyższych wartości, wnoszą opłatę podstawową. Istnieje możliwość dokonywania opłaty w trzech równych ratach, w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim są obowiązani do złożenia, do 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów alkoholu w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Co to oznacza w praktyce?

W świetle powyższych przepisów, każdy przedsiębiorca, posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu, ma obowiązek złożyć w urzędzie oświadczenie o wartości sprzedaży alkoholu za poprzedni rok. Wartość sprzedaży należy obliczać oddzielnie dla każdego rodzaju napojów alkoholowych i jest to kwota należna sprzedawcy za sprzedane napoje alkoholowe, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (tzw. wartość brutto) - art. 21 pkt 8 ustawy. Wpłaty należy dokonać na konto gminy (gotówką lub przelewem), a za dzień dokonania opłaty uznaje się - w przypadku wpłaty przelewem - datę zlecenia przelewu lub wpłaty pieniędzy np. w oddziale banku, nie zaś datę wpływu środków na konto urzędu. Jest to rozwiązanie administracyjnoprawne, w odróżnieniu od rozwiązania przyjętego w prawie cywilnym, gdzie liczy się dzień obciążenia konta wierzyciela.

W praktyce największym problemem jest konieczność dotrzymania terminów złożenia oświadczenia i dokonania opłaty. Zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy, niezłożenie oświadczenia, o wartości sprzedaży alkoholu w roku poprzednim lub niedokonanie opłaty w wysokości i terminach określonych ustawowo, jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. To bardzo surowa sankcja, gdyż dodatkowo w myśl art. 18 ust. 13 ustawy, przedsiębiorca, którego zezwolenie wygasło z powyższej przyczyny, może wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia. Powyższy przepis jest prawdopodobnie najbardziej krytykowanym przez przedsiębiorców zapisem ustawy. Właściwszym rozwiązaniem de lege ferenda wydaje się być wprowadzenie odsetek ustawowych za niedokonanie opłaty w terminie, co pozwoli przedsiębiorcom kontynuować działalność w zakresie sprzedaży alkoholu oraz nie pozbawi gmin dochodów z tytułu opłat. Z drugiej strony należy podkreślić, że obowiązujące wysokości opłat nie były zmieniane od 2002 r.

AM