Błąd gminy nie zastopuje prawa do starań o dodatek mieszkaniowy

Zgodnie z ustawą z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2133; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 11; dalej: u.d.m.), by uzyskać pomoc w ponoszeniu opłat mieszkaniowych, należy złożyć wniosek, do którego dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Ustawodawca w nowo dodanym art. 7 ust. 1c i 1d u.d.m. dokładnie określił, jakie elementy muszą zawierać zarówno wniosek, jak i deklaracja. Ale to, jak je ułożyć w oficjalny formularz, pozostawił do decyzji organów stanowiących gmin. Na wykonanie zadania miały one sporo czasu, bo delegacja do wydania przepisów miejscowych zaczęła obowiązywać 5 stycznia 2021 r.

Okazuje się jednak, że nie wszystkie rady gmin poradziły sobie z podjęciem uchwały w sprawie wzorów wniosku i deklaracji. - Formularze mają ułatwiać życie przeciętnemu Kowalskiemu, ale układając je, radni nie mogli wykraczać poza upoważnienie ustawowe. Nie mogli też ująć we wzorze pozaustawowych elementów - przypomina dr Karolina Rokicka-Murszewska, radca prawny, adiunkt w Zakładzie Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa i Administracji UMK. Wiele rad tych błędów się nie ustrzegło, więc wojewodowie zakwestionowali ważność przepisów i nakazali ich poprawienie. [ramka] Czas jest do jutra, bo od 1 lipca wchodzą w życie zmienione przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Czy zdążą? - Z doświadczenia wiem, że zawsze znajdą się samorządy, którym nie wystarczy czasu albo które zapomną podjąć uchwałę w terminie zakreślonym przez ustawodawcę - zauważa Mirosław Rymer, starszy inspektor wojewódzki z wydziału nadzoru prawnego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, radca prawny w Kancelarii Płaza & Głąb. - Bywa, że taka niefrasobliwość ma daleko idące konsekwencje. Najczęściej jednak jest to sytuacja prawnie obojętna dla mieszkańców, a czasem nawet korzystna, np. kiedy gmina nie zdąży podnieść stawek podatku od nieruchomości - mówi ekspert. W przypadku ustalania wzorów wniosku i deklaracji do dodatków mieszkaniowych Mirosław Rymer w ogóle nie widzi sensu przekazania takiej delegacji radom gmin. - Treść wniosku określa ustawa, więc uznawanie tych uchwał za akty prawa miejscowego uważam za poważne nieporozumienie - mówi ekspert.