Jak współpracować z organizacjami pozarządowymi

Czy istnieje konieczność powoływania w samorządach (zwłaszcza tych największych) urzędników – pełnomocników odpowiedzialnych za współpracę z organizacjami pozarządowymi?

W obecnym stanie prawnym nie istnieje konieczność powoływania przez organy samorządu terytorialnego pełnomocników do spraw organizacji pozarządowych. Utworzenie takiego stanowiska jest fakultatywne dla każdej jednostki samorządu terytorialnego. Art. 33 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze. zm.) stanowi, że organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy nadany przez wójta w drodze zarządzenia. Podobne postanowienia zawierają ustawa o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa. W praktyce wiele jednostek samorządu terytorialnego utworzyło w strukturach obsługujących je urzędów stanowisko pełnomocnika do spraw organizacji pozarządowych.

Badania dotyczące wzajemnych relacji administracji publicznej z sektorem pozarządowym wykazują, że z administracją rządową szczebla centralnego lub regionalnego regularny kontakt utrzymuje 30 proc. organizacji pozarządowych (w tym połowa z administracją centralną), zaś z samorządową (na szczeblu regionalnym lub lokalnym) aż 70 proc. Stały kontakt z władzami samorządowymi utrzymują dwie z trzech organizacji (63 proc.).

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w podejmowanych przez siebie działaniach w obszarze współpracy z organizacjami III sektora, kształtowania relacji z podmiotami pozarządowymi, aktywnie współpracuje z urzędnikami – pełnomocnikami odpowiedzialnymi za tę sferę w jednostkach samorządu terytorialnego. Corocznie podczas prac nad przygotowaniem sprawozdania z realizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przy udziale pełnomocników gromadzone są informacje dotyczące stanu współpracy, jej uwarunkowań i zakresu.

Przykładem współpracy są także spotkania współorganizowane przy udziale pełnomocników jednostek samorządu terytorialnego dotyczące zasad realizacji projektów realizowanych w ramach krajowego Programu Operacyjnego – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2009–2013. Celem głównym PO FIO (zarządzanym przez Departament Pożytku Publicznego) jest zwiększenie udziału organizacji pozarządowych oraz podmiotów kościelnych i związków wyznaniowych prowadzących działalność pożytku publicznego w realizacji zadań publicznych w ramach kształtowanych i prowadzonych na zasadach partnerstwa i pomocniczości polityk publicznych. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przy współpracy z pełnomocnikami jednostek samorządowych odpowiedzialnymi za współpracę z organizacjami pozarządowymi kieruje ofertę PO FIO przede wszystkim do niewielkich organizacji lokalnych, które nie mają możliwości aplikowania o środki z funduszy strukturalnych oraz nie mają odpowiedniego zaplecza do realizowania zlecanych zadań publicznych, ale stanowią bazę dla współdziałania obywateli w rozwiązywaniu wspólnych, nawet niewielkich problemów. Ponadto w ramach planowanego do realizacji ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki projektu systemowego w ramach Priorytetu 5.4 przewiduje się podkreślenie roli pełnomocników w kształtowaniu i promowaniu dobrych rozwiązań w zakresie stosowania form i zasad współpracy administracji publicznej z podmiotami III sektora (na podstawie odpowiedzi na interpelacje 8799).